Internationaal27 jul '22 07:43Aangepast op 27 jul '22 13:58

Liveblog | Gaslevering Nord Stream 1 omlaag naar 20 procent van capaciteit; Biden en Xi bespreken donderdag Oekraïne en economie

Auteurs: BNR Webredactie en ANP

De oorlog in Oekraïne woedt al 154 dagen en lijkt nog lang niet voorbij te zijn. Volg in dit liveblog de laatste updates over de situatie in Oekraïne en de gevolgen daarvan.

Nieuwe Oekraïense hoofdaanklager voor Russische oorlogsmisdaden

13:42 | Andrej Kostin is de nieuwe procureur-generaal van Oekraïne die zich onder andere moet bezighouden met het vervolgen van Russische soldaten die oorlogsmisdaden hebben gepleegd. Hij werd vanochtend voorgedragen door de Oekraïense president Volodimir Zelenski en een paar uur later had het parlement zijn benoeming goedgekeurd.

Van de 450 parlementariërs hebben 299 voor zijn aanstelling gestemd. De 49-jarige Kostin is een parlementariër uit de partij van Zelenski. Hij is advocaat geweest en was vorig jaar in de race om hoofd van de corruptiebestrijding te worden. Die aanstelling werd tegengehouden door een integriteitscommissie omdat hij niet politiek onafhankelijk was. Ook werden er vraagtekens gezet bij het inhuren van zijn eigen vrouw door de partij en het niet opgeven van de winst van zijn twee verkochte huizen.

Kostin vervangt Irina Venediktova als hoofdaanklager van het Openbaar Ministerie. Zij leidde het onderzoek dat op dit moment meer dan 25.000 vermeende Russische oorlogsmisdaden telt. Venediktova werd vorige week ontslagen door Zelenski, omdat ze onvoldoende had opgetreden tegen justitiemedewerkers die met de Russische bezetter zouden samenwerken.

Moskou: voor graandeal moeten obstakels Russische export snel weg

13:18 | Een Russische onderminister heeft gewaarschuwd dat de deal voor het hervatten van de export van Oekraïens graan, berust op afspraken die ook de belemmering van de export van Russische landbouwproducten moeten wegnemen. Onderminister Buitenlandse Zaken Andrej Roedenko zei dat de graandeal een 'mislukking' wordt als sancties die de Russische export van voedsel hinderen, toch niet worden ingetrokken.

Een Oekraïense functionaris verwachtte dat vandaag al meteen een vrachtschip met tarwe zou kunnen uitvaren vanuit de haven van Tsjornomorsk, vlak bij Odessa. Een Turkse zegsman zei echter 'mogelijk nog deze week'. De Oekraïense autoriteiten hebben bevestigd dat in de havens wordt gewerkt ter voorbereiding van het verschepen van graan.

De Turkse minister van Buitenlandse Zaken, Mevlut Cavusoglu, heeft in een vraaggesprek met een Turkse omroep gezegd dat het met het akkoord mogelijk moet zijn om de sancties tegen Rusland die de voedselexport belemmeren, in te trekken. Als het mechanisme faalt ontstaat een groot probleem, aldus de bewindsman. Hij zei zich zorgen te maken over de recente raketinslagen op het haventerrein van Odessa, maar het werk is er daardoor niet gestopt.

Kremlin: Gazprom levert zoveel gas aan Europa als mogelijk is

12:51 | Gazprom levert zoveel gas aan Europa als technisch mogelijk is. Dat herhaalde Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov vandaag nadat het Russische staatsgasbedrijf de gaslevering via de belangrijke pijplijn Nord Stream 1 verlaagde naar 20 procent van de totale capaciteit. 'Gazprom was en blijft een betrouwbare partij voor al zijn verplichtingen, maar kan geen leveringen garanderen als buitenlandse apparatuur niet kan worden onderhouden vanwege Europese sancties', benadrukte hij.

Vanaf vandaag stroomt er per dag nog 33 miljoen kubieke meter gas door Nord Stream 1. Gazprom gaf als reden het onderhoud aan een turbine. De pijplijn tussen Rusland en Duitsland via de Oostzee werd vorige week juist weer in gebruik genomen na tien dagen van onderhoudswerkzaamheden.

Maar een turbine was naar Canada gebracht voor onderhoud en mocht in de tussentijd niet terug vanwege sancties die waren opgelegd aan Rusland vanwege de inval in Oekraïne. Het Kremlin gaf eerder aan dat zodra de turbine terug is in Rusland, deze meteen zal worden geïnstalleerd.

Intussen loopt de Europese gasprijs al weer een paar dagen flink op door de zorgen over de Russische leveringen. De prijs steeg dinsdag tot boven de 200 euro per megawattuur op de toonaangevende Amsterdamse gasbeurs, het hoogste niveau in maanden. Woensdag piekte de prijs zelfs rond de 227 euro per megawattuur om daarna weer enigszins terug te zakken.

'Kremlinzender' RT France verliest zaak over EU-uitzendverbod

12:30 | Het tijdelijk uitzendverbod in de EU voor 'Kremlinzender' RT France wordt niet geschrapt, heeft de Europese rechter bepaald. RT France eist nietigverklaring van de sanctie die de EU-landen begin maart oplegden vanwege de Russische inval in Oekraïne.

Volgens RT France is onder meer de vrijheid van meningsuiting en informatie in het geding en zijn de EU-lidstaten niet bevoegd om strafmaatregelen op te leggen. Maar het Gerecht van de Europese Unie, onderdeel van het Europees Hof van Justitie, vindt de klachten 'ongegrond'. De lidstaten zijn vrij om maatregelen te treffen in antwoord op 'de serieuze bedreiging van de vrede aan de Europese grenzen'. Daar vallen ook sancties onder tegen media die door Rusland worden ingezet voor propagandacampagnes in onder andere de EU.

De EU verbood op 2 maart, nog geen week na de Russische inval, per direct vijf zenders van het aan de Russische staat gelieerde televisienetwerk RT en persbureau Sputnik. Bij RT gaat het om de zenders Russia Today English, Russia Today UK en de RT-zenders in het Frans, Duits en Spaans. De maatregel geldt voor de transmissie en distributie via satelliet, kabel, onlinevideokanalen en zowel nieuwe als bestaande apps.

Een woordvoerder van het Kremlin reageerde meteen op de 'extreem negatieve' uitspraak met de mededeling dat Moskou soortgelijke maatregelen tegen westerse media als antwoord zal nemen. RT France heeft al aangekondigd in beroep te zullen gaan tegen de uitspraak.

Turkije opent VN-coördinatiecentrum voor uitvoering graandeal

07:40 | Na het sluiten van de graandeal tussen Oekraïne en Rusland, opent Turkije vandaag in Istanboel een coördinatiecentrum dat toeziet op veilig transport van Oekraïens graan over zee. Het coördinatiecentrum, ook wel het 'graanbureau', zal rond 12:00 uur geopend worden met een kleine ceremonie.

Het coördinatiecentrum komt volgens Turkse media in de campus van de Nationale Defensie-universiteit, circa 7 kilometer ten noorden van het centrum van Istanbul. Het centrum zal naar verluidt onder leiding van een Turkse admiraal staan. Er zouden in totaal twintig gedelegeerden komen te werken. Er zal alleen in noodsituaties contact nodig zijn tussen Oekraïners en Russen, die gescheiden van elkaar werken.

De eerste lading Oekraïens graan zou volgens de autoriteiten in Oekraïne mogelijk vandaag al uitvaren uit de haven van Tsjornomorsk, aan de zuidrand van Oekraïense stad Odessa.

Gaslevering Nord Stream 1 omlaag naar 20 procent van capaciteit

03:32 | Het Russische staatsgasbedrijf Gazprom verlaagt de gaslevering via de belangrijke pijplijn Nord Stream 1 naar 20 procent van de totale capaciteit. Het bedrijf gaf als reden het onderhoud aan een turbine. De gastoevoer tussen Rusland en Duitsland via de Oostzee behaalde eerder al niet de volledige capaciteit, volgens Moskou door ander onderhoud. Een deel van de Nederlandse industrie krijgt een klap door de afschaling, verwacht ondernemersorganisatie FME.

Vanaf woensdag stroomt er per dag 33 miljoen kubieke meter gas door Nord Stream 1, gaf Gazprom aan. De pijplijn werd vorige week weer in gebruik genomen na tien dagen van onderhoudswerkzaamheden. Een turbine was naar Canada gebracht voor onderhoud en mocht in de tussentijd niet terug vanwege sancties die waren opgelegd aan Rusland vanwege de inval in Oekraïne.

Het Kremlin gaf eerder aan dat zodra de turbine terug is in Rusland, deze meteen zal worden geïnstalleerd. De Duitse regering zei al dat verdere verlaging van de gastoevoer door Nord Stream 1 niet te rechtvaardigen was. Berlijn heeft vaker gezegd dat Moskou gasleveringen als chantagemiddel inzet vanwege de Duitse steun aan Oekraïne.

In Nederland krijgen metaalbedrijven het meeste last van het afschalen van de capaciteit voor gasleveringen in de Nord Stream 1-pijplijn, verwacht ondernemersorganisatie voor de technologische industrie FME. 'Ongeveer een kwart van de kostprijs van een product bestaat uit energie. Gaat die kostenpost omhoog, dan heeft dat natuurlijk enorme gevolgen', zegt de organisatie. Signalen dat bedrijven nu al in de problemen zitten, heeft FME nog niet.

Volgens gastransporteur Gasunie heeft de verlaagde capaciteit 'op dit moment geen effect'. Gasunie verwijst daarbij naar een eerder rapport waarin de transporteur becijferde dat Nederland een jaar zonder Russisch gas zou kunnen. Hans Grünfeld, voorzitter van belangenbehartiger van de zakelijke energie- en watergebruikers VEMW, heeft wel zorgen over de verlaagde capaciteit. 'Wij hebben de pijplijn nodig om ons voor te bereiden op het winterseizoen. President Poetin gebruikt de pijplijn om het Westen onder druk te zetten.'

Biden en Xi bespreken donderdag Taiwan, Oekraïne en de economie

01:53 | De Amerikaanse president Joe Biden en de Chinese president Xi Jinping spreken elkaar naar verwachting donderdag, meldt het Witte Huis. Onder meer spanningen over Taiwan, de Russische invasie van Oekraïne en de economische concurrentie tussen de twee grootmachten staan op de agenda, zei Witte Huis-woordvoerder John Kirby dinsdag.

Het zal het vijfde gesprek zijn tussen de twee wereldleiders, dat volgens ingewijden ook is ingegeven door het mogelijk aanstaande bezoek van de voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, Nancy Pelosi, aan Taiwan. Pelosi wil met haar bezoek haar steun aan Taiwan laten zien, nu het zelfbestuurde eiland onder toenemende druk van China staat. Beijing beschouwt Taiwan als afvallige provincie en heeft al aangegeven dat een bezoek van Pelosi tot 'resolute en krachtige' maatregelen zal leiden, waaronder het instellen van een no-flyzone rond het eiland.

Ook Biden is niet gelukkig met Pelosi's voorgenomen bezoek aan Taiwan, dat voor begin augustus gepland staat. Hij noemde het 'op dit moment geen goed idee'.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen