Internationaal21 sep '22 20:20

De Wijk: 'Rusland heeft de oorlog verklaard aan het Westen'

Auteur: Remy Kock

Tot nu toe slaagde de Russische president Vladimir Poetin er in om de oorlog op zekere afstand te houden van de gewone Russen. Maar met zijn aankondiging van een gedeeltelijke mobilisatie brengt hij daar verandering in. Telt dit als kantelpunt in de oorlog?

Wel als het aan defensiedeskundige Rob de Wijk ligt. Hij was verbaasd door de retoriek van Poetin. 'Dit gaat echt wel een brug te ver vind ik', stelt hij. 'Er is nu heel veel aandacht voor de mobilisatie. Dat is belangrijk, maar het kan nog maanden duren voordat de mobilisatie een goedlopende gevechtsmachine wordt.'

Lees ook | 'Poetin kan Russische grondwet omzeilen door schijnreferenda'

Volgens De Wijk is er dan ook sprake van een kortetermijnprobleem; waarbij Poetin maar ageert omdat hij de opmars van Oekraïne ziet. 'Hij denkt van 'ik moet nú wat doen', dus vanuit daar komt hij nu als een duveltje uit een doosje met die referenda om de hoek kijken. Als dat gebeurt, dan wordt het Russische grondgebied en dan zou hij dus kernwapens in kunnen zetten om 'zijn' Russische grondgebied te beschermen. Dat is een gamechanger.'

Geen bluf

In zijn toespraak benadrukte Poetin niet te bluffen als het gaat om grootse inzet, al stelt De Wijk dat er tussen de regels door moet worden gelezen om erachter te komen wat hij precies zegt. 'Je moet écht goed lezen', vervolgt hij. 'Wat hij nu doet - en dat is op zich best bijzonder - is de mobilisatie in de context zetten van een bedreiging van de volledige militaire machine van het gemeenschappelijke Westen.'

Lees ook | 'Door toespraak Poetin kan er een streep door de miljoenennota'

Volgens De Wijk koppelt Poetin de mobilisatie aan het 1.000 kilometer lange westfront in Oekraïne, 'en dat is zeer zorgwekkend. Je moet nu gaan kijken naar de mogelijkheden die hij heeft om het op te lossen', stelt hij. 'Hij kan genereus aan tafel gaan zitten en zeggen dat hij het een en ander opgeeft, maar dat gaat hij niet doen. Zelenski zal ook door blijven vechten, en de grote vraag is dus wat het Westen nu gaat doen. Dit betekent nu dus inderdaad dat hij nog maar één mogelijkheid heeft; als het écht fout gaat met Oekraïne kan hij alleen nog maar kernwapens gebruiken.'

'Niet toestaan'

En precies dat laatste is iets dat de wereld volgens de Oekraïense premier Zelenski niet zal toestaan, een uitspraak waarbij er volgens De Wijk ook weer sprake is van retoriek. 'De enige manier waarop het Westen een vuist kan maken tegen Poetin is door zelf kernwapens in te zetten', stelt hij. 'Dat als Poetin dreigt, dat hij ze zelf om de oren krijgt. Dat betekent echter wel dat Oost en West in een nucleaire oorlog verzeild raken, en dan wil niemand meemaken.'

Lees ook | Rusland mobiliseert en voert wapenproductie op

Dat het voor Europa menens is, blijkt uit de reacties van wereldleiders alom. Premier Rutte noemde de taal van Poetin 'een paniekreactie' waarbij hij zijn steun bleef uitspreken voor Oekraïne. Een goede stap, zo denkt De Wijk. 'Het duidt op het succes van Oekraïne, want anders zou hij dit niet doen. Maar waar Rutte géén gelijk in heeft, is dat dit retoriek is. Dat het hem Siberisch laat, dat mag absoluut niet zo zijn. Hij mag het zeggen als premier om het land niet in rep en roer te brengen, maar hij bagatelliseert de situatie.'

Somber

Volgens De Wijk treedt Rutte daarmee in de voetstappen van een groot deel van de wereld, die ook denkt dat het allemaal bij retoriek blijft. Terwijl juist het tegenovergestelde gaande is 'Ik ben er nog nooit zo somber over geweest', vervolgt hij. 'Ik heb de speech live vertaald zien worden op de website van de president, ik heb hem uitgedraaid en ik heb hem vijf keer gelezen, en het is niet oké. Het is gewoon een oorlogsverklaring aan het Westen, meer is het niet.'

En het Westen realiseert zich dat niet voldoende, zo besluit De Wijk. 'We hebben ons überhaupt niet gerealiseerd waar we mee bezig zijn in deze hele oorlog. Ik weet het, ik ben daar met name op sociale media voor op het hakblok gelegd, en dat is allemaal prima, maar er heerst een naïviteit over dit conflict die geen grenzen kent.'


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen