Internationaal6 sep '22 20:27

Liveblog | Oekraïne wil vluchtroute voor omwonenden Zaporizja

Auteur: BNR Webredactie

Het is dag 195 van de oorlog in Oekraïne. In dit liveblog vind je alle laatste updates over het voortdurende conflict en alle gevolgen ervan.

Russische commandant in Berdjansk gedood door bomaanslag

19:34 | De militaire commandant van Rusland in de veroverde Oekraïense havenstad Berdjansk is vandaag door middel van een autobom om het leven gebracht. Kolonel Artem Bardin raakte volgens het Russische staatspersbureau Ria Novosti zwaar gewond en overleed later in het ziekenhuis.

Een woordvoerder van een plaatselijke, Russisch-gezinde groepering zei dat de auto van Bardin is opgeblazen door Oekraïense verzetsstrijders die sabotageacties ondernemen en verkenningen uitvoeren. De daders zijn niet gepakt. Kiev heeft de aanslag, die gepleegd werd op klaarlichte dag, niet geclaimd. Berdjansk ligt aan de Zee van Azov, ten zuidwesten van Marioepol.

'Deal garantstelling Oekraïne aanstaande'

17:45 | EU-bronnen verwachten dat de ministers van Financiën vrijdag in Praag zullen instemmen met een financiële injectie voor Oekraïne ter waarde van 5 miljard euro aan leningen. Nederland en de andere 26 EU-landen zullen volgens ingewijden worden gevraagd garant te staan voor circa 70 procent van deze leningen waarvoor de Europese Commissie de markt op zal gaan. Dat moet, omdat er maar beperkte ruimte voor de zogeheten Macro-Financiële Bijstand (MFB) aan Oekraïne is op de EU-begroting.

De 5 miljard is een deel van de 9 miljard euro bijstand die de EU-leiders op een speciale Oekraïne-top eind mei overeenkwamen om het sinds de Russische invasie door oorlog geteisterde land te helpen lopende rekeningen te betalen. In het midden werd toen gelaten of dat giften of leningen zouden zijn. In juli werd na lang onderhandelen besloten 1 miljard vrij te maken als 'hoogst voordelige langlopende lening'. Dat geld is al overgemaakt naar Kiev.

De Europese Commissie komt naar verwachting vóór het ministeriële overleg vrijdag met een gedetailleerd voorstel over de beoogde 5 miljard bijstand en de garantstelling.

Minister Sigrid Kaag van Financiën heeft de Tweede Kamer vorige week geschreven dat de MFB 'het gebruikelijke en meest gepaste instrument is voor financiële bijstand via de EU die past binnen de Nederlandse visie op Europese obligaties'. Alle nationale parlementen moeten de bilaterale garanties goedkeuren.

De ministers zullen naar verwachting ook discussiëren over de resterende 3 miljard euro die voor dit jaar aan Oekraïne is toegezegd.

IAEA pleit voor veiligheidszone rond kerncentrale Zaporizja

17:42 | Het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) heeft in zijn rapport over de onhoudbare situatie in en rond de kerncentrale van Zaporizja in het zuiden van Oekraïne gepleit voor de onmiddellijke instelling van een nucleaire veiligheidszone en bewaking om ongelukken te voorkomen. De VN-organisatie is klaar om meteen met de besprekingen te beginnen die daartoe moeten leiden.

Een IAEA-delegatie bracht vorige week onder leiding van directeur Rafael Grossi een bezoek aan de atoomcentrale. Het team stelde vast dat er alle reden is voor bezorgdheid door de oorlogshandelingen in de regio. De Russische troepen namen het complex met zes reactoren al vrij snel na de invasie in. De laatste tijd zijn verscheidene gebouwen beschadigd door beschietingen. De strijdende partijen beschuldigen elkaar daarvan.

De inspecteurs van de IAEA zagen onder meer dat panden waar nieuwe splijtstof ligt opgeslagen en waar kernafval wordt bewaard, zijn geraakt. Ook het gebouw waar het centrale alarmeringsstation is gehuisvest heeft te lijden gehad, evenals de container met de apparatuur die radioactiviteit monitort. De herstelwerkzaamheden zijn voor een deel al uitgevoerd maar er moet nog meer gebeuren, waaronder de garantie dat de stroomvoorziening intact blijft.

VN: postboycot van Rusland en Belarus schendt mensenrechten

16:50 | Het besluit van het Zweeds-Deense postbedrijf PostNord om geen brieven en pakketjes meer te sturen naar Rusland en Belarus, schendt de mensenrechten van de inwoners van die twee landen. Dit zeggen experts van de Verenigde Naties, die de beslissing van het Scandinavische bedrijf bestudeerden.

PostNord kondigde in maart aan niet langer post te versturen naar Rusland en Belarus en ook geen post meer te accepteren die uit die landen afkomstig is. Het postbedrijf verwees daarbij naar de sancties die de Europese Unie tegen Belarus en Rusland heeft ingesteld wegens de Russische inval in Oekraïne, in februari van dit jaar.

De VN-experts zijn van mening dat die eenzijdige maatregel de levens van gewone mensen onevenredig hard treft. Duizenden inwoners van Belarus en Rusland zijn nu afgesloten van familie en naasten in het buitenland en kunnen bijvoorbeeld ook geen medicijnen of documenten meer ontvangen. Bovendien blijven ze verstoken van informatie 'in een tijd waarin nieuws van wezensbelang is', aldus de VN.

'Vanaf maandag Russische toeristen weren in EU'

15:55 | Als het aan de Europese Commissie ligt, komen Russische toeristen vanaf maandag al veel moeilijker de Europese Unie binnen. Dan verdwijnen de gunstige visaregels voor Russen. Ook krijgen EU-landen het advies Russische toeristen achteraan te zetten in de vaak al lange wachtrij.

De EU-landen moeten nog wel met de plannen instemmen, maar ze hadden de Commissie zelf om voorstellen gevraagd. Een officieel fiat volgt nog deze week, zegt verantwoordelijk Eurocommissaris Ylva Johansson met grote stelligheid. 'Dat betekent dat we maandag al een nieuw gemeenschappelijk visaregime hebben voor Rusland.'

Nederland en EU-lidstaten die aan Rusland grenzen, wilden verder gaan en hebben tevergeefs bepleit om Russen geen enkel toeristenvisum meer te verstrekken. In de praktijk krijgen zij de ruimte om bij die situatie in de buurt te komen. Hun vaak al onderbezette consulaten zouden voortaan Russen met een belangrijk of nobel reisdoel, zoals dissidenten, journalisten en studenten, voorrang moeten geven boven plezierreizigers. Bovendien zouden ze veel scherper moeten gaan kijken of visa-aanvragers misschien een gevaar vormen. Door dat alles lijken toeristen niet gauw meer aan de beurt te komen.

Oekraïne wil vluchtroute voor omwonenden kerncentrale Zaporizja

13:35 | Oekraïne wil een humanitaire corridor openen in de omgeving van de door Rusland bezette kerncentrale van Zaporizja. Omwonenden willen zo snel mogelijk geëvacueerd worden, vertelde vicepremier Irina Veresjtsjoek tegen de Franse zender LCI.

Volgens Veresjtsjoek weigert Rusland afspraken te maken over een veilige vluchtroute. De twee landen, die sinds eind februari in oorlog zijn, maakten aan het begin van de Russische invasie meermaals afspraken over humanitaire corridors. Hierdoor konden vele duizenden Oekraïners naar veiligere gebieden reizen.

De oproep van de vicepremier komt op een moment waarop de spanningen in de omgeving van de kerncentrale hoog zijn opgelopen. Oekraïne en Rusland beschuldigen elkaar constant van nieuwe beschietingen bij het nucleaire complex in de regio Zaporizja, waardoor wereldwijd grote zorgen over de veiligheidssituatie zijn ontstaan. Ook dinsdag klinken verwijten.

De kerncentrale is sinds gisteren voor de tweede keer in korte tijd afgekoppeld van het stroomnet, als gevolg van een brand die is ontstaan door beschietingen. Het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) zei diezelfde avond dat de centrale over voldoende elektriciteit beschikt om te blijven werken. Een hoogspanningslijn is wegens de brand uit voorzorg uitgeschakeld en kan na bluswerkzaamheden weer worden gebruikt, aldus de VN-organisatie.

Lavrov heeft geen goed woord over voor Liz Truss

13:00 | De Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergei Lavrov heeft zich kritisch uitgelaten over Liz Truss, de nieuwe premier van het Verenigd Koninkrijk. Volgens Lavrov is Truss niet bereid om compromissen te sluiten, ook bespotte hij haar omdat ze niet zou weten of de Franse president een vriend of een vijand was.

Lavrov zei tijdens een persconferentie in Moskou dat de benoeming van Truss de positie van Groot-Brittannië in de internationale politieke arena waarschijnlijk niet zal versterken, nadat 'deze duidelijk aan het wankelen is gebracht nadat het de Europese Unie verliet.'

Lees ook | 'Truss zal snel in Kiev te zien zijn'

'Ruim 50.000 Russische militairen gesneuveld'

11:50 | Het Russische leger heeft in ruim zes maanden oorlog in Oekraïne meer dan 50.000 soldaten verloren, heeft de Oekraïense legerstaf becijferd. In 195 dagen strijd zouden 50.150 Russische militairen zijn gesneuveld.

Het Britse ministerie van Defensie gaat uit van ongeveer 25.000. Rusland verschaft al lange tijd geen cijfers over zijn eigen slachtoffers. De pro-Russische separatisten in Oost-Oekraïne kwamen eind vorige week wel met een schatting. Zij hebben naar eigen zeggen meer dan 2900 manschappen verloren sinds het begin van de invasie.

IS eist verantwoordelijkheid voor aanslag in Kabul op

11:35 | Islamitische Staat heeft de verantwoordelijkheid opgeëist voor de bomaanslag van maandag bij de Russische ambassade in de Afghaanse hoofdstad Kabul. De terreurorganisatie liet dat weten in een verklaring op een van haar officiële Telegram-kanalen.

Bij de aanslag van een zelfmoordterrorist kwamen zes mensen om het leven. Twee van hen waren medewerkers van de Russische ambassade. Ook vier Afghanen vonden de dood bij het incident en meerdere personen raakten gewond. De politie in Kabul meldde dat bewakers de aanslagpleger hebben doodgeschoten.

Volgens de verklaring van IS kwam de terrorist door de beveiliging heen en bracht hij de bom tot ontploffing te midden van medewerkers van de ambassade en Afghanen die in de rij stonden om een visum te krijgen.

Sinds de machtsovername van vorig jaar van de Taliban in Afghanistan heeft IS als rivaliserende groepering meerdere aanslagen gepleegd in het land. Dit was wel de eerste aanval op een diplomatieke missie. Hoewel Rusland net als andere landen de Taliban-regering niet officieel heeft erkend, heeft het land wel diplomatieke banden met Afghanistan.

De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov sprak maandag de hoop uit dat de verantwoordelijken voor de aanslag zo snel mogelijk zullen worden gestraft. Rusland kondigde ook aan een onderzoek te beginnen.

Oekraïne: meer dan 50.000 Russische militairen gesneuveld

11:30 | Het Russische leger heeft in ruim zes maanden oorlog in Oekraïne meer dan 50.000 soldaten verloren, heeft de Oekraïense legerstaf becijferd. In 195 dagen strijd zouden 50.150 Russische militairen zijn gesneuveld.

Het Britse ministerie van Defensie gaat uit van ongeveer 25.000. Rusland verschaft al lange tijd geen cijfers over zijn eigen slachtoffers. De pro-Russische separatisten in Oost-Oekraïne kwamen eind vorige week wel met een schatting. Zij hebben naar eigen zeggen meer dan 2900 manschappen verloren sinds het begin van de invasie.

Kiev is niet erg mededeelzaam over de verliezen aan Oekraïense kant. Volgens de laatste opgave werden ongeveer 9000 Oekraïense soldaten gedood en zijn er 7000 vermist. De Verenigde Naties hebben tot nu toe meer dan 5700 burgerdoden geregistreerd, maar gaan er net als Kiev van uit dat het aantal veel hoger ligt. De separatisten maakten onlangs melding van circa 870 burgerdoden in hun gebied.

De leiding van het Oekraïense leger kwam ook met cijfers over de materiële verliezen van de tegenstander. Van het Russische leger zouden 2077 tanks, 4484 gepantserde voertuigen, 236 vliegtuigen en 207 helikopters zijn uitgeschakeld. Deze bewering is niet onafhankelijk te verifiëren.

Russische economie gaat dit jaar alweer groeien

11:20 | De Russische regering heeft haar economische voorspellingen voor de komende jaren naar boven bijgesteld. Over het hele jaar 2022 jaar verwachten de Russen een krimp van 2,9 procent, maar zo snel als eind dit jaar verwachten de Russen al op kwartaalbasis groei te kunnen optekenen.

Emigratie uit Rusland verdubbelt

10:00 | In de eerste helft van dit jaar zijn volgens het Russische statistiekbureau 419.000 mensen uit Rusland geëmigreerd. Dat zijn er meer dan twee keer zoveel als in dezelfde periode vorig jaar. Het Russische persbureau RBC schrijft dat het voor het eerst in de recente geschiedenis is dat de emigratie hoger is dan de immigratie, die in het eerste half jaar 322.000 mensen bedroeg.

Het is niet bekend welke nationaliteit de mensen hebben die het land zijn in- en uitgetrokken. Wel is de meerderheid richting landen uit de voormalige Sovjet-Unie gegaan, vanwaar voorheen juist veel mensen naar Rusland reisden. Bijna 80.000 migranten zijn naar Oekraïne gegaan, het land dat Rusland in februari is binnengevallen.

Na de invasie zijn veel mensen uit Oekraïne gevlucht, maar ook in Rusland is dus een uittocht op gang gekomen. Veel politieke tegenstanders en journalisten hebben het land verlaten. Doordat veel westerse bedrijven wegtrokken hebben ook veel jongeren besloten een baan te zoeken in het buitenland. Vooral in Armenië en Georgië hebben zich grote Russische gemeenschappen gevestigd.

Rusland ziet relatie met Britten niet verbeteren onder Truss

09:50 | Rusland verwacht niet dat de door de oorlog met Oekraïne sterk bekoelde relatie met het Verenigd Koninkrijk verbetert onder de nieuwe premier Liz Truss. Dat zei het Kremlin in een reactie op de machtsoverdracht dinsdag in Londen.

'Als we afgaan op wat mevrouw Truss over ons heeft gezegd toen ze nog minister van Buitenlandse Zaken was, durven we bijna met zekerheid te zeggen dat het er niet beter op zal worden', aldus een Kremlin-woordvoerder tegen het Russische staatspersbureau Tass.

Boris Johnson stond als premier bekend als een van de trouwste bondgenoten van Oekraïne in de oorlog met Rusland. Truss, die maandag werd gekozen tot zijn opvolger, zal vrijwel zeker net zo hard de confrontatie met Rusland aangaan in het conflict. Ze heeft het land sinds het begin van de oorlog al meerdere keren de agressor genoemd.

'We zullen alles doen om Rusland uit Oekraïne te verdrijven', zei ze eerder, over de diplomatieke steun en wapenleveranties aan Kiev en de zware westerse sancties tegen Moskou. 'Indien nodig zullen we onze inspanningen om Oekraïne te steunen verdubbelen.'

Poetin bezoekt Russisch leger

09:15 | De Russische president Vladimir Poetin is dinsdag bij de grootschalige oefeningen van de Russische strijdkrachten. Het leger oefent al dagenlang met China, Belarus, Syrië, India en andere landen waarmee Rusland goede banden onderhoudt.

De oefeningen met de naam Vostok 2022 begonnen vorige week donderdag en duren tot en met woensdag. Ze vinden plaats op verschillende trainingslocaties in het oosten van Rusland. Volgens Rusland doen er meer dan 50.000 militairen mee.

Een Kremlin-woordvoerder heeft tegen lokale media gezegd dat Poetin een ontmoeting heeft met defensieminister Sergej Sjojgoe en de militaire stafchef Valeri Gerasimov.

Rusland verdient miljarden aan energie-export

08:30 | Rusland heeft sinds het begin van de oorlog in Oekraïne voor omgerekend 158 miljard euro aan energie-export binnengehaald. Daarvan nam de Europese Unie meer dan de helft voor haar rekening, meldt The Centre for Research on Energy and Clean Air (CREA). De denktank roept tegelijkertijd op tot effectievere sancties tegen Moskou nu door het instellen van sancties tegen Rusland de prijzen voor olie, gas en kolen de pan uit rijzen.

'De opgelopen prijzen van fossiele brandstoffen betekenen ook dat Rusland veel meer geld verdient met de export in vergelijking met voorgaande jaren, ondanks de verminderde exportvolumes dit jaar', aldus de in Finland gevestigde organisatie. De prijzen voor aardgas zijn in Europa de laatste tijd tot recordhoogte gestegen doordat Rusland de toevoer afsnijdt. De prijzen voor ruwe olie zijn na de invasie ook omhooggeschoten, hoewel ze sindsdien wel weer wat zijn gedaald.

Rusland exporteert meer olie naar Azië

08:00 | Rusland zal meer olie naar Azië verschepen op het moment dat de landen van de G7 een prijsplafond instellen. Dat zei de Russische minister van Energie Nikolai Shulginov tijdens een economisch forum in Vladivostok. 'Elke actie om een prijsplafond op te leggen zal leiden tot tekorten op de markten van de initiatiefnemers en zal de prijsvolatiliteit vergroten,' zei hij.

Met de invoering van een maximumprijs, waar de G7-landen in principe een akkoord over bereikten, willen de grote industrielanden ervoor zorgen dat Moskou minder verdient aan de verkoop van fossiele brandstoffen. Daardoor zou Rusland zijn oorlog in Oekraïne minder goed kunnen financieren. Voordat Rusland in februari Oekraïne binnenviel, ging volgens het Internationaal Energieagentschap ongeveer de helft van de Russische export van ruwe olie en aardolieproducten naar Europa.

'Rusland koopt munitie in Noord-Korea'

06:15 | Volgens Amerikaanse inlichtingendiensten koopt Moskou artilleriemunitie van Noord-Korea, meldt The New York Times. Amerikaanse regeringsfunctionarissen zeggen tegen de krant dat de aankopen aantonen dat de sancties die zijn opgelegd aan Rusland, om te voorkomen dat het land wapens kan kopen, werken. Hierdoor wordt het voor Moskou moeilijker de oorlog tegen Oekraïne vol te houden.

(ANP / AFP)

Wat de Russen exact hebben aangeschaft bij de Noord-Koreanen is onduidelijk. Wel is door de inlichtingendiensten vrijgegeven dat het onder meer om artilleriegranaten en raketten gaat. Naar verwachting gaat Rusland volgens de Amerikaanse krant nog meer van dit soort wapentuig kopen.

Begin juli werd bekend dat Iran de Russen ging voorzien van honderden drones die bewapend kunnen worden. Een maand later vertelde een Amerikaanse functionaris aan het internationale persbureau Reuters dat de drones vele mankementen vertoonden.

Pas weer gasleveringen aan Europa, als...

05:00 | Dmitri Peskov, woordvoerder van het Kremlin, heeft gezed dat Rusland zijn gasleveringen aan Europa pas volledig hervat als het westen zijn sancties tegen Moskou opheft. Het Kremlin geeft sancties de schuld voor het falen van Rusland om gas te leveren via de Nord Stream 1-pijpleiding.

Peskov voegde eraan toe dat de volledige hervatting van de gasleveringen door Rusland via Nord Stream 1 “ongetwijfeld” afhankelijk was van de vraag of het Westen zijn sancties tegen Moskou zou opheffen. “Het zijn de sancties uit het Westen die ons tot de situatie hebben gebracht die we nu zien.”


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen