Internationaal16 aug '22 20:32Aangepast op 17 aug '22 06:51

Liveblog | VN-chef en presidenten Oekraïne en Turkije bijeen in Oekraïne

Auteur: BNR Webredactie

Het is dag 174 van de oorlog in Oekraïne. In dit liveblog vind je alle laatste updates over het voortdurende conflict en alle gevolgen ervan.

Dit is het liveblog van dinsdag 16 augustus over het conflict in Oekraïne. Wil jij de allernieuwste updates over het conflict? Ga dan naar het liveblog van woensdag 17 augustus.

'Aanval op Krim strategisch'

20:15 | Een wapendepot op de Krim is ontploft, meldt het Russische staatspersbureau TASS. Andere Russische media spreken ook over een brand in het noorden van het schiereiland, dat door de Russen van Oekraïne is afgepakt. 'Zelfs op de Krim moeten de Russen nu opletten en is hun veiligheid niet gegarandeerd', zegt defensieanalist bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies Patrick Bolder.

Langs de frontlinie prepareert een Oekraïense soldaat mortieren om af te schieten.
Langs de frontlinie prepareert een Oekraïense soldaat mortieren om af te schieten. (ANP / AFP)

Het Oekraïense leger heeft niet bevestigd dat het verantwoordelijk is voor de ontploffing en brand. Dat heeft volgens Bolder een reden: ze willen de Russen in het duister laten tasten. ‘Als je aangeeft dat je het hebt gedaan, geef je ook aan hoe je het hebt gedaan, want je moet dan ook bewijs leveren. Het is veel beter om de Russen op hun tenen te laten dansen. Dat ze hun verdediging niet kunnen inrichten en continu 360 graden om zich heen moeten kijken omdat ze weten dat ze niet veilig zijn. Ze hebben geen rust om even achterover te gaan zitten. Dat is natuurlijk wel een hele goede en effectieve strategie.’

VN-chef en presidenten Oekraïne en Turkije bijeen in Oekraïne

19:20 | VN-chef António Guterres is donderdag in Oekraïne voor een bijeenkomst met de Oekraïense president Volodimir Zelenski en diens Turkse ambtgenoot Recep Tayyip Erdogan. De ontmoeting in het westelijke Lviv vloeit voort uit de vooralsnog geslaagde pogingen van Turkije en de VN om de voedselexport van Oekraïne door te laten gaan ondanks de oorlog. Guterres bezoekt vrijdag de havenstad Odessa.

Sinds Oekraïne, Rusland, Turkije en de VN een 'graandeal' sloten over de export van Oekraïense landbouwproducten is volgens de VN 560.000 ton graan uitgevoerd uit door de Oekraïense regering gecontroleerde havens. De oorlog tussen de twee kolossale exporteurs van onder meer graanproducten en kunstmest, Rusland en Oekraïne, heeft de wereldmarkt beroofd van een belangrijk deel van het aanbod van die producten. Dat leidt tot prijsstijgingen en in arme landen afhankelijk van de import, meteen tot levensbedreigende voedseltekorten.

Turkije heeft eerder het initiatief genomen om een regeling te treffen, waarbij Oekraïne voedselproducten onder internationaal toezicht kan exporteren vanuit Oekraïense havens die door de strijd geblokkeerd zijn. De vier partijen hebben hier eind juli een akkoord over gesloten. Sindsdien hebben 21 volgeladen vrachtschepen de Turkse zeestraat Bosporus bereikt. Vijftien schepen zijn door de zeestraat richting Oekraïne gevaren om ladingen op te halen.

Het totaal aan opgeslagen granen in Oekraïne werd voor de deal tot stand kwam, geschat op minstens 20 miljoen ton. Die voorraden belemmeren ook de opslag van de nieuwe oogst.

Het eerste schip dat in het kader van de deal op 1 augustus uit Odessa vertrok, het bulkschip de Razoni, heeft na een moeilijke reis de Syrische haven Tartus bereikt, zo werd dinsdag bekend. Het vrachtschip dat door de oorlog maandenlang vast kwam te zitten in Odessa, bracht een eerder bestelde lading naar de koper in Libanon, maar die weigerde na aankomst uiteindelijk de lading wegens de late bezorging.

Oekraïners mogen langer in schepen in Nijmegen blijven

17:20 | Enkele honderden vluchtelingen uit Oekraïne mogen langer in de noodopvang in de Waalhaven in Nijmegen blijven. Ze worden er sinds eind maart opgevangen op een paar schepen. Die zouden tot 1 september beschikbaar zijn voor hen, maar dit wordt in elk geval tot het einde van het jaar verlengd. 'De ernstige situatie in Oekraïne duurt voort en er is nog altijd behoefte aan meer opvangplekken', legt de gemeente uit. Nijmegen vangt ook op andere plekken Oekraïense vluchtelingen op, onder meer in het gebouw De Daniël.

Nederland heeft net genoeg officiële opvangplekken voor Oekraïners. In totaal zijn iets meer dan 60.000 bedden beschikbaar, waarvan ruim 56.000 in gebruik zijn. Dat betekent dat er nog ongeveer 4000 bedden over zijn. Als een bestaande opvang langer openblijft, hoeft er voor die bewoners geen nieuw onderdak te worden geregeld, en dat helpt om tekorten te voorkomen.

De overheid is ook naarstig op zoek naar opvangplekken voor asielzoekers. De situatie voor hen is veel nijpender. Dat is elke dag te zien bij het aanmeldcentrum in Ter Apel. Mensen moeten daar buiten slapen omdat er binnen de hekken niet genoeg plekken zijn. Reguliere asielzoekerscentra hebben niet de ruimte om ze over te nemen. In die centra zitten namelijk duizenden mensen die al te horen hebben gekregen dat ze in Nederland mogen verblijven, ze zijn statushouders, maar door het woningtekort kunnen ze niet verhuizen naar een gewone woning. De hele asielketen is daarmee vastgelopen.

Om de ergste problemen te verlichten, worden in het hele land noodopvangplekken voor asielzoekers geopend. Zo komt er in het Brabantse dorp Hapert een tijdelijke noodopvang voor maximaal 115 mensen in een buurtcentrum. Ze mogen daar van 14 september tot 1 oktober blijven. Op andere plekken gaan opvanglocaties dicht. Een noodopvang in een sporthal in Best sluit volgende week. De ongeveer 120 mensen die er sinds begin deze maand zitten, worden dan naar Deurne gebracht. Een noodopvang voor asielzoekers in Roosendaal is dinsdag na drie maanden dicht gegaan. De circa vijftig mensen daar zijn overgebracht naar het asielzoekerscentrum in de voormalige Nassau-Dietzkazerne in Budel.

Rusland: Oekraïners saboteerden kerncentrale bij Russische Koersk

14:49 | In de regio van de Russische stad Koersk zijn zes elektriciteitsmasten voor hoogspanningsleidingen van een kerncentrale opgeblazen. Volgens het Russische persbureau RIA Novosti zijn de daders 'Oekraïense saboteurs'. De acties waren op 4, 9 en 12 augustus en verstoorden de energielevering van de centrale aan een grote regio. Het is niet bekendgemaakt hoe lang de energiecentrale niet kon leveren.

De Russische politie is op zoek naar de daders. Koersk ligt ongeveer 90 kilometer van de grens met Oekraïne in een regio waar wel vaker Oekraïense aanslagen of aanvallen zijn gemeld zoals rond het zuidelijker gelegen Belgorod, niet ver van de Oekraïense stad Charkov.

Rusland: explosie Russisch munitiedepot Krim was sabotage

13:00 | Bij de explosie van een Russisch legerdepot op de Krim gaat het om sabotage, aldus het Russische ministerie van Defensie. Volgens het departement is niet alleen de munitie-opslag beschadigd, maar zijn ook hoogspanningslijnen, spoorlijnen, elektriciteitscentrales en woongebouwen getroffen.

Eerder hadden Russische staatsmedia al de ontploffing en brand gemeld in het noorden van het schiereiland, dat door de Russen van Oekraïne is afgepakt. Er zouden zeker 2000 inwoners zijn geëvacueerd. Twee burgers zouden gewond zijn geraakt.

Later volgden meldingen van explosies in de buurt van een luchtmachtbasis midden op de Krim. Media spraken over een mogelijke aanval met een drone.

Vorige week waren er al meerdere explosies op een militair vliegveld op de Krim, vermoedelijk door een Oekraïense raketaanval. Daarbij viel een dode en raakten zeker acht gevechtsvliegtuigen beschadigd. Volgens het Russische ministerie van Defensie zou toen munitie per ongeluk zijn ontploft. Het Oekraïense leger heeft niet bevestigd dat het verantwoordelijk is voor de aanval.

Volgens het Britse ministerie van Defensie heeft Rusland zijn oorlogsschepen in de Zwarte Zee grotendeels teruggetrokken tot de kustlijn van de Krim, omdat ze moeite zouden hebben om de controle over de zee te behouden. De schepen staan defensief opgesteld, maar zouden nog wel worden gebruikt om de Russische grondtroepen in Zuid-Oekraïne met raketten te ondersteunen.

Finland mindert visa voor Russen

12:50 | Finland wil het aantal Russische toeristen in het land sterk terugdringen. De minister van Buitenlandse Zaken kondigde aan dat vanaf september nog maar 10 procent van het huidige aantal visa aan Russen wordt verstrekt.

De Finse premier Sanna Marin maakte maandag al duidelijk dat zij voor het weren van Russische toeristen is. Ook Estland en Noorwegen lieten weten voorstander van te zijn van het weren van Russische toeristen.

De Duitse bondskanselier Olaf Scholz liet juist weten daar tegen te zijn, omdat hij het voor mensen niet moeilijker wil maken om Rusland te ontvluchten als zij het oneens zijn met president Vladimir Poetin.

Sinds de Russische invasie in Oekraïne heeft Finland de politiek van neutraliteit ten opzichte van het grote buurland laten varen. Helsinki spreekt zich stevig uit tegen Rusland en heeft het lidmaatschap van de NAVO aangevraagd, tot woede van Moskou.

'Sabotage oorzaak van explosies'

11:55 | Volgens de Russische minister van Defensie was sabotage de oorzaak van de explosies in een munitiedepot op de Krim. De explosies vonden vanochtend plaats, waarop 2000 mensen geëvacueerd moesten worden. Volgens het departement is niet alleen de munitie-opslag beschadigd, maar ook hoogspanningslijnen, spoorlijnen, elektriciteitscentrales en woongebouwen. De informatie van de minister kon niet onafhankelijk bevestigd worden.

Eerste graanexport als voedselhulp naar Afrika

10:30 | Oekraïne heeft een eerste lading graan als voedselhulp voor Afrika over de Zwarte Zee kunnen exporteren sinds de Russische aanval. Het schip met 23.000 ton tarwe voor Ethiopië vertrok uit Pivdennyi bij Odessa. Binnenkort kunnen nog zeker twee tot drie schepen vertrekken die door de Verenigde Naties zijn gecharterd om hulp te bieden, is de verwachting van de autoriteiten.

Eerder mochten al commerciële graanschepen uit Oekraïne vertrekken na bemiddeling door Turkije en de VN. Rusland had voor die tijd alle havens in Oekraïense handen geblokkeerd. Oekraïne verwacht de komende maand 3 miljoen ton graan te kunnen exporteren uit zijn havens, en hoopt op maandelijks 4 miljoen daarna.

Opnieuw explosies op de Krim

08:45 | Een wapendepot op de Krim is ontploft, meldt het Russische staatspersbureau TASS. Andere Russische media spreken ook over een brand in het noorden van het schiereiland, dat door de Russen van Oekraïne is afgepakt. Er zouden al 2000 inwoners geëvacueerd zijn. Volgens het Russische ministerie van Defensie zijn er geen mensen zwaargewond geraakt.

Vorige week waren er al meerdere explosies op een militair vliegveld op de Krim, vermoedelijk door een Oekraïense raketaanval. Daarbij viel een dode en raakte zeker acht gevechtsvliegtuigen beschadigd. Volgens het Russische ministerie van Defensie zou toen munitie per ongeluk ontploft zijn. Het Oekraïense leger heeft niet bevestigd dat het verantwoordelijk was voor de aanval.

Deze beelden van de explosie circuleren online, maar zijn nog niet officieel bevestigd.

'Vullen gasopslag Norg stokt'

05:40 | Het vullen van de grote gasopslag bij het Drentse Norg ligt sinds anderhalve week stil. Gashandelshuis GasTerra, de handelsorganisatie van Nederlandse Aardoliemaatschappij (NAM), wil alleen verder vullen als de Nederlandse regering financiële garanties geeft, schrijft de Volkskrant.

Begin juli stelde het kabinet een garantieregeling in om de opslag in Norg voor 'meer dan 80 procent' gevuld te krijgen. Dat doel werd op 5 augustus bereikt: de ondergrondse opslag is nu voor 80,5 procent gevuld. Verder vullen zonder de garantie van de overheid is voor GasTerra een riskante activiteit, legt een woordvoerder uit. 'De gasprijs is nu zo hoog dat je vrij zeker weet dat je die op moment van verkopen niet kunt terugverdienen.'

Alleen als de regering met 'aanvullende financiële voorwaarden' komt, zal het bedrijf nog meer gas inkopen. Of het kabinet opnieuw in de buidel zal tasten, is niet zeker. Een woordvoerder van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat zegt dat het vultempo bij alle Nederlandse opslagen vooralsnog voldoende is 'om de gestelde doelen te halen'.

VN kunnen IAEA-missie naar Zaporizja begeleiden

05:10 | De Verenigde Naties hebben de logistieke en veiligheidscapaciteit om een missie van internationaal atoomagentschap IAEA naar de Oekraïense kerncentrale in Zaporizja te begeleiden, zegt een woordvoerder van de VN maandag. Zo'n missie zou uit Kiev moeten vertrekken.

Maar een Russische ambtenaar liet aan persbureau RIA Novosti weten dat vertrek uit Kiev te gevaarlijk zou zijn. 'Dat zou betekenen dat ze de frontlinie moeten doorkruisen om bij de kerncentrale te komen', aldus de ambtenaar.

De VN-woordvoerder liet weten dat het een IAEA-missie alleen kan begeleiden als zowel Oekraïne als Rusland daarmee instemmen. Beide landen hebben eerder aangegeven een IAEA-missie te verwelkomen.

De kerncentrale aan de rivier Dnjepr viel aan het begin van de Russische invasie al in handen van de Russen, nadat Oekraïense eenheden zich hadden teruggetrokken. De centrale bleef functioneren met Oekraïens personeel. Oekraïense milities bleven actief in het gebied.

Kiev beschuldigt sindsdien de Russen er regelmatig van de centrale met opzet te bedreigen. Volgens Moskou beschieten Oekraïense milities de centrale om de Russen er de schuld van te kunnen geven.

'Vergroening te duur voor veel bedrijven'

02:30 | Niet ieder bedrijf kan vergroenen om aan de hoge energiekosten te ontsnappen. Juist in de bedrijfstakken waar de nood het hoogst is, ontbreekt de ruimte voor investering in duurzame energie. Dat schrijft Trouw.

Het gold als één van de weinige, misschien wel het enige voordeel van de oorlog die Rusland dit jaar begon in Oekraïne: het zou verduurzaming aanjagen in het Westen. Omdat EU-lidstaten uit principe van Poetins gas en olie af willen, natuurlijk. Maar vooral ook omdat vervuilende bedrijven door de gigantisch gestegen energieprijzen een harde economische reden hebben om snel over te gaan op besparing en groene stroom.

Maar juist vanwege die hoge gas- en elektriciteitsrekening hebben veel mkb'ers inmiddels geen financiële ruimte meer voor groene investeringen. Natuurlijk verdienen die investeringen zich met deze gasprijzen razendsnel terug, maar dan moet het geld er om te beginnen wel zijn.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen