Internationaal18 sep '22 07:00Aangepast op 19 sep '22 05:59

Liveblog | Biden waarschuwt Poetin over gebruik kernwapens

Auteur: BNR Webredactie

Het is dag 206 van de oorlog in Oekraïne. In dit liveblog vind je alle laatste updates over het voortdurende conflict en alle gevolgen ervan.

Dit liveblog is gesloten, volg de jongste ontwikkelingen in ons liveblog van maandag 19 september

Russische popster spreekt zich uit tegen oorlog

20:30 | De Russische popster Alla Poegatsjova heeft zondag korte metten gemaakt met de inval van haar land in Oekraïne. Op Instagram schreef ze dat in Oekraïne 'onze jongens sterven voor illusionaire doeleinden die van ons land een paria maken'.

Poegatsjova (73) is sinds de jaren zeventig een grote ster in de Sovjet-Unie en daarna Rusland. Tot nu toe onthield ze zich van commentaar op de oorlog, maar haar man Maxim Galkin sprak zich wel uit tegen de inval. De tv-presentator werd onlangs vanwege zijn kritiek bestempeld als een 'buitenlandse agent'.

Azerbeidzjan kwaad op Pelosi

17:15 | Nancy Pelosi heeft zich de woede van Azerbeidzjan op de hals gehaald. De voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden veroordeelde de in haar ogen 'illegale' aanval van Azerbeidzjan op Armenië van afgelopen week. Azerbeidzjan noemde die uitspraak dan weer 'onacceptabel'.

Pelosi is de hoogste Amerikaanse politicus die Armenië bezoekt sinds het land in 1991 onafhankelijk werd na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie.

'We veroordelen deze aanvallen die de vooruitzichten op een broodnodige vredesovereenkomst in de weg staan', zei Pelosi tijdens een bezoek aan Armenië. Beide landen beschuldigden elkaar deze week verantwoordelijk te zijn voor het uitbreken van de nieuwe gevechten.

Lees ook | Armenië en Azerbeidzjan weer slaags: tientallen doden

Poetin dringt aan op overleg tussen Kirgizië en Tadzjikistan

13:45 | De Russische president Vladimir Poetin heeft zondag in telefoongesprekken met de presidenten van Kirgizië en Tadzjikistan erop aangedrongen het conflict tussen beide landen niet verder uit de hand te laten lopen. Poetin riep de leiders van de twee voormalige Sovjetrepublieken in Centraal-Azië op om zo snel mogelijk om de tafel te gaan zitten om een einde te maken aan het grensconflict.

Afgelopen week laaide een oude ruzie over de grens tussen beide landen weer op. Kirgizië meldde zondag 36 doden. Bijna 140.000 mensen zijn geëvacueerd uit het gebied waar de gevechten uitbraken. Tadzjikistan telde 35 doden. Sinds vrijdag geldt er een wapenstilstand, al zijn er nog wel meldingen van beschietingen.

Sinds de ineenstorting van de Sovjet-Unie betwisten Kirgizië en Tadzjikistan ongeveer de helft van de 970 kilometer lange grens tussen beide landen. In 2021 kwamen bij gevechten tussen de twee partijen vijftig mensen om het leven.

Lees ook | Tadzjikistan en Kirgizië weer slaags

Biden waarschuwt Poetin geen nucleaire wapens te gebruiken

13:15 | De Amerikaanse President Joe Biden heeft de Russische president Vladimir Poetin gewaarschuwd geen kernwapens te gebruiken in Oekraïne. Dat zei hij in het programma '60 Minutes'. Poetin dreigde eerder de aanvallen op burgerdoelen op te voeren nu zijn grondinvasie in het noordoosten van Oekraïne wordt afgeslagen.

Het Britse ministerie van Defensie verwacht dat Rusland de woorden van Poetin in daden zal omzetten.

Europa stopt miljardensubsidie aan Hongarije

11:15 | De Europese Commissie wil 65 procent van een aantal EU-fondsen voor Hongarije opschorten. De sanctie is bedoeld om premier Viktor Orbán te dwingen afdoende maatregelen te treffen tegen de corruptie en fraude in het land met EU-geld. Het gaat ruwweg om 7,5 miljard euro, zegt Eurocommissaris Johannes Hahn (Begroting).

Lees ook | Europa stopt tijdelijk miljardensubsidie aan Hongarije

Hoe goed is de Russische luchtafweer?

09:30 | Oekraïne haalt hier en daar succesjes binnen in de oorlog in Oekraïne. Maar grote overwinningen zijn nog niet behaald. Dat komt allemaal door het ontbreken van luchtoverwicht aan beide kanten. Oekraïne is sterk aan het verdedigen, maar hoe goed is de luchtafweer van de Russen eigenlijk? Luister naar een nieuwe editie van De Strateeg.

Luister ook | De Strateeg - Strategische Vragen | Hoe goed is de Russische luchtafweer?

China zet in op steenkool

09:00 | China zet fors meer in op steenkolen vanwege onder meer de energieschaarste, de stijgende brandstofprijzen wereldwijd en extreem weer. Het land is 's werelds grootste uitstoter van broeikasgassen. De Chinese president Xi Jinping beloofde het gebruik van steenkool vanaf 2026 te verminderen als onderdeel van een reeks klimaatbeloften. De vraag is of de extra inzet nu het beleid van Beijing om klimaatverandering tegen te gaan belemmert.

China beloofde eerder om zijn koolstofuitstoot tegen 2030 te hebben beperkt. Tegen 2060 wil het land uitstootneutraal zijn. Het land heeft vier kwartalen op rij ook minder koolstoffen uitgestoten, vooral als gevolg van economische mindere tijden, zo bleek begin september uit onderzoek van klimaatmonitor Carbon Brief. Maar tegelijkertijd heeft de mindere groei ertoe geleid dat de autoriteiten een beroep doen op de kolenindustrie om de economie te stimuleren.

De steenkoolindustrie maakt nog steeds het grootste deel van China's energievoorziening uit. Kenners waarschuwen dat de extra inzet van kolen de uiteindelijke overgang naar hernieuwbare energiebronnen zal bemoeilijken.

Frankrijk ontkent stopzetten van levering stroom aan Italië

08:45 | Frankrijk ontkent dat het de stroomexport naar Italië tijdelijk wil verbieden. Volgens eerdere berichten had het nutsbedrijf Électricité de France (EDF) Italië laten weten dat de levering van elektriciteit mogelijk twee jaar stopgezet zal worden. Door problemen bij kerncentrales van EDF dreigt een tekort aan stroom.

Een Italiaanse regeringswoordvoerder bevestigde berichtgeving van La Repubblica, maar het Franse ministerie van energietransitie spreekt tegen dat van een leveringsstop sprake is. "De Franse autoriteiten ontkennen deze berichten en bevestigen nogmaals hun solidariteit op het gebied van elektriciteit en gas met al onze Europese buren." EDF ontkent dat het bedrijf Italië heeft gewaarschuwd voor een mogelijke opschorting van de energielevering.

Italië is voor ongeveer 13 procent van alle stroomverbruik afhankelijk van import. De invoer uit Frankrijk dekt ongeveer 5 procent van het jaarlijkse verbruik.

Zelenski beschuldigt Russen van martelingen

08:30 | De Oekraïense president Volodimir Zelenski heeft Russische troepen die tot voor kort een groot deel van de Oekraïense regio Charkov bezetten, beschuldigd van het grootschalig toepassen van marteling. In de onlangs heroverde oostelijke regio zijn volgens Zelenski minstens tien martelplekken ontdekt.

"Foltering was een wijdverbreide praktijk in het bezette gebied", aldus de president zaterdagavond tijdens zijn videotoespraak. Hij noemt de bezetters, die een week geleden vluchtten voor een Oekraïens tegenoffensief, "fascisten" en vergelijkt hun gedrag met dat van de nazi's tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Net als de nazi's moeten de Russen voor de rechtbank verantwoordelijk worden gehouden voor hun daden, zei Zelenski. 'We zullen de identiteit vaststellen van allen die mensen hebben gemarteld en misbruikt, die deze gruweldaden van Rusland naar Oekraïens grondgebied hebben gebracht.'

De bezetters hebben volgens hem de martelwerktuigen achtergelaten toen ze vluchtten. Oekraïense autoriteiten hebben ook foto's gepubliceerd van wat volgens hen martellocaties en -apparatuur zijn. Er zijn ook bewijzen van marteling gevonden op de lichamen die zijn ontdekt in een massagraf in een bos in de buurt van de stad Izjoem, aldus Zelenski. Zaterdag zijn de werkzaamheden om de doden op te graven voortgezet.

Rusland ontkent zich op burgers te richten en beweert dat de beschuldigingen van mensenrechtenschendingen een lastercampagne zijn. Moskou heeft geen commentaar gegeven op de massabegraafplaats in Izjoem, waar 450 lichamen zouden zijn aangetroffen.

Hoofdkabel kerncentrale Zaporizja hersteld

07:30 | De kerncentrale van Zaporizja in Oekraïne krijgt weer elektriciteit via een van de hoofdkabels van het complex, heeft het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) zaterdag bekendgemaakt. De vier hoofdkabels raakten beschadigd bij gevechten rond de centrale, maar een van de kabels is nu hersteld. De andere drie zijn nog niet in functie.

Het herstel betekent dat drie reservelijnen nu weer achter de hand kunnen worden gehouden. Deze reservestroomvoorziening was ook beschadigd geraakt, maar werd de afgelopen week al hersteld. Toen alle kabels die de centrale van elektriciteit voorzien eruit lagen, voorzag een van de reactoren de centrale van stroom, maar dat is geen oplossing voor de langere termijn.

Stroom van buiten is nodig voor de koeling van de reactoren en andere zaken die essentieel zijn voor de veiligheid. Toen vorige week zondag een van de reservekabels hersteld was, was eigen stroomvoorziening niet meer nodig en werden alle zes reactoren van de centrale stilgelegd. Sinds 5 september levert Zaporizja geen stroom meer aan huishoudens en de industrie.

Polen mijdt Russische wateren

07:00 | Polen heeft zaterdag een kanaal geopend dat ervoor zorgt dat scheepvaart vanuit het land niet langer door Russische wateren hoeft te varen. Via het nieuwe kanaal kunnen schepen uit de haven van Elblag de Oostzee bereiken zonder toestemming van Rusland.

De Poolse schepen moesten tot nu toe langs de landtong de Wislaschoorwal varen, die deels in de Russische exclave Kaliningrad ligt. Het nieuwe kanaal is gegraven door het Poolse deel van de landtong. Nu is het alleen nog toegankelijk voor kleine boten, maar over een jaar moet het kanaal breed en diep genoeg zijn voor grote schepen.

"We wilden deze doorgang aanleggen zodat we geen toestemming meer hoeven te vragen aan een land dat niet vriendelijk voor ons is", zei de Poolse president Andrzej Duda bij de openingsceremonie.

Ecologen hebben kritiek op het Poolse project, omdat het de zoutgraad in het water van de Wislahaf, achter de Wislaschoorwal, zou aantasten. Dat zou gevaarlijk kunnen zijn voor dieren en planten in het gebied. Ook vinden sommige mensen dat de aanleg onnodig was en te veel geld heeft gekost (zo'n 420 miljoen euro).


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen