Internationaal12 sep '22 20:42Aangepast op 13 sep '22 06:03

Liveblog | Oekraïne claimt herovering 500 vierkante kilometer in het zuiden, Russische staatsmedia worstelen met tegenslagen

Auteur: BNR Webredactie

Het is dag 201 van de oorlog in Oekraïne. In dit liveblog vind je alle laatste updates over het voortdurende conflict en alle gevolgen ervan.

(ANP / AFP / Anatolii Stepanov)

Dit liveblog is gesloten, volg de jongste ontwikkelingen in Oekraïne in ons liveblog van dinsdag 13 september.

Oekraïne boekt steeds meer vooruitgang

18:50 | Oekraïne boekt steeds meer vooruitgang in het oosten van het land. Volgens Kiev heeft het leger de afgelopen dagen meer dan twintig plaatsen heroverd. En de bevrijding van plaatsen onder Russische bezetting in de regio's Charkov en Donetsk gaat door, zei de generale staf van de Oekraïense troepen vandaag. 'Een grote klap voor de moraal van de Russen', zegt voormalig ambassadeur Ron Keller.

‘Het is een briljante militaire, strategische tactiek', vindt geopolitiek analist Alex Krijger. ‘Oekraïne leek zich te gaan focussen op een offensief in het zuiden. Maar dat was misleiding. Het ging Zelenski om het oosten. (...) Ze hebben bewust oorlogsmist gecreëerd door niet prijs te geven dat er een offensief op een andere plek zou komen.'

Gemeentelijke opvangplekken voor Oekraïners zo goed als vol

17:46 | Gemeenten hebben nauwelijks nog plaats om vluchtelingen uit Oekraïne op te vangen. In totaal hebben ze nog ongeveer 1500 bedden over, gemiddeld vier tot vijf per gemeente. Dat is het laagste aantal sinds begin maart, toen de oorlog in Oekraïne net was uitgebroken en de vluchtelingenstroom nog op gang moest komen.

Volgens de nieuwste cijfers van het ministerie van Justitie en Veiligheid hebben de gemeenten nu 62.574 bedden beschikbaar. Daarvan zijn er 61.037 in gebruik. Dit betekent dat 97,5 procent van alle opvangplekken bezet is. Dat is de hoogste bezettingsgraad ooit voor de Oekraïners. De afgelopen weken schommelde de bezetting rond de 95 procent.

Oekraïners die bij een Nederlands gastgezin verblijven, of die zijn opgevangen door familieleden of kennissen die hier al waren, zijn niet meegerekend. In totaal zijn nu 77.350 geregistreerde Oekraïense vluchtelingen in Nederland. Ook dat is een record.

'Oekraïners opgetogen over voortgang'

17:20 | Veel Oekraïners zijn opgetogen over de voortgang die ze boeken, zegt Oost-Europaverslaggever Floris Akkerman. ‘Zelenski had vannacht een boodschap richting de Russen: we gaan door. Al moeten we hongerlijden, al zitten we in het donker, al hebben we het koud. Maar de Oekraïners zeggen ook dat ze er nog niet zijn en nog een heel stuk moeten terugveroveren. Deze opmars heeft zijn prijs. Er vallen doden. En misschien krijgen ze nog hele erge dingen te zien in bevrijde dorpen. Net als in Boetsja en Irpin. Aan de ene kant zijn ze dus blij, aan de andere kant houden ze hun hart vast.'

Russische staatsmedia worstelen met tegenslagen

16:46 | Commentatoren van de Kremlin-getrouwe Russische staatstelevisie worstelen met het oprukkende Oekraïense leger. Om de opeenstapelende Russische tegenslagen weg te wuiven, verweest men naar president Vladimir Poetins eerdere uitspraken dat hij 'nog niet echt serieus is begonnen'. Daarmee suggererende dat men nog veel meer kan verwachten van de Russische offensieve krachten.

Er wordt geclaimd dat de Oekraïense legers worden bijgestaan door 'westerse huurlingen', en dat 'voormalig bevrijdde gebieden' slechts door de Russen zijn verlaten te behoeven van 'tactisch hergroeperen'. Voormalig Doema-lid Boris Nadezhdin stelt dat Poetin zou zijn misleid door zijn adviseurs met de gedachte dat de Oekraïners zich snel zouden overgeven.

IAEA: Kiev en Moskou staan open voor veiligheidszone Zaporizja

15:13 | Oekraïne en Rusland hebben interesse getoond in een voorstel van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) om een nucleaire veiligheidszone rond de kerncentrale van Zaporizja in het zuiden van Oekraïne in te stellen, zegt IAEA-chef Rafael Grossi.

'Ik heb signalen gezien dat ze geïnteresseerd zijn in deze overeenkomst', zei hij tijdens een persconferentie. 'Wat ik zie is twee partijen die met ons in contact staan en vragen stellen, veel vragen.'

Volgens Grossi houdt de veiligheidszone niet in dat alle militaire middelen moeten worden verwijderd en het militaire personeel het complex moet verlaten, maar omvat het wel een wapenstilstand. 'Het is een toezegging dat er geen gerichte militaire actie plaatsvindt op de kerncentrale of het gebied rondom de centrale die invloed kan hebben op de werkzaamheden. Dat is wat we verwachten', aldus de IAEA-chef.

De Russische troepen namen het complex met zes reactoren al vrij snel na de invasie in. Verscheidene gebouwen zijn de laatste tijd beschadigd geraakt door beschietingen. De strijdende partijen beschuldigen elkaar daarvan.

Vorige week publiceerde het IAEA een rapport waarin het sprak van een onhoudbare situatie. Het rapport volgde op een bezoek van Grossi aan de atoomcentrale. In het rapport pleitte het IAEA voor de onmiddellijke instelling van een nucleaire veiligheidszone en bewaking om ongelukken te voorkomen. De VN-organisatie liet weten klaar te zijn om meteen met besprekingen te beginnen die daartoe moeten leiden.

Russische steden eisen aftreden Poetin

14:30 | Gemeentelijke afgevaardigden van zeventien districten van Moskou en Sint-Petersburg hebben een openbare verklaring ondertekend waarin ze eisen dat de Russische president Vladimir Poetin aftreedt. Dat meldt The Insider, een vanuit Letland opererende Russische onderzoekspublicatie die sinds juli verboden is in Rusland.

'Wij, de gemeentelijke afgevaardigden van Rusland, zijn van mening dat de acties van president Poetin de toekomst van Rusland en zijn burgers schaden. We eisen dat Vladimir Poetin wordt ontslagen uit de functie van president van de Russische Federatie', staat onder meer in de verklaring van de lokale politici, die gezamenlijk de districten vertegenwoordigen van enkele miljoenen Russen.

Oekraïne claimt herovering 500 vierkante kilometer in het zuiden

13:12 | Het leger in het zuiden van Oekraïne claimt dat het 500 vierkante kilometer heeft heroverd op de Russen. Dat zou het resultaat zijn van het Oekraïense tegenoffensief in de laatste twee weken.

De laatste dagen claimde Oekraïne ook in het noordoosten successen te hebben geboekt. Daar zouden onder meer de strategisch belangrijke steden Koepjansk en Izjoem weer in handen zijn van de Oekraïners. De troepen zouden daar sinds begin september in totaal 3000 vierkante kilometer hebben heroverd.

Het tegenoffensief in het zuiden was al enige tijd aangekondigd, maar pas de laatste weken wordt in de regio Cherson veel gevochten. Het leger zegt daarbij vijf plaatsen te hebben heroverd op de Russen.

Kremlin zegt door te gaan in Oekraïne tot de doelen zijn bereikt

12:44 | Rusland gaat door met de 'speciale militaire operatie' in Oekraïne totdat het zijn doelen behaald heeft. Dat zei een woordvoerder van het Kremlin vandaag en hij voegde eraan toe dat Rusland die doelen ook zal halen.

President Poetin zou volgens zijn woordvoerder nog alle vertrouwen hebben dat het gaat lukken om de doelen te behalen die Rusland gesteld heeft. Rusland stelde aan het begin van de invasie dat het Oekraïne wilde 'demilitariseren' en 'denazificeren', maar later is dat bijgesteld naar het 'bevrijden' van de Donbas.

De laatste dagen maakt Oekraïne een snelle opmars in het noordoosten van het land en verovert het veel gebied terug dat eerder in handen van de Russen was gevallen. Volgens de officiële lezing van het Kremlin is het Russische leger daar teruggetrokken vanwege een strategische 'hergroepering'. Het Russische ministerie van Defensie zegt vandaag dat het beschietingen uitvoert op de verloren gebieden in de regio Charkov.

De woordvoerder voegde er nog aan toe dat er op dit moment geen discussies zijn over een eventuele demilitarisatie rond de kerncentrale Zaporizja. Hij ziet het ook niet in de nabije toekomst gebeuren dat er weer met Oekraïne om de tafel gezeten kan worden voor vredesbesprekingen.

Oekraïense leger zet opmars in oosten voort

10:15 | Het Oekraïense leger boekt steeds meer vooruitgang in het oosten van het land. Volgens Kiev hebben Oekraïense strijders de afgelopen 24 uur meer dan twintig plaatsen heroverd. 'De bevrijding van plaatsen onder Russische bezetting in de regio's Charkov en Donetsk gaat door', zei de generale staf van de Oekraïense troepen vandaag in een update.

'Oekraïense strijdkrachten krijgen de volledige controle over deze plaatsen terug', meldde het Oekraïense leger. 'Russische troepen verlaten hun positie gehaast en slaan op de vlucht.'

Het Oekraïense leger is bezig met een succesvol tegenoffensief in het oosten. Volgens een Oekraïense topcommandant hebben zijn troepen sinds begin september 3000 vierkante kilometer aan verloren grondgebied teruggewonnen. Het Russische ministerie van Defensie kondigde dit weekend aan zijn troepen terug te trekken uit de regio. Als officiële reden gaf het ministerie een strategische "hergroepering" van de eenheden.

De Oekraïense president Volodimir Zelenski kondigde zondagavond ook de inname van de strategisch belangrijke plaats Izjoem aan. Op opgedoken videobeelden is te zien hoe Oekraïense soldaten de nationale vlag hijsen in de stad. Ook de herovering van de eveneens strategisch belangrijke plaats Koepjansk werd dit weekend gemeld.

Gelaten reacties Moskou op nieuws Oekraïense opmars

09:50 | De snelle opmars van de Oekraïense troepen blijft ook voor de Russische bevolking niet onopgemerkt. Dat zegt correspondent Joost Bosman vanuit Moskou. 'Mensen op straat zijn heel voorzichtig, maar het kan niet anders dan dat mensen er vanaf weten. Het is bizar, niemand zag dit aankomen, ook in Rusland zelf niet.' De Russische staatsmedia maken volgens Bosman geen gewag van de terugtrekking; ze melden dat het Russische leger troepen overbrengt naar de Donbas en dat daarom de regio Charkiv wordt verlaten. Saillant: een radicale hoofdredactrice van een Russische nieuwsoutlet twitterde dat wanneer ze een Oekraïense vlag zou hebben, ze die zou uithangen.

Oekraïense opmars lijkt kantelpunt

09:20 | De strijd in Oekraïne lijkt mogelijk een kantelpunt te hebben bereikt met de snelle opmars van de Oekraïense strijdkrachten en de overhaaste vlucht van het Russische leger. Dat zegt defensiespecialist Peter Wijninga van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies. Er lijkt een omslag plaats te vinden. Wat niet wil zeggen dat ze sterk genoeg zijn, je moet ook niet te ver gaan.'

Kremlinkandidaten winnen bij Russische regionale verkiezingen

09:20 | Bij de eerste regionale verkiezingen in Rusland sinds de invasie in Oekraïne, lijken de kandidaten die door het Kremlin zijn gesteund te kunnen rekenen op een overwinning. De veertien zittende gouverneurs die voor een herverkiezing gingen, behouden volgens de voorlopige uitslagen allemaal hun positie, meldt het Russische staatspersbureau TASS.

Ook in de meeste regionale parlementen lijkt er een meerderheid te komen voor Verenigd Rusland, de regeringspartij die president Vladimir Poetin steunt. Van vrijdag tot en met zondag konden Russen in tachtig regio's stemmen voor een gouverneur en een regionaal parlement. Volgens waarnemers van de onafhankelijke organisatie Golos zouden er talrijke tekenen van fraude zijn geconstateerd. Voor de verkiezingen klaagde de oppositie al dat veel kandidaten zich niet verkiesbaar mochten stellen, omdat ze zich hadden uitgesproken tegen de Russische agressie in Oekraïne.

De Russische autoriteiten melden geen belangrijke ongeregeldheden bij de verkiezingen. De opkomst was relatief laag. In Moskou kwam bijvoorbeeld slechts 33,9 procent van de stemgerechtigden opdagen

Russische toeristen kunnen moeilijker naar de Europese Unie

05:25 | Russische toeristen kunnen vanaf maandag niet meer zo makkelijk een visum krijgen voor de Europese Unie. Vorige week maakte de Europese Commissie al bekend de gunstige visaregels voor Russen te willen opschorten. Vanaf maandag is dat ook daadwerkelijk het geval.

De kosten voor het aanvragen van een Schengenvisum zullen voor Russen stijgen van 35 euro tot 80 euro. Ook zal er meer papierwerk bij komen kijken. De verwerkingstijden voor Russische visumaanvragen worden ook langer. En er komen beperkingen voor zogenaamde meervoudige visa. De verscherping van de regels kan ertoe leiden dat Russische visumaanvragen sneller worden afgewezen en zelfs dat lopende visa worden ingetrokken.

Wel kunnen Russen die om dringende redenen naar de Europese Unie reizen nog steeds een versnelde en relatief goedkope visumafhandeling krijgen. Het gaat daarbij in het bijzonder om familieleden van EU-inwoners, journalisten, Russische dissidenten en mensen van maatschappelijke organisaties. EU-lidstaten kunnen de visumkosten voor Russen uit dergelijke groepen verlagen of zelfs volledig afschaffen.

Zondag 11 september

Stroomstoringen in diverse delen Oekraïne na beschietingen

21:45 | Na de gedeeltelijke terugtrekking van zijn troepen heeft Rusland volgens verschillende Oekraïense autoriteiten een deel van de kritieke infrastructuur in Oekraïne beschoten. Bestuurders en politici in de oostelijke Oekraïense regio Charkov, waar Russische eenheden zich pas onlangs hadden teruggetrokken, meldden grote problemen met de elektriciteits- en watervoorziening na Russische beschietingen.

'Dit is een verachtelijke en cynische wraak van de Russische agressor voor de successen van ons leger', schreef de burgemeester van Charkov, de gelijknamige regionale hoofdstad, op Telegram. Soortgelijke berichten kwamen 's avonds uit de regio's Soemi, Dnipropetrovsk, Poltava, Zaporizja en Odessa. Ondertussen werden in heel Oekraïne luchtalarmen gegeven. Meerdere mensen meldden op sociale media het geluid van explosies.

Ook president Volodimir Zelenski legt de verantwoordelijkheid voor de stroomonderbrekingen in Oost-Oekraïne bij de Russen. 'Een totale stroomuitval in de regio's Charkov en Donetsk, en gedeeltelijke in de regio's Zaporizja, Dnipropetrovsk en Soemi', zei Zelenski in een verklaring op sociale media, waarvan hij 'Russische terroristen' de schuld gaf. 'Geen militaire faciliteiten', voegde hij eraan toe. 'Het doel is om mensen licht en verwarming te ontnemen.'

Onder druk van het recente Oekraïense tegenoffensief heeft het Russische ministerie van Defensie zaterdag, meer dan een half jaar na het begin van de oorlog, aangekondigd de eigen troepen uit de regio Charkov terug te trekken. De officiële reden voor de terugtrekking was een strategische 'hergroepering' van de eenheden. Moskou heeft nog niet gereageerd op de Oekraïense beschuldigingen dat het opzettelijk civiele infrastructuur heeft uitgeschakeld.

Poetin en Macron eens over 'niet-politieke interactie' Zaporizja

17:50 | De Russische president Vladimir Poetin en zijn Franse ambtgenoot Emmanuel Macron spraken zondag hun bereidheid uit tot een "niet-gepolitiseerde interactie" samen met VN-atoomgenootschap IAEA mocht de veiligheidssituatie rond de kerncentrale in Zaporizja daar om vragen, meldt het Kremlin. De twee presidenten spraken elkaar over de telefoon.

In het gesprek wees Poetin zijn Franse tegenhanger op de mogelijk 'catastrofale gevolgen' van wat volgens hem Oekraïense aanvallen waren op de kerncentrale van Zaporizja, een door Rusland gecontroleerd gebied in het zuidoosten van Oekraïne. Poetin zei dat de Oekraïners "regelmatig" aanvallen uitvoeren op nucleaire faciliteiten in Zaporizja, waaronder een opslagfaciliteit voor radioactief afval, aldus het Kremlin in een verklaring.

Macron zei tegen Poetin dat het grootste gevaar voor de veiligheid van de kerncentrale schuilt in de aanwezigheid van Russische troepen op het complex, aldus een verklaring van het Elysée. Macron maande Poetin daarop aan zowel zware als lichte wapens van het terrein te verwijderen. Ook zei de Franse president dat Rusland onmiddellijk al zijn militaire activiteiten in Oekraïne moet staken.

Ook de door Turkije en de Verenigde Naties bemiddelde graandeal kwam ter sprake. Met dit akkoord werd de export van Oekraïense voedingsmiddelen over zee deze zomer na maanden van oorlog hervat. Poetin zei dat de Europese Unie de levering van Russisch voedsel en kunstmest aan Afrika, het Midden-Oosten en Latijns-Amerika niet mag dwarsbomen, bericht het Russische staatspersbureau Ria Novosti. Macron vroeg Poetin om de verzekering dat de afspraken in de graandeal worden nagekomen opdat de exporten 'terechtkomen bij hen die ze het hardst nodig hebben'.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen