Internationaal19 aug '22 18:30Aangepast op 20 aug '22 10:12

Liveblog | Negentig Nederlandse militairen gaan Oekraïners trainen

Auteur: BNR Webredactie

Het is dag 177 van de oorlog in Oekraïne. In dit liveblog vind je alle laatste updates over het voortdurende conflict en alle gevolgen ervan.

Dit liveblog wordt niet meer bijgehouden. Volg de laatste updates in het liveblog van 20 augustus.

Gazprom stopt gastoevoer Nord Stream opnieuw vanwege onderhoud

18:28 | Gazprom legt eind deze maand de gastoevoer via de Nord Stream-pijplijn opnieuw voor drie dagen stil. Het Russische staatsgasbedrijf geeft onderhoud van de pijplijn als reden aan. De sluiting staat van 31 augustus tot en met 2 september gepland. De stap zal opnieuw tot zorgen leiden of Gazprom na het onderhoud weer gas gaat leveren.

Gazprom bracht al eerder de toevoer van gas naar Duitsland via de pijpleiding onder de Oostzee terug tot een vijfde van het normale niveau. Dat gebeurde na gepland onderhoud waardoor de pijplijn ruim een week dicht was. Volgens het gasbedrijf is er vanwege achterstallig onderhoud niet meer capaciteit beschikbaar.

Gazprom zette eerder ook al twee keer het mes in de gasstroom naar Duitsland. Toen wees het naar een gasturbine die door Siemens in Canada werd onderhouden en door de westerse sancties niet terug kon worden gegeven. Die turbine is inmiddels in Duitsland, maar volgens Siemens verzint Gazprom steeds nieuwe redenen waarom het de turbine niet terugneemt.

Duitsland beschuldigt Rusland er dan ook al geruime tijd van de gastoevoer in te zetten als machtsmiddel. Eerder eiste Gazprom bijvoorbeeld al betaling in roebels. Landen die weigerden, waaronder Polen en Nederland, kregen vervolgens geen gas meer.

De nieuwe afsluiting van Nord Stream zet nog meer druk op Europa om het gasverbruik te verminderen. Dat is nodig om de voorraden aan te vullen, zodat in de winter geen tekorten ontstaan.

VS sturen Oekraïne voor 775 miljoen dollar aan wapensteun

18:24 | De Verenigde Staten steunen Oekraïne met een nieuw wapenpakket ter waarde van 775 miljoen dollar (ruim 771 miljoen euro). Er worden onder meer houwitsers en munitie voor Himars-raketsystemen gestuurd.

'We willen ervoor zorgen dat Oekraïne een gestage toestroom aan munitie heeft om aan zijn behoeften te voldoen, dat is wat we doen met dit pakket', aldus een functionaris van het Amerikaanse ministerie van Defensie.

De VS hebben Oekraïne sinds het uitbreken van de oorlog miljarden dollars aan steun gegeven. Voor de regering in Kiev is buitenlandse hulp van essentieel belang in de strijd tegen Rusland. Ook andere westerse bondgenoten sturen wapens en andere hulp.

Krant: Chinese president ontmoet Poetin mogelijk in Centraal-Azië

17:02 | De Chinese leider Xi Jinping bereidt een reis voor naar Centraal-Azië voor een ontmoeting met de Russische president Vladimir Poetin en andere leiders, meldt The Wall Street Journal. De regionale top wordt volgens de zakenkrant medio september in Samarkand in Oezbekistan gehouden. Het gaat om een bijeenkomst van de Shanghai Organisatie voor Samenwerking, waarin China, Rusland, Kazachstan, Kirgizië, Tadzjikistan en Oezbekistan samenwerken.

De voorlopige toevoeging van de reis aan het schema van Xi zou mede zijn ingegeven door het recente bezoek van de Amerikaanse toppolitica Nancy Pelosi aan Taiwan. Dat wordt in Beijing gezien als een toename van de westerse druk op China, dat traditioneel afwijzend reageert op buitenlandse bemoeienis.

President Xi heeft sinds de uitbraak van de coronapandemie ruim 2,5 jaar geleden geen internationale reizen gemaakt. Hij kreeg eerder dit jaar wel bezoek van Poetin, die in Beijing was voor de opening van de Olympische Spelen. Poetin sprak bij deze topontmoeting over 'de ongekend nauwe betrekkingen' tussen beide landen.

Dat was nog voor de Russische aanval op Oekraïne, die China niet heeft veroordeeld. De twee leiders hebben elkaar daarna wel telefonisch gesproken. In juni zei Xi tegen Poetin dat China 'wat betreft soevereiniteit en veiligheid achter Rusland staat'. China dringt erop aan via onderhandelingen tot een oplossing van het conflict te komen. De Oekraïense president Volodimir Zelenski liet deze maand weten dat hij probeert contact te leggen met Xi om hulp te krijgen bij het beëindigen van de oorlog.

Poetin staat IAEA toe in Oekraïense kerncentrale

16:47 | De Russische president Vladimir Poetin en zijn Franse ambtgenoot Emmanuel Macron hebben elkaar telefonisch gesproken over de beschietingen bij de kerncentrale van Zaporizja. Ze vinden dat een team van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) zo snel mogelijk naar het terrein moet worden gestuurd, aldus het Kremlin.

Rusland maakte eerder deze week bekend 'al het nodige' te zullen doen om het bezoek van de VN-atoomwaakhond te faciliteren. Het is niet duidelijk wanneer de missie plaatsvindt. De Franse president uitte in het telefoongesprek zijn zorgen over de veiligheidssituatie bij de kerncentrale, laat zijn kantoor weten.

Poetin zei volgens het Kremlin dat de beschietingen het risico op een 'grootschalige catastrofe' met zich meebrengen. Ook gaf hij Oekraïne de schuld van de aanvallen op het complex. De Oekraïense autoriteiten zeggen dat juist Rusland, die de kerncentrale sinds maart bezet, verantwoordelijk is. De landen beschuldigen elkaar ook van het voorbereiden van 'provocaties'.

De Oekraïense president Volodimir Zelenski en VN-chef António Guterres maakten donderdag afspraken over een mogelijke IAEA-missie naar de centrale. Dat gebeurde tijdens een bezoek van Guterres aan de West-Oekraïense stad Lviv. Zelenski wil dat de Verenigde Naties, waar de IAEA onder valt, zorgen voor veiligheid rond de grootste kerncentrale van Europa.

Nederlandse gasopslag verder gevuld dankzij ongebruikte capaciteit Gazprom

15:40 | Het kabinet wil de gasberging Bergermeer in Noord-Holland veel verder vullen voor het komende winterseizoen dan aanvankelijk de bedoeling was. Het doel gaat omhoog van 68 procent naar 90 procent. Om dat te bereiken is een extra subsidiebedrag van 210 miljoen euro beschikbaar, meldt energieminister Rob Jetten.

Gezien de hoge gasprijzen, mede als gevolg van de oorlog in Oekraïne, is het voor energiebedrijven niet aantrekkelijk om nu gas in te kopen en op te slaan. Zij lopen het risico dat gas in de wintermaanden met verlies te moeten verkopen. Daarom stelde het kabinet eerder al een subsidie beschikbaar om bedrijven te verleiden de gasberging toch te vullen.

Van die eerdere regeling bleef een bedrag van 200 miljoen euro over, dat nu alsnog wordt ingezet. Daarnaast komt nog eens 10 miljoen euro beschikbaar. De kosten van de regeling worden via een extra heffing doorberekend aan de gebruikers. In Bergermeer wordt gas opgeslagen dat gebruikt wordt in met name de industrie.

'Qua voorraad staan we er als Nederland goed voor', zegt Jetten. Ook als het erg koud wordt en de aanvoer uit Rusland stilvalt is er genoeg om de winter door te komen. Maar de zorgen over de energieprijzen blijven groot. 'Want die prijzen zullen voorlopig hoog blijven en dat raakt huishoudens en bedrijven fors.'

VN-chef vraagt Rusland grote kerncentrale niet af te sluiten

15:13 | VN-chef António Guterres heeft er bij Rusland op aangedrongen de kolossale kerncentrale van Enerhodar, 50 kilometer ten zuidwesten van de stad Zaporizja, niet af te sluiten van het elektriciteitsnetwerk van Oekraïne. Het beginsel dat dit een Oekraïense elektriciteitscentrale is moet worden gerespecteerd volgens Guterres. De centrale moet stroom blijven leveren aan Oekraïne.

Guterres is vrijdag aan een bezoek begonnen aan de Oekraïense haven Odessa voor hij naar Istanbul gaat. Hij wil dat het hele gebied van de grootste kerncentrale van Europa gedemilitariseerd wordt, maar dat is voor Rusland onbespreekbaar.

De centrale viel in maart in handen van Russische troepen maar bleef met het eigen personeel functioneren. Ze staat op de zuidelijke oever van de rivier de Dnjepr die relatief moeiteloos is ingenomen door Russische troepen die vanuit de Krim oprukten. Oekraïense troepen hebben zich er destijds teruggetrokken, maar volgens Russische meldingen blijven milities er actief en wordt de streek nu ook beschoten door Oekraïense eenheden die westerse wapens hebben gekregen. Beide partijen beschuldigen elkaar er al geruime tijd van de centrale in gevaar te brengen met beschietingen. De rivier de Dnjepr vormt hier de frontlijn, maar is er bijna 5 kilometer breed.

Volgens een Russische zegsman is juist de aanwezigheid van het Russische leger de garantie dat er nu geen ramp gebeurt. Maar het is volgens hem Oekraïne dat de strategische Russische posities in de streek van Enerhodar onder vuur neemt en zo een kernramp kan veroorzaken.

Nederlandse militairen trainen Oekraïners in VK

15:04 | Negentig Nederlandse militairen gaan zaterdag naar het Verenigd Koninkrijk om daar tot eind november manschappen van de Oekraïense strijdkrachten te trainen, laat minister Kajsa Ollongren (Defensie) de Tweede Kamer weten.

De Britten zijn vorige maand al begonnen met het opleiden van Oekraïense militairen. Het gaat om een basistraining van vijf weken. De Britten willen met andere landen tot maximaal 10.000 Oekraïners opleiden.

Naast Nederlanders en Britten gaan ook militairen uit Canada, Denemarken, Finland, Nieuw-Zeeland en Zweden helpen bij de training. De Britse regering is nog in gesprek met meer landen om mee te helpen.

Vanuit Nederland gaan militairen van de 13 Lichte Brigade naar het Verenigd Koninkrijk. Zij gaan behalve schietvaardigheidstrainingen ook medische zorg en lessen humanitair oorlogsrecht geven.

Mogelijk gaan begin volgend jaar Nederlandse mariniers voor drie maanden naar het VK om Oekraïners te trainen. Daarover wordt nog overlegd.

Erdogan overlegt met Poetin

12:00 | De Turkse president Recep Tayyip Erdogan gaat dat de situatie rondom de kerncentrale in de Oekraïense regio Zaporizja bespreken met de Russische president Vladimir Poetin. Eerder sprak hij al met de Oekraïense president Volodimir Zelenski erover.

De Oekraïense kerncentrale is sinds maart in Russische handen. Beide partijen beschuldigen elkaar ervan het complex te beschieten en provocaties voor te bereiden.

Lees ook | 'Rusland zal geen gehoor geven aan oproep VN-chef'

Volgens Erdogan heeft Zelenski tijdens hun ontmoeting onder meer geëist dat Rusland alle mijnen in het gebied waar de kerncentrale ligt, verwijdert. 'We gaan de kwestie met Poetin bespreken en hem vragen om specifiek voor Rusland te doen wat nodig is om een belangrijke stap richting wereldvrede te zetten', zei hij tijdens zijn vlucht terug naar Turkije. De Turkse president was in Oekraïene voor een ontmoeting met Zelenski en VN-chef António Guterres.

'Rusland zal geen gehoor geven aan oproep VN-chef'

10:30 | Het is al weken spannend in en rondom de kerncentrale in Zaporizja, in het zuidoosten van Oekraïne. Het complex, met de grootste centrale in Europa, werd al meerdere keren beschoten. VN-chef Antonio Guterres riep Rusland meermaals op het gebied te demilitariseren, maar het ziet er niet naar uit dat Rusland naar die oproep zal luisteren.

Rusland bombardeert Charkov

08:45 | Rusland blijft bombardementen uitvoeren op Charkov. Dit zou worden gedaan om te voorkomen dat Oekraïense troepen worden gebruikt voor tegenaanvallen in andere regio's. Dat zegt het Britse ministerie van Defensie vrijdag.

Charkov ligt zo'n 15 km van de Russische frontlinies, is sinds het begin van de Russische invasie van Oekraïne consequent beschoten omdat het binnen het bereik van de meeste Russische artillerie ligt.

Bij eerdere Russische aanvallen op dezelfde stad zijn woensdag en donderdag zeventien mensen gedood en 42 gewond geraakt. Rusland ontkent dat het zich opzettelijk op burgers heeft gericht.

De Wereld | 'Xi Jinping stelt ideologie en nationalisme boven economische groei'

'Xi, Poetin naar G20'

06:00 | Presidenten Xi Jinping van China en Vladimir Poetin van Rusland zullen in november aanwezig zijn op de G20-top op Bali. Dat heeft een adviseur van de Indonesische president Joko Widodo gezegd tegen Reuters. Het wordt voor Xi de eerste buitenlandse reis sinds januari 2020. De Oekraïense president Volodimir Zelenski is ook gevraagd naar de top te komen, onduidelijk is of hij daar op ingaat.

Luister ook | Cocon

Zelenski 'verliest aan populariteit'

05:00 | De Oekraïense president Volodimir Zelenski heeft in eigen land een golf van kritiek over zich heen gekregen na een interview eerder deze week met The Washington Post. Daarin zei hij dat hij vorig najaar al 'grimmige waarschuwingen'van de Verenigde Staten kreeg over een oorlogsdreiging vanuit Rusland, maar deze niet openbaar maakte 'uit angst dat Oekraïners het land massaal zouden verlaten'.

De Amerikaanse krant publiceerde het interview dinsdag en schrijft dat de kritiek in de loop van de week aanzwol. Oekraïense burgers zouden op sociale media hun ongenoegen hebben geuit en academici stellen volgens The Post onder meer dat de president 'hierdoor zelf ook enige verantwoordelijkheid draagt voor de Russische wreedheden'.

Vrees voor centrale Zaporizja

01:00 | De deelnemers aan het topoverleg in de Oekraïense stad Lviv vrezen voor de veiligheid van de kerncentrale van Zaporizja. De Turkse president Recep Tayyip Erdogan en VN-chef António Guterres spraken hun zorgen uit in gesprek met de Oekraïense president Volodimir Zelenski.

Rusland en Oekraïne geven elkaar de schuld van aanvallen en het plannen van provocerende acties. 'We willen niet nog een Tsjernobyl meemaken', zei Erdogan na afloop tijdens een gezamenlijke persconferentie, verwijzend naar de kernramp die in 1986 plaatsvond in Oekraïne.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen