Internationaal5 sep '22 18:32Aangepast op 14 sep '22 13:11

'Truss is de nachtmerriepremier voor de Europese Unie'

Auteur: Remy Kock

De kogel is door de kerk: voormalig minister van Buitenlandse Zaken Liz Truss volgt Boris Johnson op als partijleider van de Conservatieven in het Verenigd Koninkrijk en zal derhalve ook de nieuwe premier worden. Wat kan de aanstelling van Truss betekenen voor de handelsrelatie tussen Nederland en het VK, die na Brexit al een stuk moeizamer verloopt. En in hoeverre zal Truss nog aan de gemaakte handelsafspraken sleutelen?

(ANP / AFP)

Heel veel durft Anton Valk, voorzitter van de Nederlands-Britse Kamer van Koophandel, er nog niet over te zeggen. 'Het is moeilijk te zeggen', zo stelt hij. 'Ze is de opvolger van Boris Johnson, en volgt in belangrijke mate ook de lijn die hij ingezet heeft. En dat betekent dat er een behoorlijke focus op Brexit ligt.' En daar kan het Nederlandse bedrijfsleven flink wat hinder van ondervinden, zo denkt hij. Niettemin vanwege de huidige douanemaatregelen, waarvan Valk niet verwacht dat ze zullen veranderen.

Lees ook | Liz Truss volgt Boris Johnson op als premier van Verenigd Koninkrijk

Daarnaast zal de handelsrelatie met Nederland niet bijster hoog op haar agenda staan, zo denkt hij: de eerste prioriteit zal op de kortetermijnproblematiek van het Verenigd Koninkrijk liggen. 'Het gaat daar niet goed nee', vervolgt Valk. 'Natuurlijk, in Europa ook niet, maar de situatie in Engeland in het bijzonder is zeer slecht. Er zijn een hoop problemen op de korte termijn die zijn blijven liggen in de afgelopen periode, dus ze zal zich er nu op focussen om die eerst aan te pakken.'

Sunak

Valk denkt tevens dat het beter was geweest voor Europa als de tegenstander van Truss, de voormalig minister van Financiën Rishi Sunak, de verkiezing had gewonnen. 'Die zit grotendeels in dezelfde hoek, maar houdt er een voorzichtiger benadering met betrekking tot financiën op na.'

Lees ook | Truss: taak van Britse centrale bank om inflatie aan te pakken

Die woorden worden beaamd door journalist en auteur Simon Kuper, waarbij er met name in Brussel gebaald kan worden. 'Truss is eigenlijk de nachtmerriepremier voor de EU, want zij vliegt er keihard in', zo stelt hij. 'Ze wil bijvoorbeeld het Noord-Ierland-protocol (het handelsverdrag dat vrije handel tussen Noord-Ierland en Engeland verbiedt, red) herschrijven, zoals Boris Johnson ook al wilde doen. Daarmee gaat ze in tegen eerder gemaakte afspraken met de EU. Laatstgenoemde wil géén handelsoorlog, maar zal zeker voet bij stuk houden.'

Bedrijven

Naast Brussel heerst er ook een ontevreden consensus bij Nederlandse bedrijven, zo denkt Anton Valk. De vooruitzichten van een handelsoorlog stemmen allesbehalve positief. 'Zo'n oorlog zou heel veel gevolgen hebben voor de relaties, dus dat is zeker een groot punt van zorg. Aan de andere kant gaat het ook over de Britse markt, en de vraag is of haar beleid voor de markt aldaar iets oplevert en de dreigende recessie afwendt.'

Lees ook | EU maakt weer knieval voor Britten

Truss wil dat tij keren door middel van een kleinere overheid, belastingverlagingen en meer vrije marktwerking. Maar over de haalbaarheid daarvan heeft Simon Kuper juist zijn bedenkingen. Integendeel. 'Het gaat de crisis helemaal niet verhelpen', is Kuper kordaat. 'Ze wil vooral belastingen verlagen voor rijke mensen, terwijl dat juist de enigen zijn die hun energierekening straks kunnen betalen.'

'Grootste crises sinds 1945'

Kuper benadrukt daarbij dat armere gezinnen hun energierekening op zullen zien lopen tot in de duizenden euro's, terwijl zij - in verband met hun lage inkomens - geen belasting hoeven te betalen. 'Truss komt dus binnen met de grootste crises van een binnenkomende premier sinds waarschijnlijk Clement Attlee in 1945, en ze zal heel snel moeten handelen.'

Lees ook | Maatschappelijke onrust in Verenigd Koninkrijk door inflatiecrisis

Kuper vervolgt: 'Johnson heeft de hele zomer niets gedaan aan de dreigende energierekeningen die niet alleen individuele Britten kapot zullen maken, maar ook veel mensen op straat kunnen gooien.' Volgens de journalist zullen een hoop Britten zich geen raad weten met de enorme energierekeningen, 'en dan zal het verkopen van hun voor veel Britten de enige oplossing zijn'.

Drama

De auteur durft dan ook te spreken van een drama dat zich voltrekt. Niet alleen humanitair gezien; ook economisch. 'Als het café op de hoek opeens 30.000 euro aan energiekosten heeft en ze niet kan betalen, moet de zaak dicht.'

Lees ook | Britten stelen uit supermarkten door inflatie

Tot overmaat van ramp voltrekken de crises zich op het moment dat de Britse gezondheidszorg - de NHS - praktisch instort. 'Dus als je een hartaanval krijgt, moet je nog maar zien of je binnen een aantal uur wordt geholpen', concludeert Kuper. 'De enige opdracht die ze heeft is de aanpak van de crises. Natuurlijk zal ze een beetje in de belasting snijden om te laten zien aan rechts van 'kijk, dat heb ik gedaan', maar het zal zeker het verschil niet maken.'

Lees ook | Britten grijpen in: tientallen miljarden om energierekening te bevriezen


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen