Internationaal19 sep '22 19:30Aangepast op 20 sep '22 06:16

Liveblog | Oekraïne: Rusland valt kerncentrale in zuid-Oekraïne aan

Auteur: BNR Webredactie

Het is dag 207 van de oorlog in Oekraïne. In dit liveblog vind je alle laatste updates over het voortdurende conflict en alle gevolgen ervan.

Dit liveblog is gesloten, volg de jongste ontwikkelingen in ons liveblog van dinsdag 20 september

(ANP / Anadolu Agency / Vladimir Shtanko )

Grote Turkse bank stopt met Russisch betaalsysteem Mir

19:18 | Een van de grootste banken van Turkije is gestopt met het gebruik van het Russische betalingssysteem Mir dat populair is bij toeristen. Dat gebeurde onder druk van de Verenigde Staten die banken waarschuwden om geen nieuwe overeenkomsten aan te gaan of nieuwe contracten te sluiten met Mir.

Turkiye Is Bankasi, een van de grootste particuliere kredietverstrekkers in Turkije, maakte bekend de transacties via het Mir-systeem op te schorten. Daarbij wezen ze naar een recente verklaring van het Amerikaanse ministerie van Financiën.

Rusland begon in 2015 zijn eigen binnenlandse betalingssysteem te ontwikkelen na een eerste reeks westerse sancties. Die werden ingesteld na de Russische annexatie van de Krim het jaar daarvoor. Het resulteerde in de oprichting van een kaartbetalingssysteem genaamd Mir. Maar deze kaarten worden niet overal ter wereld geaccepteerd. Het Mir-betalingssysteem is momenteel beschikbaar in een handvol landen, waaronder Belarus en Kazachstan.

Turkije legde Russische instellingen geen sancties op in een reactie op de invasie van Rusland in Oekraïne. Vier andere Turkse banken verwerken Mir-betalingen. President Recep Tayyip Erdogan zei na een ontmoeting op 5 augustus met Vladimir Poetin uit Rusland dat het systeem het toerisme tussen beide landen vergemakkelijkt.

Door de toenadering zijn sommige westerse bondgenoten van Turkije bezorgd dat Ankara te innig met Moskou wordt en daarmee een voorbeeld stelt voor Turkse bedrijven. Het Amerikaanse ministerie van Financiën heeft Turkse bedrijven al gewaarschuwd dat zaken doen met aangewezen Russische entiteiten en personen tot sancties kan leiden.

Erdogan heeft sinds het begin van de Russische invasie in februari Turkije neergezet als bemiddelaar en later geholpen bij de onderhandelingen over een overeenkomst om de graantransporten vanuit de Oekraïense havens aan de Zwarte Zee te hervatten. Ondertussen helpt Turkije ook met de bewapening van Kiev. Erdogan heeft ook Poetin weer openlijk verdedigd tegen sancties en er bij landen op aangedrongen Rusland niet te onderschatten.

Duitsland stuurt nog vier pantserhouwitsers naar Oekraïne

18:59 | Oekraïne ontvangt nog eens vier pantserhouwitsers uit Duitsland. De Duitse defensieminister Christine Lambrecht zegt dat de houwitsers onmiddellijk geleverd worden om het Oekraïense leger te helpen in de strijd tegen Rusland.

Kiev heeft aangedrongen op de levering van meer van de mobiele wapensystemen en Duitsland zegt daaraan te willen voldoen. Eerder leverde Duitsland al tien houwitsers, in een gezamenlijk project met Nederland, dat acht van die wapenvoertuigen schonk. Volgens Lambrecht was dat een succes. 'De pantserhouwitsers die zijn geleverd door Duitsland en Nederland hebben zichzelf meer dan bewezen in de strijd.'

De gevechtsvoertuigen kunnen tot 40 kilometer ver schieten en spelen ook volgens het Oekraïense leger een belangrijke rol bij het huidige tegenoffensief. Duitsland levert ook munitie voor bij de houwitsers.

'Rusland is bezig met het economisch stilleggen van Oekraïne'

18:41 | De Russische president Poetin lijkt een nieuw en machtig wapen in handen te hebben in de strijd om de macht in Oekraïne: hij richt zijn pijlen nu letterlijk op Oekraïense kerncentrales. Vannacht was er een explosie bij de kerncentrale in Joezjno-Oekrajinsk, in het zuiden van Oekraïne.

Kremlin ontkent oorlogsmisdaden in Oekraïense regio Charkov

11:55 | Het Kremlin ontkent dat Russische militairen zich in de Oekraïense regio Charkov schuldig hebben gemaakt aan oorlogsmisdaden. De beschuldigingen die Oekraïne heeft geuit na de vondst van massagraven, worden door een woordvoerder afgedaan als 'leugens'.

Bij de stad Izjoem, recent heroverd door Oekraïense militairen, zijn ongeveer 450 lichamen in massagraven gevonden. Volgens Oekraïne behoren de meeste lichamen toe aan burgers. Izjoem en andere delen van Charkov werden in de eerste weken van de oorlog ingenomen door het Russische leger.

Volgens de Oekraïense president Volodimir Zelenski hebben onderzoekers bewijs van marteling gevonden. Bij sommige lichamen zouden de handen achter de rug zijn vastgebonden. Zelenski beschuldigt Rusland van oorlogsmisdaden, maar volgens het Kremlin klopt daar niks van. 'Het is een leugen en we zullen natuurlijk de waarheid in dit verhaal verdedigen', aldus een woordvoerder.

Volgens de zegsman is er sprake van 'eenzelfde scenario als in Boetsja'. In deze plaats bij de Oekraïense hoofdstad Kiev werden eerder tientallen doden in burgerkleding gevonden, nadat Russische troepen het gebied hadden verlaten. Moskou ontkent dat er buitengerechtelijke executies hebben plaatsgevonden.

Rusland werkt aan gedeeltelijke mobilisatie

10:55 | Er wordt gewerkt aan een gedeeltelijke mobilisatie in die regio's die aan Oekraïne grenzen, zegt Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. De Oekraïense president Zelenski heeft intussen nieuwe aanvallen aangekondigd op de door Rusland bezette gebieden in Oekraïne. Volgens Hahn is er veel ruis in de berichtgeving, hijzelf denkt dat de aanval in de Donbas zal plaatsvinden.

Rusland en China gaan op defensiegebied meer samenwerken

10:00 | Rusland en China gaan nauwer samenwerken op defensiegebied. De focus daarbij ligt onder meer op het houden van gezamenlijke legeroefeningen. De Veiligheidsraad in Rusland heeft dat gezegd, meldt het Russische persbureau Interfax.

Volgens de verklaring van de raad komt er ook meer samenwerking op het gebied van patrouilles en worden de contacten versterkt. De verklaring werd gedeeld tegelijk met het bezoek van Veiligheidsraad-secretaris Nikolaj Patroesjev aan China.

De leiders van Rusland en China ontmoetten elkaar vorige week voor het eerst in lange tijd weer in persoon. Vladimir Poetin en Xi Jinping zagen elkaar op een regionale top in Oezbekistan. Bij hun vorige ontmoeting begin dit jaar, voordat de oorlog in Oekraïne uitbrak, spraken ze een partnerschap 'zonder limieten' af.

Oekraïne: Russische aanval op kerncentrale in zuiden van Oekraïne

09:35 | Een kerncentrale in de Zuid-Oekraïense regio Mykolajiv is maandag op de vroege ochtend aangevallen door Russische troepen, maar daarbij hebben de reactoren geen schade opgelopen. Dat meldt het Oekraïense staatsenergiebedrijf Energoatom.

De drie reactoren doen het nog steeds, ondanks dat volgens Energoatom op 300 meter afstand een 'krachtige explosie' plaatsvond. Deze beschadigde wel omliggende gebouwen van de centrale. Er zijn geen slachtoffers gevallen. Energoatom heeft beelden gedeeld waarop een krater te zien zou zijn.

Rusland heeft nog niet op de beschuldigingen gereageerd. Mykolajiv is in de recente week meermaals het doelwit geweest van Russische raketaanvallen.

'Rusland brengt heel de wereld in gevaar,' zegt de Oekraïense president Volodimir Zelenski via Telegram. 'De indringers wilden opnieuw schieten, maar ze waren vergeten wat een kerncentrale is.' Volgens Zelenski moet er een einde aan worden gemaakt 'voordat het te laat is'.

De kerncentrale van Zaporizja, ongeveer 250 kilometer verderop, werd eerder deze maand na herhaalde beschietingen uitgeschakeld. Oekraïne en Rusland gaven elkaar de schuld van de aanvallen.

Britten: Russen verliezen steeds meer gevechtsvliegtuigen

08:35 | De Russische strijdkrachten verloren in Oekraïne de afgelopen anderhalve week waarschijnlijk minstens vier gevechtsvliegtuigen. Dat meldt het Britse ministerie van Defensie, dat op basis van eigen inlichtingen updates geeft over het verloop van de oorlog in het Oost-Europese land.

De Britten vermoeden dat de Russische luchtmacht steeds grotere risico's neemt en mede daardoor meer toestellen verliest. Russische piloten proberen om grondtroepen te ondersteunen die worden geconfronteerd met oprukkende Oekraïners. Die voeren momenteel een tegenoffensief uit.

Het ontbreekt de Russen volgens het Verenigd Koninkrijk aan een militair overwicht in het Oekraïense luchtruim. Dat zou een van de grootste zwakke plekken zijn van de Russische oorlogsinspanningen. De Britten schatten dat de Russische luchtmacht sinds het begin van de invasie zo'n 55 vliegtuigen heeft verloren.

De Russen gebruiken naast vliegtuigen ook drones, onbemande vliegtuigjes. Die zouden onder meer van Iran zijn gekocht. Een Oekraïense functionaris zegt dat al restanten zijn teruggevonden van de aanvalsdrone Shahed-136, bericht The New York Times. Bij de eerste aanval met zo'n drone zou Oekraïense artillerie zijn opgeblazen die was geleverd door de Verenigde Staten.

Oekraïense officieren zien de Iraanse toestellen als beangstigend effectief, schrijft de krant. Het gebruik van de 'kamikaze-drones' met explosieven zou voor de Russen een goed alternatief zijn voor aanvallen met artillerie, zegt een Oekraïense kolonel tegen The New York Times. 'Het is makkelijker om zo'n drone in te zetten dan het is om honderd artilleriegranaten af te vuren.'

Hoekstra: verloop oorlog Oekraïne staat of valt met eenheid

06:00 | Minister Wopke Hoekstra van Buitenlandse Zaken vindt dat 'de eenheid en daadkracht' van Europa en Noord-Amerika een 'enorm effect' hebben gehad op het moreel en het feitelijk verloop van de oorlog in Oekraïne. 'Met eenheid staat of valt alles', zegt hij maandag in een interview met de Volkskrant.

De minister, die kort na zijn aantreden te maken kreeg met de oorlog op het Europese continent, spreekt in het interview met de krant onder meer zijn afschuw uit over de gevonden massagraven in gebieden waar Russen zich hebben teruggetrokken. Volgens Hoekstra leeft in Nederland het besef dat we Oekraïne moeten blijven steunen, ook uit strategisch belang.

De recente terreinwinst van Oekraïne noemt Hoekstra 'knap' maar hij stelt ook dat we er 'nog lang niet zijn'. Volgens de buitenlandminister moeten we ervan uitgaan dat deze oorlog 'nog een hele lange tijd duurt' omdat 'niemand de illusie heeft dat de Russen het zullen opgeven'.

Voor Hoekstra is het 'glashelder' wat er op het spel staat, zegt hij tegen de krant. 'Reken maar dat alle dictators en potentiële dictators hier ook naar kijken als een lakmoesproef: kom je hiermee weg en kan dit type imperialisme toch door de beugel in de 21ste eeuw - of niet? Ons handelen werpt zijn schaduw dus ook vooruit.'

Zelenski: herovering Marioepol, Melitopol en Cherson volgend doel

02:00 | De Oekraïense president Volodimir Zelenski heeft nieuwe aanvallen aangekondigd op door Russische troepen bezette gebieden in Oekraïne.Misschien lijkt het dat er na een reeks overwinningen stilte is geweest, maar het is geen stilte', zei hij zondag in zijn dagelijkse videotoespraak. Het is veeleer de voorbereiding op het volgende offensief, met als doel de herovering van Cherson, Marioepol en Melitopol, legde hij vervolgens uit.

Volgens Zelenski zal Oekraïne zich niet langer alleen concentreren op de gebieden die het vóór de Russische invasie in februari controleerde. Ook gebieden van de door Rusland gesteunde separatisten in het oosten van het land en de steden op de Krim, die in 2014 door Rusland zijn geannexeerd, moeten worden heroverd. 'Omdat heel Oekraïne vrij moet zijn.' Melitopol, een van de steden die de Oekraïense troepen volgens Zelenski op het oog hebben, wordt ook wel de 'poort naar de Krim' genoemd.

Na de invasie van Oekraïne op 24 februari heeft Rusland in het zuiden en oosten van het land veel gebied ingenomen. Moskou bezet nog steeds ongeveer 125.000 vierkante kilometer, ongeveer een vijfde van het grondgebied van Oekraïne, inclusief het Krim-schiereiland.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen