Internationaal27 aug '22 20:36Aangepast op 29 aug '22 07:11

Liveblog | Schade kerncentrale Zaporizja, risico op lekken radioactiviteit

Auteur: BNR Webredactie

Het is dag 185 van de oorlog in Oekraïne. In dit liveblog vind je alle laatste updates over het voortdurende conflict en alle gevolgen ervan.

Dit liveblog wordt niet meer bijgehouden. Volg de laatste updates in het liveblog van 29 augustus.

Slowakije levert MiG's

18:00 | Polen en Tsjechië gaan de komende tijd het luchtruim bewaken van NAVO-partner Slowakije. De regering in Bratislava heeft daarover zaterdag een overeenkomst met de buurlanden ondertekend. Dat maakt de weg vrij om elf oude straaljagers van type MiG-29 naar Oekraïne te sturen. Het Oekraïense leger is gewend met deze Sovjet-toestellen te vliegen.

De Slowaakse minister van Defensie Jaroslav Nad zei dat met Kiev nog een afspraak moet worden gemaakt over de overdracht van de MiG's, met een gezamenlijk waarde van ongeveer 300 miljoen euro. 'Ze kunnen ze nu in elk geval al klaar zetten'.

Westerse landen en hun bondgenoten hebben Oekraïne sinds de Russische inval een half jaar geleden geholpen met geld, materieel en training. Slowakije, dat 5,4 miljoen inwoners telt, stelde onder meer een S-300 luchtverdedigingssysteem, militaire helikopters, houwitsers en Grad-raketten beschikbaar.

Nad zei te hopen dat Slowakije enige financiële of materiële compensatie krijgt voor deze laatste donatie om het eigen leger te kunnen moderniseren. Bratislava heeft in 2018 in de VS veertien nieuwe F-16 gevechtsvliegtuigen besteld. Het is de bedoeling dat die in 2024 worden geleverd. Tot die tijd is de luchtmacht verzekerd van Poolse en Tsjechische steun.

Britten helpen met opsporen zeemijnen

14:00 | Het Verenigd Koninkrijk geeft zes duikrobots aan Oekraïne die zelfstandig onder water naar Russische zeemijnen kunnen speuren. Dat heeft het Britse ministerie van Defensie zaterdag bekendgemaakt. De onbemande 'duikdrones' zullen worden ingezet voor de Oekraïense kust.

Tientallen Oekraïense militairen krijgen de komende tijd in het Verenigd Koninkrijk een training van de Britse en Amerikaanse marine om de apparaten te besturen. De eersten van hen zijn al aan deze training begonnen.

De lichtgewicht duikrobots zijn ontworpen om in ondiepe kustwateren explosieven op te sporen en te identificeren. Mijnen die op die manier zijn gedetecteerd, kunnen dan onschadelijk worden gemaakt.

Russische zeemijnen vormen een groot probleem bij de voorzichtige hervatting van voedseltransporten per schip vanuit Oekraïne. Sinds daar in juli afspraken over zijn gemaakt door de strijdende partijen, heeft pas een klein aantal Oekraïense schepen daadwerkelijk kunnen uitvaren richting Turkije.

Schade kerncentrale Zaporizja

13:15 | De Oekraïense kerncentrale in Zaporizja heeft schade opgelopen door herhaaldelijke beschietingen de afgelopen 24 uur. Daardoor is er een risico dat er waterstof ontsnapt en er radioactieve stoffen worden uitgespuwd. Ook bestaat er grote kans op brand. Dat meldt de eigenaar van de centrale, Energoatom, op Telegram.

De centrale in Zaporizja, de grootste van Europa, is door Rusland bezet. Wie verantwoordelijk is voor de meest recente beschietingen is onduidelijk. De Russen zeggen dat Oekraïne erachter zit, maar volgens Energoatom is het juist het Russische leger.

'Het Oekraïense personeel van de kerncentrale doet zijn uiterste best om de veiligheid te garanderen en de gevolgen van de schade weg te nemen', aldus Energoatom. Volgens het bedrijf bestaan er 'serieuze risico's voor een veilige werkwijze, door de aanwezigheid van het Russische leger, zijn wapens, uitrusting en explosieven in de energiecentrale'.

Oekraïne-update zaterdag, dag 185

13:00 | Hoe komen we uit de wurggreep van Poetin? Luister naar een nieuwe editie van de Oekraïne-update van Boekestijn & De Wijk

'Rusland breidt offensief uit in oosten Oekraïne'

12:30 | De Russen hebben hun offensief in het oosten van Oekraïne uitgebreid. De Russische aanvallen bij de grote stad Donetsk zijn de afgelopen dagen toegenomen, constateert het Britse ministerie van Defensie in zijn dagelijkse inschatting over het verloop van de Russische invasie in buurland Oekraïne.

Onder meer bij de verwoeste luchthaven van Donetsk wordt weer zwaar gevochten. Met hun nieuwe aanvallen willen de Russen waarschijnlijk uitlokken dat er meer Oekraïense troepen naar het oostelijke front komen. Die kunnen dan niet worden verplaatst naar het zuiden, waar Oekraïne de stad Cherson wil bevrijden. Een Oekraïens tegenoffensief wordt zo bemoeilijkt, aldus het defensieministerie, dat zich baseert op de geheime diensten.

(ANP / Anadolu Agency)

Rusland levert Hongarije twee kernreactoren

08:45 | Hongarije krijgt twee nieuwe Russische kernreactoren. De Russische kernenergiereus Rosatom gaat de reactoren op korte termijn bouwen, zegt de Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken Peter Szijjarto op Facebook. 'Laat de bouw maar beginnen!', zegt hij in een video.

Het gaat om een uitbreiding van de bestaande kerncentrale in Paks, 130 kilometer ten zuiden van Boedapest. Dat is de enige kerncentrale in Hongarije, die momenteel goed is voor 40 procent van de landelijke stroomvraag. Met de twee nieuwe reactoren, die worden toegevoegd aan de bestaande vier uit de Sovjet-tijd, ziet de Paks-centrale zijn capaciteit verdubbelen.

Hongarije en Rusland kwamen de uitbreiding al in 2014 overeen. De Russische kernindustrie is uitgezonderd van de sancties die tegen het land zijn ingesteld vanwege de inval in Oekraïne.

Rusland blokkeert VN-akkoord kernontwapening

07:30 | Rusland verhinderde vrijdag (lokale tijd) de goedkeuring van een gezamenlijke verklaring aan het einde van de VN-herzieningsconferentie van het verdrag over de non-proliferatie van kernwapens (NPV). Moskou noemde delen van de tekst "schaamteloos politiek''.

De 191 ondertekenaars van het NPV, dat tot doel heeft de verspreiding van kernwapens te voorkomen, volledige ontwapening te bevorderen en samenwerking bij het vreedzame gebruik van kernenergie te bevorderen, waren sinds 1 augustus bijeen op het hoofdkwartier van de Verenigde Naties in New York.

Sommige landen en ngo’s hoopten bindende deadlines vast te leggen voor de afbouw van kernwapens in de wereld. Daarvoor was unanieme overeenstemming nodig van de 191 ondertekenaars. Maar ondanks een maand van onderhandelen en een laatste sessie die vrijdag enkele uren is uitgesteld, 'is de conferentie niet in staat om tot overeenstemming te komen'', zei de voorzitter van de conferentie, de Argentijn Gustavo Zlauvinen, na tussenkomst van Rusland.

Zo stelde de Russische gezant, Igor Visjnevetski, een gebrek aan 'evenwicht' in de ontwerp-eindtekst van meer dan 30 pagina's aan de kaak. De vertegenwoordiger gaf geen details, maar in de tekst stonden wel vier verwijzingen naar de door Rusland bezette kerncentrale van Zaporizja in Oekraïne. Bronnen dicht bij de onderhandelingen zeggen dat Moskou vooral tegen die paragrafen gekant was.

Kerncentrale Zaporizja levert weer stroom

07:00 | De door Rusland bezette kerncentrale van Zaporizja levert weer elektriciteit aan Oekraïne, meldt staatsenergiebedrijf Energoatom. De twee werkende reactoren zijn vrijdag een voor een aangesloten op het stroomnet.

Europa's grootste kerncentrale werd donderdag voor het eerst in de geschiedenis losgekoppeld van het net. Dat kwam door een beschadiging aan de hoogspanningskabel die het complex van elektriciteit voorziet. Volgens de Oekraïense autoriteiten lag de oorzaak bij een brand die was veroorzaakt door Russische beschietingen.

De eerste reactor werd vrijdag om 14.04 uur lokale tijd aangesloten, de tweede om 21.15 uur. De nucleaire faciliteit voldeed voor de oorlog aan 20 procent van de elektriciteitsbehoefte van Oekraïne.

Volgens de Oekraïense president Volodimir Zelenski werd 'een nucleaire ramp ternauwernood voorkomen dankzij een noodaggregaat'. Hij waarschuwt vrijdag opnieuw voor de "risicovolle en gevaarlijke" situatie bij de kerncentrale van Zaporizja.

Vanuit de internationale gemeenschap is veel zorg over de veiligheid rond de centrale, waar in de recente weken meermaals beschietingen hebben plaatsgevonden. Oekraïne en Rusland beschuldigen elkaar van de aanvallen. Het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) wil experts sturen voor een inspectie, maar het is nog niet duidelijk wanneer dat mogelijk is.

Zelenski: 1 miljoen ton aan voedsel geëxporteerd

06:30 | Oekraïne heeft sinds de graandeal 1 miljoen ton aan landbouwproducten via zee geëxporteerd, meldt president Volodimir Zelenski. Het akkoord werd een maand geleden gesloten en maakte een einde aan de blokkade van Oekraïense havens aan de Zwarte Zee.

In totaal zijn sinds 1 augustus vanuit de Oekraïense havens 44 vrachtschepen naar vijftien landen vertrokken. Zelenski herhaalde vrijdag in zijn avondboodschap dat het doel is om 3 miljoen ton per maand te exporteren. Dat is de helft van het maandtotaal van voor de oorlog.

De Oekraïense export via zee kwam door de Russische invasie eind februari stil te liggen, met wereldwijd stijgende voedselprijzen tot gevolg. Door de graandeal kunnen vrachtschepen weer veilig af- en aanmeren in Oekraïne. Het akkoord tussen Oekraïne en Rusland werd gesloten met hulp van Turkije en de Verenigde Naties.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen