Internationaal2 aug '22 18:32

'Het heeft iets hypocriets om daarheen te gaan zonder gewicht te geven aan een echte relatie'

Auteurs: Remy Kock en Jasper Daams

Iets voor 17.00 uur Nederlandse tijd is het vliegtuig van de Amerikaanse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden Nancy Pelosi geland in Taiwan, een omstreden gebeurtenis die ernstig tegen het zere been van China is. En daar heeft ze niet per se goed aan gedaan, denkt buitenlandcommentator Bernard Hammelburg.

Hammelburg vindt Pelosi's bezoek onverstandig. 'Het heeft niet alleen harde woorden van China opgeleverd, maar ook van haar eigen president, de minister van Buitenlandse Zaken, en eigenlijk het hele topechelon van diplomatiek Washington. Aan de andere kant zijn er ook veel republikeinen en democraten die het prachtig vinden. Maar wie weet waarom dit bezoek plaatsvindt mag het zeggen.'

Voor het verbeteren van de handelsrelaties met Taiwan hoeft Pelosi het volgens Hammelburg ook niet te doen, die zijn volgens hem uitstekend. Waar het wel om gaat? 'De retoriek is onderdeel van een frame, het gaat allemaal om het principe van 'één land, twee systemen' uit 1971. Dat wordt erkend door de hele wereld, inclusief de VS, maar ook Nederland. Geen van die landen heeft daar een ambassade of consulaat.' Hammelburg plaatst daarom vraagtekens bij het bezoek. 'Het heeft iets hypocriets om daar te komen om te demonstreren voor vrijheid en democratie, zonder gewicht te geven aan een echte relatie. Het zijn allemaal symboolhandelingen.'

Afhankelijk

Hoewel het bezoek van Pelosi de handelsrelatie tussen Taiwan en de Verenigde Staten niet per se verbetert, verslechtert het juist de handelsrelatie tussen Taiwan en China. Zo beaamt ook China-kenner en maker van BNR's China-podcast John-Boy Vossen. '100 Taiwanese voedingsbedrijven worden al dan niet tijdelijk in de ban gedaan', stelt hij. 'China is écht heel belangrijk als importeur van Taiwanese goederen: afgelopen jaar alleen al was er sprake van 125 miljard aan import. Het jaar daarvoor? Ruim 100 miljard. Dus het neemt alleen maar toe. Een ban is voor Taiwan economisch gezien ongelooflijk belangrijk en heeft een grote impact voor die economie.'

Vossen vervolgt: 'Voor Nancy Pelosi zal dit heus een leuk moment zijn, waarmee ze laat zien dat ze de Taiwanezen steunt. Maar juist voor die Taiwanezen is het een stuk lastiger, omdat zij economisch gezien zo ongelooflijk afhankelijk zijn van China. En die willen ze niet tegen het hoofd blijven stoten.'

Chinese maatregelen

Naast de economische maatregelen, viel Vossen vooral de harde retoriek van China richting Taiwan op. 'De woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken noemde het een provocatie, maar dat woord nemen ze al dagenlang in de mond. Maar ze zeiden ook dat China vastberaden is om maatregelen te nemen om de soevereiniteit van het land - en zij zien Taiwan als onderdeel van het land China - te verzekeren.'

Zo circuleren er beelden op WeChat - de Chinese versie van WhatsApp - van militaire voertuigen die zich naar de kustlijn van China begeven. Iets dat als machtsvertoon gezien kan worden volgens Hammelburg. 'Iedereen weet dat áls China wil aanvallen, dat ze dat gewoon kunnen. Ze zijn oppermachtig in vergelijking met Taiwan. Daar zitten overigens wel Amerikaanse soldaten en er is Amerikaans wapentuig, maar niet van de beste soort. Als het tot een militaire confrontatie zou komen, is Taiwan kansloos.'

Gedonder

Hammelburg gelooft echter niet dat het zover zal komen. 'De Chinezen willen dat helemaal niet en zijn het dus ook niet van plan. Dat geeft alleen maar gedonder en dat kunnen ook zij in de wereld niet gebruiken, ze hebben andere zorgen aan hun hoofd. Joe Biden en Xi Jinping zijn het zelden ergens over eens, maar in dit geval denk ik dat ze beiden denken dat dit een provocatie is.'

Onverwachte eensgezindheid, zo mag het gerust betiteld worden. President Joe Biden wilde namelijk helemaal niet dat Pelosi Taiwan zou bezoeken. 'Maar Taiwan springt nu wel een gat in de lucht', vervolgt Hammelburg. 'Zij vinden het prachtig dat Pelosi er is. Ik denk zelf dat het blijft bij nog wat gescheld, en dat het voorval dan wordt vergeten. Het is immers niet de eerste keer dat de voorzitter van het Huis er komt. Newt Gingrich deed het 25 jaar geleden ook als Republikeinse speaker onder Clinton, die er ook de pest in had dat het gebeurde.'

Agenda

Maar, hoe nu verder? Volgens Hammelburg betreft het een vrij simpele agenda. 'Ze is nu natuurlijk moe, dus ze gaat naar bed. Morgen houdt ze een toespraak aan het parlement en daarna vertrekt ze weer. Dan kunnen we weer rustig ademhalen.'

Wel heeft Hammelburg zijn twijfels over de effecten van het bezoek. 'Ik weet niet of ze meer schade heeft aangericht dan dat ze goed heeft gedaan, omdat ze niet alleen staat. Heel veel mensen in de Westerse wereld vinden dat Taiwan recht heeft op vrijheid en onafhankelijkheid, en dat zo'n democratie in dat grote gebied recht heeft op onze solidariteit. Daar geeft ze uiting aan, maar mijn idee is dat zolang je dat niet doet met échte middelen zoals diplomaten daar stationeren, het gewoon een slag in de lucht is.'

Gerelateerde artikelen