Internationaal27 jul '22 08:41

Turkije opent VN-coördinatiecentrum voor uitvoering graandeal

Auteurs: BNR Webredactie en ANP

Na het sluiten van de graandeal tussen Oekraïne en Rusland, opent Turkije vandaag in Istanbul een coördinatiecentrum dat toeziet op veilig transport van Oekraïens graan over zee. Het coördinatiecentrum, ook wel het 'graanbureau', zal rond 12:00 uur geopend worden met een kleine ceremonie. ‘Zowel de Russen als de Oekraïners hebben er belang bij hebben dat dit gaat werken. Gezellig zal het niet worden, maar praktisch samenwerken dat zal de toon zetten', voorspelt Turkije-correspondent Joost Lagendijk.

ZEEWOLDE - Een boer oogst zijn tarwe. ANP / Hollandse Hoogte / Sander Koning
ZEEWOLDE - Een boer oogst zijn tarwe. ANP / Hollandse Hoogte / Sander Koning (ANP / Sander Koning)

Het coördinatiecentrum komt volgens Turkse media in de campus van de Nationale Defensie-universiteit, circa 7 kilometer ten noorden van het centrum van Istanbul. Het centrum zal naar verluidt onder leiding van een Turkse admiraal staan. Er zouden in totaal twintig gedelegeerden komen te werken. Er zal alleen in noodsituaties contact nodig zijn tussen Oekraïners en Russen, die gescheiden van elkaar werken.

Rolverdeling

Volgens Lagendijk is de rolverdeling van de partijen als volgt: 'Oekraïne levert de schepen gevuld met graan, die zij door de loodsen begeleiden. De Turken en de VN-vertegenwoordigers moeten er vooral op toezien dat zowel het ophalen als het sturen van die schepen goed gaat verlopen.'

Wat volgens Lagendijk nog wel 'een groot probleem' kan worden, is dat er ook nieuwe schepen naar het centrum toe gebracht moeten worden 'om graan dat er nog ligt op te halen. De Russen zijn daarover heel erg gespannen dat er misschien wapens inzitten, in die lege schepen. Dus daar zal hel erg op gecontroleerd gaan worden.'

Eerste lading

De eerste lading Oekraïens graan zou volgens de autoriteiten in Oekraïne mogelijk vandaag al uitvaren uit de haven van Tsjornomorsk, aan de zuidrand van Oekraïense stad Odessa. Onder toezicht van het coördinatiecentrum zal het graan in de schepen over de Zwarte Zee naar de Bosporus vervoerd worden, om het vanaf daar op de wereldmarkt te brengen.

Lees ook | Wereldwijd vreugde over graandeal

Volgens Lagendijk zitten er 'allerlei praktische en politieke haken en ogen' aan de graandeal. 'En ik denk dat in ieder geval op dit moment, zowel de Russen als de Oekraïners, er wel belang bij hebben dat het gaat werken. Gezellig zal het niet worden, maar praktisch samenwerken dat zal de toon zetten.'

Diplomatieke prestige

Vooral voor Erdogan is het 'heel belangrijk' dat de deal goed wordt nageleefd, stelt Lagendijk. Erdogan heeft namelijk 'veel diplomatiek prestige in die zaak heeft gestoken'. 'Hij heeft er hard aan getrokken. Het wordt hier, maar ook in de rest van de wereld wel gezien als een Turks succes, dat het uiteindelijk toch gelukt is tegen de scepsis in van veel mensen. Het is dus heel belangrijk dat - nu dat coördinatiecentrum hier is - dat dit goed moet gaan lopen. Als dit niet werkt, dan heeft Turkije heel veel energie gestoken in iets wat niks oplevert. En dat is voor Turkije's aanzien niet goed.' Daarnaast heeft Turkije zichzelf bedongen op sancties tegen Rusland, maar dat is volgens Lagendijk 'niet meer vol te houden' als de deal niet goed wordt nageleefd. 'Ze kunnen dan niet langer zeggen: kijk ons eens, we zijn onmisbaar. Dus het is heel belangrijk voor Turkije en Erdogan dat dit gaat werken.'

Lees ook | Kiev en Moskou sluiten graandeal met Turkije en VN

Sotsji

Op 5 augustus ontmoeten Poetin en Erdogan elkaar in de Zuid-Russische badplaats Sotsji. Volgens Lagendijk zullen daar twee belangrijke onderwerpen op agenda staan. 'Ten eerste zal er een evaluatie zijn na ongeveer een week van een functionerende of niet functionerende graandeal.' Daarnaast denk ik dat Erdogan in Sotsji - voor de zoveelste keer - gaat proberen om groen licht te krijgen voor een eventuele invasie van Turkije in Noord-Syrië. Dat speelt al heel lang.' Rusland, de VS en Iran hebben dit tot nu toe telkens afgewezen, vertelt Lagendijk, 'maar Erdogan blijft daarover praten. Dus ik weet bijna wel zeker dat hij dit onderwerp dan gaat bespreken.'

Lees ook | Wat voor effect hebben de Europese sancties nou eigenlijk op Rusland?

Gerelateerde artikelen