Internationaal23 sep '22 09:39Aangepast op 26 sep '22 11:52

Russisch referendum in bezette Oekraïense gebieden

Auteur: BNR Webredactie

Rusland houdt referenda in de bezette Oekraïense gebieden Loehansk, Donetsk, Zaporizja en Cherson. De inwoners kunnen de komende vijf dagen stemmen over aansluiting van hun regio bij Rusland. Oekraïne en het Westen denken dat de uitslag al bij voorbaat vastligt en erkennen de referenda niet. 'Een eerder plan om dit te doen was afgeschoten, maar gaat nu toch door. Behalve Rusland zal niemand zich aan de uitslag houden', zegt Rusland-correspondent Joost Bosman.

'Het referendum wordt in bezet gebied gehouden, en dat mag niet volgens internationaal recht', zegt Bosman. En los daarvan zijn er vraagtekens te zetten bij het proces. Zo wordt voor het referendum gebruikt gemaakt van computers, bij vorige keren zijn daar veel problemen mee geweest, vertelt Bosman. 'De paar waarnemers die er nog zijn, zeggen ook: dit gaat niet goed.'

Liveblog | Drukte bij Russische grenzen, Zelenski roept Russen op tot verzet

Verkiezingsbrigades

Daarnaast zijn er berichten dat zogenaamde verkiezingsbrigades samen met de politie langs de deur gaan om stemmen op te halen bij de mensen. 'Hoe eerlijk is dat nog'? De laatste stemdag is dinsdag 27 september, dan zal er meer bekend worden over de gevolgen van het referendum.

De Russische legertop claimt inmiddels dat op de eerste dag van de gedeeltelijke mobilisatie zo'n tienduizend vrijwilligers zich hebben gemeld. Ze zouden zich al hebben aangemeld bij het leger voordat ze daar een officiële brief over hebben ontvangen, meldden Russische media.

Lees ook | Chaos na mobilisatie in Rusland neemt toe

Rijen bij de grens

Ook zijn er nog steeds mensen die op allerlei manieren proberen om Rusland te ontvluchten 'Er staan lange rijen bij de grens met Georgië en Finland. 'Maar zeker Georgië weigert nu steeds meer Russen', zegt Rusland-correspondent Joost Bosman.

De Oekraïense president Volodimir Zelenski heeft de Russische bevolking opgeroepen om te protesteren tegen de gedeeltelijke militaire mobilisatie die woensdag in het land is aangekondigd. 'Protesteer! Vecht! Vlucht! Of word Oekraïense krijgsgevangenen!', zegt Zelenski. Massale protesten op straat zijn volgens Bosman niet te verwachten. 'De vraag is ook in hoeverre het fysiek mogelijk is. Het wordt meteen afgepakt en mensen worden gearresteerd. Er wordt op internet wel veel gesproken over hoe mensen kunnen ontkomen aan de mobilisatie.'

Westerse reactie

Maar, hoe reageert het Westen op de referenda? Volgens geopolitiek analist Alex Krijger zit het wel goed, al waarschuwt hij voor té voorzichtig handelen. 'Het risico bestaat dat het Westen voorzichtiger wordt, en daar ben ik nooit zo'n fan van', stelt hij. 'Je moet gewoon niet bang zijn of je onder druk laten zetten als Westen, maar dat doen ze in principe goed.'

Dat betekent echter niet dat het Westen niet uit moet kijken. 'Het moet niet onderschat worden. Dat zeggen de Amerikanen ook, met de laatste nucleaire dreiging. Dus enige voorzichtigheid is goed, zolang je maar niet over-reageert.'

China

Volgens Krijger is er ook niet echt een beeld van hoe bijvoorbeeld China zal reageren. Sterker, hij verwacht dat China zich grote zorgen maakt. 'Ik vraag me echt af hoe China naar de Russen kijkt. Xi Jinping zal op de top in Azië vorige week heus tegen Poetin hebben gezegd dat het logisch is dat hij opschaalt, omdat hij de oorlog niet mag verliezen.'

Dat komt mede door een gedeeld belang, zo denkt Krijger: tegen het Westen. 'Maar ik denk ook dat hij richting Poetin heel erg duidelijk heeft gemaakt dat nucleaire wapens een no-go zijn.'


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen