Internationaal13 sep '22 20:25Aangepast op 14 sep '22 05:45

Liveblog | Scholz hervat overleg met Poetin, EU denkt over nog een half miljard voor wapens Oekraïne

Auteur: BNR Webredactie

Het is dag 202 van de oorlog in Oekraïne. In dit liveblog vind je alle laatste updates over het voortdurende conflict en alle gevolgen ervan.

Dit liveblog is gesloten, volg de jongste ontwikkelingen in Oekraïne in ons liveblog van woensdag 14 september.

(ANP / Associated Press / Kostiantyn Liberov)

'Russen ontvluchten stiekem de Krim’

20:15 | Als we de Oekraïense inlichtingendiensten moeten geloven ontvluchten steeds meer Russische officieren en militaire commandanten de Krim en Zuid-Oekraïne. De Oekraïners zouden opgemerkt hebben dat Russische officieren in het geheim proberen hun huizen te verkopen en hun familieleden met spoed van het schiereiland proberen te evacueren. 'Ik kan me voorstellen dat Krimbewoners neurotisch worden', zegt correspondent Joost Bosman.

De berichtgeving komt van de Oekraïense geheime dienst, nuanceert Bosman. 'Ze kunnen hiermee dus proberen de Russen verder te demotiveren. Maar tegelijkertijd moeten we niet vergeten dat er vorige maand flinke aanvallen zijn geweest op de Krim.’

Kiev claimt neerhalen van in Iran gemaakte Russische drone

20:07 | Het Oekraïense ministerie van Defensie heeft dinsdag bekendgemaakt in de regio Charkov een Russische drone van Iraanse makelij uit de lucht te hebben geschoten. Dat wapenfeit had plaats in de buurt van de strategisch belangrijke stad Koepjansk, die evenals het zuidelijker gelegen Izjoem, is heroverd op de invasietroepen.

De Verenigde Staten en Oekraïne hebben Iran ervan beschuldigd onbemande vliegtuigjes te leveren aan Rusland. De regering in Teheran ontkende dat. Kiev claimt nu voor het eerst een Iraanse drone van het type Shahed-136 te hebben neergehaald en voegde daarbij als bewijs foto's van de brokstukken, met in het Russisch 'Geran-2' erop geschreven. Een gevonden vleugeltop lijkt identiek aan die van een Shahed-136.

Oekraïense legereenheden rukken in het noordoosten van het land steeds verder op, gebruikmakend van het momentum door het haastige vertrek van de Russische bezetters, die zich volgens het Kremlin aan het hergroeperen zijn. De plaatsvervangend Oekraïense minister van Defensie Hanna Maliar zei dinsdag in Balaklia, eveneens een knooppunt van betekenis, dat in een week tijd zo'n 300 dorpen en stadjes met in totaal 150.000 bewoners zijn bevrijd.

Om het tempo erin te houden zijn wel meer westerse wapens nodig, waar ook president Volodimir Zelenski voortdurend om vraagt. Maliar vertelde dat de Oekraïense strijdkrachten het heroverde gebied, gegroeid tot 6000 vierkante kilometer, zorgvuldig uitkammen op zoek naar eventuele saboteurs. Ze zei dat het Russische leger het verloren terrein in de provincie Charkov bestookt met raketten en verder naar het zuiden aanvalt in de regio Donetsk in een poging die vast te houden voor de pro-Russische separatisten.

De regering in Kiev gaat ervan uit dat Russen in toenemende mate de infrastructuur voor de energielevering onder vuur zullen nemen. Dat zei Michailo Podoljak, de adviseur van Zelenski, dinsdag met een verwijzing naar de aanval van zondag op een grote kolencentrale en warmwatervoorziening in de stad Charkov. 'We verwachten dat het aantal beschietingen van dit soort zal toenemen en we zijn voorbereid op verschillende scenario's'. Hij voegde eraan toe dat de Oekraïners komende winter rekening moeten houden met elektriciteits- en verwarmingsproblemen.

Scholz hervat overleg met Poetin

19:23 | De Duitse bondskanselier Olaf Scholz heeft vandaag voor het eerst in maanden weer eens telefonisch gesproken met de Russische president Vladimir Poetin. In het onderhoud, dat anderhalf uur duurde, heeft Scholz aangedrongen op een snelle diplomatieke oplossing voor de oorlog in Oekraïne. Die moet gebaseerd zijn op een wapenstilstand, volledige terugtrekking van de Russische troepen en respect voor de territoriale integriteit en soevereiniteit van Oekraïne, liet regeringswoordvoerder Steffen Hebestreit weten.

'De bondskanselier heeft benadrukt dat eventuele verdere Russische annexatiepogingen niet onbeantwoord zullen blijven en al helemaal niet gebillijkt', aldus Hebestreit. Aan de orde kwam onder meer ook de veiligheid rond de kerncentrale van Zaporizja. De Duitse bondskanselier had voor het laatst eind mei contract met Poetin. Hij belde hem toe samen met de Franse president Emmanuel Macron.

Poetin heeft Scholz volgens het staatspersbureau Tass zijn bereidheid getoond een betrouwbare energieleverancier te zijn. Ook laat het Kremlin hulpverleners van het Rode Kruis toe bij Oekraïense krijgsgevangenen.

EU denkt over nog een half miljard voor wapens Oekraïne

18:53 | De Europese Unie overweegt weer extra geld uit te trekken om Oekraïne van wapens te voorzien. EU-buitenlandchef Josep Borrell gaat voorstellen er nog eens een half miljard bij te doen.

De EU-landen hebben tot dusver 2,6 miljard euro gereserveerd van een fonds dat lidstaten kunnen aanspreken om wapens naar Oekraïne te sturen. Nu de oorlog blijft voortduren, is er steeds extra geld nodig. Het wordt daarom tijd voor een zesde portie, van waarschijnlijk opnieuw ongeveer 500 miljoen euro.

Oekraïne heeft de tegenaanval ingezet en boekt de laatste dagen plotseling veel terreinwinst. Om door te kunnen drukken is het cruciaal dat de Oekraïense troepen nieuwe wapens tegemoet kunnen blijven zien, beklemtoont de regering in Kiev. Volgens Borrell heeft het tegenoffensief 'meer succes dan wij zelf hadden verwacht'. Hij beaamt dat de EU haar inspanningen moet opvoeren.

'We zullen spoedig enkele concrete voorstellen op tafel leggen', zei de Spanjaard in het Europees Parlement.

Defensie krijgt half miljard compensatie voor leveringen Oekraïne

17:42 | Het ministerie van Defensie heeft van het kabinet tot dusver 526 miljoen euro compensatie gekregen voor de leveringen van militair materieel aan Oekraïne, heeft minister Kajsa Ollongren aan de Kamer laten weten. Een deel van het geld krijgt Nederland terug van de Europese Unie.

Defensie leverde onder meer munitie, geweren, pantervoertuigen, pantserhouwitsers, Harpoon-raketten en radarapparatuur aan Oekraïne. Dat land werd in februari aangevallen door Rusland. Nederland blijft de regering in Kiev steunen zolang de oorlog duurt, benadrukt het kabinet.

Volgens minister Ollongren heeft de krijgsmacht tot begin deze maand voor 222,9 miljoen euro aan militaire goederen naar Oekraïne gestuurd. Dat is het bedrag waarvoor de spullen in de boeken staan bij Defensie. De nieuwwaarde van het geleverde materieel ligt veel hoger.

Wel wordt het steeds lastiger voor het ministerie om spullen uit de eigen voorraad aan Oekraïne te geven. Daarom is ook besloten direct bij de industrie te bestellen. Ook op andere manieren wordt Oekraïne gesteund. Zo trainen Nederlandse militairen Oekraïners en gaat Nederland met Duitsland de geleverde pantserhouwitsers onderhouden.

Poetin en Xi bespreken situatie in Oekraïne en Taiwan

16:55 | De Russische president Vladimir Poetin heeft donderdag in Oezbekistan zoals afgesproken een bilateraal onderhoud met zijn Chinese ambtsgenoot Xi Jinping. Volgens Moskou is onder meer de situatie in Oekraïne en Taiwan onderwerp van gesprek. Ook komen de duurzame handelsrelatie tussen China en Rusland en de wederzijdse economie aan de orde tegen de achtergrond van de westerse sancties.

'De ontmoeting van Poetin en Xi is van speciale betekenis, de huidige gang van zaken in de wereld in aanmerking genomen', aldus de verklaring van het Kremlin, dat Xi's benadering van de 'crisis' in Oekraïne vandaag 'evenwichtig' noemde. De Russische en Chinese leider treffen elkaar voor het eerst persoonlijk sinds de Russische troepen buurland Oekraïne binnenvielen. Tijdens de Olympische Winterspelen begin februari zagen ze elkaar voor het laatst.

In Samarkand, waar de samenwerkingsorganisatie SSO 15 en 16 september vergadert, overlegt Poetin tevens met de Turkse president Recep Tayyip Erdogan over de Oekraïense graandeal. Behalve China en Rusland behoren ook India, Pakistan en een aantal Centraal-Aziatische landen tot de SSO.

Oekraïne vraagt meer wapens en luchtverdediging

15:10 | Oekraïne roept op tot meer luchtverdediging en wapens, meldt The Guardian. Volgens Mykhailo Podolyak, een prominent adviseur van de Oekraïense president Zelenski, heeft Oekraïne deze wapens juist nu nodig om het land te beschermen.

Finse premier pleit voor hardere aanpak 'afperser' Rusland

13:13 | De premier van Finland heeft in het Europees Parlement gepleit voor meer, harde sancties tegen Rusland, dat de EU 'afperst met energieleveringen'. Volgens Sanna Marin moeten ook gewone Russische burgers in hun dagelijkse leven en niet alleen kringen rondom president Vladimir Poetin de gevolgen van de Russische invasie in Oekraïne voelen.

Ook riep ze op tot eenheid binnen de EU, waar de hoge energieprijzen tot verschil van mening over de aanpak daarvan hebben geleid. 'De EU moet zo snel mogelijk op eigen benen staan als het om haar energievoorziening gaat', zei Marin. 'Afpersing van onze samenleving door middel van energie is een manier voor Rusland om onze steun aan Oekraïne af te laten brokkelen en onze eenheid kapot te maken.'

'De winter zal zwaar zijn en de inflatie een test voor de samenleving. Maar onze steun aan Oekraïne moet doorgaan', aldus de 36-jarige Finse. Volgens haar had de Europese Unie 'veel harder en kordater moeten optreden' toen Rusland in 2014 het Oekraïense schiereiland de Krim annexeerde. 'Dan hadden we nu sterker gestaan', zei ze, en had het mogelijk zelfs niet tot de invasie eind februari gekomen.

Buitenland-minister Oekraïne teleurgesteld in Duitsland

13:10 | De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken, Dmitri Koeleba, is teleurgesteld in Duitsland. Bondskanselier Scholz weigert vooralsnog om Leopard-tanks en andere infanterie-voertuigen te leveren aan Oekraïne, ondanks dat hij onder hoge druk staat. 'Duitsland heeft geen rationeel argument gegeven om geen militair materieel te leveren. Waar is Berlijn bang voor, waar Kiev dat niet voor is?'

Regeringsbronnen: Rusland niet welkom bij begrafenis Elizabeth

12:15 | Het Verenigd Koninkrijk heeft vertegenwoordigers van Rusland, Belarus en Myanmar niet uitgenodigd voor de staatsbegrafenis van koningin Elizabeth, melden bronnen binnen de Britse regering. Iran zou alleen op ambassadeursniveau mogen worden vertegenwoordigd.

Het Kremlin maakte vorige week vrijdag, een dag na het overlijden van de vorstin, bekend dat de Russische president Vladimir Poetin niet naar de uitvaart zou gaan. Dat was opvallend genoeg nog voordat er details over de begrafenis waren meegedeeld. De Britse regering stelt zich hard op tegen Rusland vanwege de oorlog in Oekraïne, dat het Verenigd Koninkrijk als een belangrijke bondgenoot ziet.

'EU wil toch geen maximale prijs voor Russisch gas'

12:15 | De EU trekt het plan in om een maximale prijs voor Russisch gas in te voeren. Dat meldt het Britse medium The Guardian op basis van een gelekt document. Wel zou de EU het plan willen doorzetten om woekerwinsten van energieleveranciers af te romen.

Al weken onderhandelt de EU over maatregelen die energielasten voor huishoudens draaglijker moeten maken. Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, liet ook al meermaals weten wel oren te hebben naar een maximale prijs voor Russisch gas, net zoals het afromen van de enorme winsten bij energiebedrijven. Uit het document 'electricity emergency tool' blijkt nu dat het eerste plan geen doorgang lijkt te vinden. In het gehele document wordt er niet gerept over een maximale gasprijs op zowel Russisch als geïmporteerd gas.

Scholen betalen prijs voor Gazprom-ban Jetten

10:20 | Scholen zijn soms wel twaalf keer meer kwijt aan hun energierekening, doordat minister Rob Jetten (Klimaat en Energie) hen dwong om contracten met het Russische Gazprom op te zeggen. Doordat ze nieuwe energiecontracten moesten afsluiten, zijn nu vele malen duurder uit, zo meldt het FD.

Het ministerie van Jetten liet onder meer gemeenten en scholen hun energiecontracten opzeggen met Gazprom en haar dochterbedrijven, omdat het mogelijk in strijd zou zijn met de sancties van de EU. Partijen moesten voor 10 oktober het contract opzeggen, en gingen in allerijl zoeken naar alternatieve energieleveranciers. In veel gevallen konden die alleen gevonden worden wanneer er flink grotere bedragen betaald worden voor energie. Inmiddels is Jetten van het plan teruggekomen, omdat niet alle EU-lidstaten dezelfde lijn volgen.

Zelenski: Duizenden vierkante kilometers heroverd op Rusland

10:00 | De Oekraïense president Zelenski stelt dat zijn leger meer dan 6.000 vierkante kilometers grond heeft heroverd op Rusland. In een nachtelijke toespraak liet hij weten dat veel mensen in de gebieden nu wel in het donker zitten, omdat Rusland de energie-infrastructuur heeft aangevallen.

Scholz onder druk om wapenleveranties Oekraïne

09:25 | Het onverwacht succesvolle tegenoffensief van het Oekraïense leger doet het debat over de levering van zware wapens weer oplaaien in Duitsland. Met meer Duitse tanks aan het front zou het Russische leger sneller kunnen worden teruggedrongen en de oorlog worden verkort. Ook vanuit de Verenigde Staten wordt aangedrongen op meer inbreng van de Duitse regering. Bondskanselier Scholz is om verschillende redenen echter terughoudend met het leveren van zware aanvalswapens.

Sony Music verlaat Rusland definitief vanwege oorlog in Oekraïne

07:30 | Platenlabel Sony Music, de muziekdivisie van conglomeraat Sony, heeft Rusland verlaten en de activiteiten en muzikanten die voor het label actief waren overgedragen aan lokaal management. Het bedrijf laat Rusland achter zich vanwege de oorlog in Oekraïne, die een 'verwoestende humanitaire impact' blijft hebben. Ook de sancties tegen Rusland blijven toenemen. 'Daardoor kunnen we niet langer aanwezig blijven in Rusland,' zei Sony Music in een verklaring.

Sony maakte geen details bekend over de transactie. De muziekbusiness schortte eerder dit jaar de activiteiten in Rusland op na de inval van dat land in Oekraïne.

Het bedrijf heeft in Rusland naar verluidt zo'n veertig tot vijftig mensen in dienst. Die werkten voor het platenlabel, maar ook de distributiedivisie The Orchard. Het personeel en de artiesten die onder Sony Music Russia vielen, gaan naar verluidt over naar het nieuwe onafhankelijke label.

Oekraïense strijdkrachten rukken op

06:00 | Het Oekraïense leger gaat met rasse schreden vooruit. Het zou zo'n 6000 vierkante kilometer grondgebied hebben heroverd sinds het begin van de maand, een verdubbeling van een dag eerder. Dat zei president Zelenski gisteravond. De vooruitgang werd vooral geboekt in het oosten en het zuiden. 'En we gaan nog steeds vooruit', aldus Zelenski. Naar eigen zeggen heeft Oekraïne nu de volledige noordgrens tot aan de Luhansk provincie weer in handen.

Volgens Kiev heeft het leger de afgelopen dagen meer dan twintig plaatsen heroverd. En de bevrijding van plaatsen onder Russische bezetting in de regio's Charkov en Donetsk gaat door, meldt de generale staf van de Oekraïense troepen.

Rusland zou bovendien zijn gestopt met het sturen van nieuwe eenheden naar Oekraïne na het tegenoffensief. De gouverneur van Charkov, Oleh Syniehubov, zegt dat de Russen overhaast uit delen van de regio zijn vertrokken, in sommige gebieden zelfs tot aan de grens.

De informatie kon niet worden bevestigd. En ook vanuit het Kremlin blijft het voorlopig stil. Poetin rept met geen woord over verliezen aan het oostfront, en houdt vol dat zijn doelen in de Donbas en Loehansk zullen worden bereikt. Pro-Russische separatisten erkennen de ‘moeilijke situatie’ in oosten van Oekraïne

Denis Poesjilin, een belangrijke leider van de Russisch gezinde separatisten, heeft erkend dat er sprake is van een ‘moeilijke situatie’ na het Oekraïense tegenoffensief. In een interview met de Russische televisiezender Rossiya 24 stelde hij wel dat de Russische troepen stand houden en dat de situatie, hoewel moeilijk, ‘onder controle is’.

Ook in de media groeit de kritiek op de Russische top. Kranten en televisieprogramma's vragen zich af waarom het Russische leger niet meer moeite steekt in het slagen van de 'speciale operatie'. Maar de moreel van de troepen laat van zich afweten, en er is weinig nieuwe aanwas in het Russische leger.

Maandag 12 september

IAEA: stroomvoorziening kerncentrale Zaporizja beter verzekerd

21:45 | Het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) heeft maandag bekendgemaakt dat de beheerders erin zijn geslaagd een tweede elektriciteitskabel naar de kerncentrale van Zaporizja te herstellen. Dat betekent dat het Oekraïense complex in geval van nood beter is verzekerd van stroomtoevoer voor bijvoorbeeld reactorkoeling en noodzakelijke veiligheidsfuncties.

Zaporizja is met zes reactoren de grootste nucleaire centrale van Europa. Door de oorlogssituatie in het zuiden van Oekraïne is momenteel ook de laatste actieve reactor uitgeschakeld. Kiev en Moskou hebben volgens IAEA-directeur Rafael Grossi een signaal afgegeven open te staan voor de instelling van een veiligheidszone rond het terrein van het energiebedrijf.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen