Internationaal19 aug '22 10:47

'Rusland zal geen gehoor geven aan oproep VN-chef'

Auteur: Jasper Daams

Het is al weken spannend in en rondom de kerncentrale in Zaporizja, in het zuidoosten van Oekraïne. Het complex, met de grootste centrale in Europa, werd al meerdere keren beschoten. VN-chef Antonio Guterres riep Rusland meermaals op het gebied te demilitariseren, maar het ziet er niet naar uit dat Rusland naar die oproep zal luisteren.

Kolonel en universitair hoofddocent militaire strategie Han Bouwmeester voorspelt dat het lastig zal worden. 'Iedereen hoopt wel dat de uitlatingen van Guterres effect hebben, maar de VN heeft weinig mogelijkheden om demilitarisatie af te dwingen. Rusland zit zelf in de VN-Veiligheidsraad en blokkeert alle mogelijke veroordelingen of sancties die uitgesproken worden. Dan kom je ook niet verder.'

De Turkse president Erdogan, de Oekraïense president Zelensky en VN-chef Guterres tijdens het topoverleg in Lviv
De Turkse president Erdogan, de Oekraïense president Zelensky en VN-chef Guterres tijdens het topoverleg in Lviv (ANP / Abaca Press)

Turkije

Wel ziet Bouwmeester dat er een cruciale rol is weggelegd voor Turkije. Eerder bemiddelde Turkije al tijdens het graanoverleg, en nu is Erdogan in Lviv voor topoverleg over de situatie rondom de kerncentrale in Zaporizja. 'Turkije heeft een positie als derde partij verworven in dit conflict. Eerder zijn ze al in staat geweest de partijen bij elkaar te brengen, al leidde dat destijds tot niets. Maar vanwege de geografische ligging heeft Turkije zowel Rusland als Oekraïne als partner. Erdogan werpt zich telkens weer op als bemiddelaar, en ik denk ook wel dat hij het type leider is waar Poetin naar kijkt. Dus ja, ik zie Turkije en Erdogan daar toch een speciale positie innemen.'

Lees ook | Erdogan doet weer bemiddelingspoging in Oekraïne

Moeilijk aan te vallen

En dus lijkt Turkije een belangrijke schakel te zijn in de onderhandelingen over de kerncentrale in Zaporizja. Rusland en Oekraïne beschuldigen elkaar van beschietingen van de centrale. 'Rusland beschuldigt Oekraïne van beschietingen, en Oekraïne veroordeelt Rusland dat ze de kerncentrale tot een soort militaire basis hebben gemaakt. Dat maakt het erg lastig voor Oekraïne om aan te vallen, omdat het mogelijk grote schade zou kunnen veroorzaken.'

Bouwmeester spreekt van geluk dat dat nog niet gebeurd is. 'Er is al een opslagplaats met radioactieve koelvloeistof geraakt, gelukkig zonder kwalijke gevolgen. En ook de generator die het hele systeem draaiende houdt is een keer geraakt, waardoor uit voorzorg de hele kerncentrale plat kwam te liggen. Dat heeft gevolgen voor Oekraïne, dat nog steeds van de centrale afhankelijk is in de energievoorziening.'

Lees ook | 'We willen niet nog een Tsjernobyl meemaken'

Gijzeling

Naast de strategische voordelen die de kerncentrale biedt in de strijd, maken de Russische er ook op andere manieren gebruik van. Bouwmeester: 'Het blijkt nu dat Rusland ook illegaal energie aftapt. Daarnaast gijzelen Russische soldaten werknemers van de centrale, en dwingen hen sabotagemaatregelen uit te voeren, die ze willen toeschrijven aan Oekraïne.' De internationale gemeeschap hoopt dat er onafhankelijke experts naar het gebied kunnen komen, om de veiligheid te garanderen. 'De VN wil nu dat het Internationaal Energieagentschap (IEA) inspecties gaat uitvoeren en risicoanalyses maakt, om te kijken wat de gevolgen zijn van alles wat daar plaatsvindt.'


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen