Internationaal15 aug '22 10:15Aangepast op 4 okt '22 10:07

Taliban heersen jaar over Afghanistan

Auteur: Joëlle Baelde

Precies een jaar geleden nam de radicaalislamitische Taliban de macht over in Afghanistan. Ondanks beloftes over bijvoorbeeld vrouwenrechten, lijkt er weinig veranderd en heeft het fundamentalisme de overhand. 'We zijn terug bij de situatie van voor 2001', zegt BNR buitenlandcommentator Bernard Hammelburg.

De Taliban nam op 15 augustus 2021 de macht over in het land, nadat de hoofdstad Kabul voor een groot deel onder haar controle was gekomen. In het paleis van de president riepen vertegenwoordigers van de islamitische fundamentalisten de overwinning uit. De toenmalige president Ashraf Ghani verliet dezelfde dag nog het land.

Lees ook | Welk land erkent als eerste de nieuwe regering van Afghanistan?

Sindsdien is het land terug bij het 'middeleeuwse regime wat het was', zegt Hammelburg. 'De Taliban roepen van alles, maar het is allemaal flauwekul. Veel meisjes gaan niet naar de lagere school en de middelbare school is officieel verboden. Vrouwen mogen niet in overheidsdienst, ze mogen helemaal niets. We zijn weer terug bij af'.

Lees ook| Studie: jonge vrouwen voelen zich niet gezien in politiek

Talibanstrijders nemen de controle over van het Afghaanse presidentiële paleis in Kabul.
Talibanstrijders nemen de controle over van het Afghaanse presidentiële paleis in Kabul. (ANP / Associated Press / Zabi Karimi)

Lees ook | VN: afgelopen dagen meer dan 120 doden en gewonden in Afghanistan

Toch is Afghanistan niet altijd zo geweest, 'een halve eeuw geleden was Afghanistan nog een tamelijk liberaal land met grote vrijheden zonder (ernstige) discriminatie', vervolgt Hammelburg. 'Maar het is ook een stammensamenleving, waarbij die verschillende stammen regelmatig met elkaar overhoop lagen. Dat is in de oorlog alleen maar erger geworden.'

Ayman Al-Zawahiri

Afgelopen maand hebben de Verenigde Staten de leider van terreurbeweging Al-Qaida gedood. Ayman Al-Zawahiri was de opvolger van Osama Bin Laden. Hij werd gedood in Afghanistan, via drone-attacks.

Lees ook | Biden: leider al-Qaida gedood bij aanval VS in Afghanistan

Dat de Taliban deze terroristen onderdak biedt, vindt niet alleen Hammelburg zorgelijk. ‘Het is voor heel veel landen een aanleiding om daar actief te willen blijven. Als we dat niet doen, zal er een machtsvacuüm ontstaan waar groepen zoals Al-Qaida gebruik van maken. Het feit dat de Taliban onderdak verlenen aan Al-Qaida vertelt een hoop. De Taliban en Al-Qaida zijn soennitische radicale organisaties. Ze vinden elkaar in dat opzicht. Toch hebben de Taliban geen internationale ambities.'

Terug bij af

Hij vervolgt: 'Het is afschuwelijk wat ze doen. In 2000 zijn al afspraken gemaakt tussen de Taliban en de Amerikanen, maar daar hebben de Taliban zich vanaf het allereerste moment niet aan gehouden. We zijn weer helemaal terug bij af. En dat is tragedie. We hebben het allemaal voor niets gedaan.’

Taliban

De in 1994 opgerichte Taliban kwamen aan het eind van de vorige eeuw al aan de macht in het Aziatische land, nadat de strijdkrachten van de Sovjet-Unie zich hadden teruggetrokken. Na de aanslagen op de Verenigde Staten van 11 september 2001 werden de extremisten verdreven door de Amerikanen omdat zij terreurgroep Al-Qaida, verantwoordelijk voor de aanslagen, onderdak hadden geboden.

Twintig jaar lang hebben westerse landen toen geprobeerd militairen op te leiden en democratie en mensenrechten in te voeren. In april vorig jaar begonnen de Verenigde Staten en de NAVO met het terugtrekken van hun troepenmacht. De aftocht leidde veel sneller dan verwacht tot de opmars van de fundamentalisten, die zich mogelijk jaren op de snelle machtsgreep hadden voorbereid.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen