Internationaal26 sep '22 06:04Aangepast op 21 okt '22 15:15

Rechts blok wint Italiaanse verkiezingen, Meloni wil regering voor 'alle Italianen'

Auteurs: Mark van Harreveld en ANP

Het rechtse blok met Giorgia Meloni van de rechts-nationalistische Fratelli d'Italia aan het hoofd heeft de Italiaanse parlementsverkiezingen gewonnen. Meloni wordt daarmee waarschijnlijk de eerste vrouwelijke premier van het land. Volgens de exitpoll van persbureau ANSA heeft het samenwerkingsverband van Fratelli d'Italia, Lega en Forza Italia tussen de 41 en 45 procent van de stemmen gekregen.

Giorgia Meloni bedankt haar kiezers. Het rechtse blok met Meloni van de rechts-nationalistische Fratelli d'Italia aan het hoofd heeft de Italiaanse parlementsverkiezingen gewonnen.
Giorgia Meloni bedankt haar kiezers. Het rechtse blok met Meloni van de rechts-nationalistische Fratelli d'Italia aan het hoofd heeft de Italiaanse parlementsverkiezingen gewonnen. (ANP / Associated Press / Gregorio Borgia)

Van dat drietal is Fratelli (de 'Broeders van Italië', red.) met 26 procent van de stemmen veruit de grootste. De winst ging waarschijnlijk ten koste van Lega van Matteo Salvini dat fors inleverde. Salvini's aanhang slonk tot rond de 9 procent. Silvio Berlusconi's Forza Italia zou rond de 7 procent hebben gescoord. Samen zouden zij tussen de 227 en 257 van de 400 zetels in de Kamer van Afgevaardigden kunnen gaan bezetten.

Ook volgens Italië-correspondent Paulien Valkenet zijn die 26 procent goeddeels van de Lega afkomstig, 'die heeft nog maar 9 procent gehaald, dat is dramatisch slecht. Meloni heeft ook nog een stukje van de Vijfsterrenbeweging afgehaald'. Valkenet denkt dat de lage opkomst alles te maken heeft met dat de Italiaanse kiezer teleurgesteld is in het systeem en de politiek. 'Italianen geloven nergens meer in.' Maar ook is het slechte weer volgens de correspondent debet aan de lage opkomst.

Op centrum-links, waar geen verbond is gesloten door de partijen, wordt de Partito Democratico van voorman Enrico Letta naar verwachting de grootste met 17 à 21 procent. De Vijfsterrenbeweging, bij de stembusgang van 2018 nog de grote winnaar met 33 procent, hield met oud-premier Giuseppe Conte als kopstuk en een uitgesproken groen-linkse koers door allerlei strubbelingen tussen de 13,5 en 17,5 procent over.

Lees ook | Parlementsverkiezingen Italië: radicaal-rechts aan kop

Lage opkomst

Meer dan 50 miljoen Italianen waren opgeroepen zondag te komen stemmen. De opkomst viel volgens de eerste berichten erg laag uit: net boven de 64 procent. Wanneer dat wordt bevestigd, zou het zelfs gaan om een historisch laag opkomstpercentage. Bij de verkiezingen vier jaar geleden was de opkomst nog 74 procent. Hoewel zware stormen in het zuiden van het land wellicht de nodige kiezers ervan weerhielden te gaan stemmen, was de opkomst ook in steden in het noorden en het midden van Italië laag. En daar was het weer een stuk rustiger.

Rechtse regering

Meloni wil een rechtse regering vormen. 'De Italianen hebben een duidelijke boodschap afgegeven dat zij een rechtse regering onder leiding van Broeders van Italië wensen, liet Meloni weten. Ze voegde er wel aan toe dat die regering zich zal inzetten 'voor alle Italianen, met als doel het volk te verenigen'. Ook sprak ze van een 'nacht van trots' en een 'nacht van verlossing'.

Wat voor Italië gaan we zien met Meloni? 'Ik denk bij Italianen altijd: de soep wordt nooit zo heet gegeten. Meloni slaat een gematigde toon aan, ze heeft het over samengaan, ze wil met andere twee regeren. We gaan het zien.' Volgens Valkenet bestaan er grote verschillen binnen het rechtse blok. 'Lega zal niet willend dat Meloni heel erg goed uit de verf komt, ze zullen echt hun eigen standpunten trachten te bevechten.' Ook Forza verschilt op punten van mening met Meloni, departij is bijvoorbeeld minder anti-Europees en niet zo rabiaat anti-lhbt. 'Misschien wordt Berlusconi een soort bemiddelaar, zo ziet hij zichzelf wel.'

De belangrijkste centrumlinkse partij in Italië, de Partito Democratico, had eerder in de nacht haar nederlaag officieel toegegeven. De partij liet weten zichzelf in het nieuwe parlement als de belangrijkste oppositiepartij te zien.

'Dit is een trieste avond voor het land', zei Debora Serracchiani, een hooggeplaatst lid van de Partito Democratico, in een eerste officiële reactie op de verwachte verkiezingsuitslag. 'Rechts krijgt een meerderheid in het parlement, maar niet in het land.' Daarmee doelde zij op het feit dat uit de voorlopige prognoses blijkt dat de rechtse alliantie van boegbeeld Meloni vooralsnog op minder dan de helft van de stemmen uit lijkt te komen. Maar dat vertaalt zich als gevolg van het complexe Italiaanse kiesstelsel wel zo goed als zeker in een ruime meerderheid van de zetels in het parlement.

Beluister vanmiddag vanaf 13:00 uur de Italië podcast waarin Donatello Piras en Eveline Rethmeier de verkiezingsuitslag bespreken

Gevaar

Partito Democratico had voorafgaand aan de verkiezingen gewaarschuwd dat Meloni en haar partij Fratelli d'Italia een groot gevaar vormen voor zwaar bevochten rechten als abortus en dat zij belangrijke thema's als klimaatverandering zouden negeren indien zij aan de macht zouden komen.

Meloni voerde de afgelopen tijd campagne met het motto 'God, land en familie' en keerde zich tegen wat zij de 'lhbti-lobby', 'woke-ideologie' en 'het geweld van de islam' noemt. Ze heeft beloofd de tienduizenden migranten tegen te houden die elk jaar aan de Italiaanse kust arriveren.

Meloni heeft haar vroegere oproep om Italië uit de Europese Unie te laten stappen weliswaar opgegeven, maar stelt nog steeds dat de regering van het land zich in Brussel veel meer moet laten gelden. Wel steunt ze de sancties van de EU tegen Rusland in verband met de oorlog in Oekraïne.

Vier jaar geleden wist de partij van Meloni bij de verkiezingen nog slechts 4 procent van de stemmen te halen. Nu lijkt Fratelli d'Italia volgens de prognoses af te stevenen op zo'n 25 procent.

Lees ook | Ruzie tekent Italiaanse formatie: 'Regeringscrisis voor het regeren begonnen is'


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen