Internationaal28 sep '22 12:25Aangepast op 29 sep '22 13:50

Truss ontvangt felle kritiek op economisch beleid: 'Vergroot ongelijkheid'

Auteur: Mark van Harreveld

De plannen van de Britse premier Truss om de economie aan te jagen met belastingverlaging stuit zowel in het binnen- als in het buitenland op verbazing en verontwaardiging. Oppositiepartij Labour ziet verkiezingswinst aan de horizon en wrijft zich in de handen, het Internationaal Monetair Fonds beveelt de plannen niet aan en vindt dat ze de ongelijkheid vergroten.

Premier Liz Truss en haar minister van Financien Kwasi Kwarteng. Zowelin het binnenland als daarbuiten is er vee kritiek op de plannen van de Britse regering om de economie vlot te trekken en de inflatie te bestrijden met belastingverlichting voor de rijken.
Premier Liz Truss en haar minister van Financien Kwasi Kwarteng. Zowelin het binnenland als daarbuiten is er vee kritiek op de plannen van de Britse regering om de economie vlot te trekken en de inflatie te bestrijden met belastingverlichting voor de rijken. (ANP / AFP / Dylan Martinez)

De plannen van de conservatieve regering-Truss om de economie te stimuleren en iets te doen tegen de inflatie en de stijgende energienota's van de Britten, worden niet alleen beloond met een kelderende pond sterling op de valutamarkten, maar ook met meewarig hoofdschudden in binnen- en buitenland. Want niet alleen kosten de plannen handenvol geld dat het Verenigd Koninkrijk wil lenen, waar een economie in de regel gestimuleerd wordt door de vraagzijde te stimuleren, daar werken Truss cum suis vanuit de aanbodzijde. En last but not least: de belastingvoordelen bevoordelen eigenlijk alleen de rijke bovenlaag. Worden Truss en haar minister Kwarteng de risee in economenland?

Lees ook | Kelderend pond heeft gevolgen, ook voor Nederlandse bedrijven

Lees ook | Chaos in het Verenigd Koninkrijk: 'Pensioenfondsen vielen bijna om'

Grotere ongelijkheid

'Wij begrijpen dat het aangekondigde omvangrijke begrotingspakket tot doel heeft gezinnen en bedrijven te helpen de energieschok op te vangen en de groei te stimuleren via belastingverlagingen en maatregelen aan de aanbodzijde. Gezien de hoge inflatiedruk in veel landen, waaronder het VK, bevelen wij echter geen grote en ongerichte begrotingspakketten aan, omdat het belangrijk is dat het begrotingsbeleid niet haaks staat op het monetaire beleid', schrijft het IMF in een rapport. Saillant is dat ook het IMF op de toenemende ongelijkheid van Truss' plannen wijst: 'Bovendien zal de aard van de Britse maatregelen de ongelijkheid waarschijnlijk vergroten'. Het Britse pond sterling zakte iets na de verklaring van het IMF.

Het Britse kabinet, dat overigens verbaasd reageerde op de stellige toon van het IMF, heeft al aangekondigd op 23 november een 'fiscale verklaring' te zullen afleggen waarin het de plannen nader toelicht. Het IMF noemt de begroting van 23 november 'een vroege gelegenheid (voor de Britse regering, red.) om na te denken over manieren om gerichter steun te verlenen en de belastingmaatregelen opnieuw te evalueren, vooral die ten gunste van mensen met een hoog inkomen'.

Lees ook | Waarde Britse pond zakt naar laagterecord ten opzichte van dollar

Renteverhoging?

De Bank of England liet doorschemeren bereid te zijn de rente te verhogen als reactie op de recente waardedaling van het pond. Hoofdeconoom Huw Pill zei dat de Bank een 'significante monetaire beleidsreactie' zou moeten geven om het Britse pond te beschermen. Volgens Pill waren er 'aanzienlijke gevolgen voor de markt' nadat de minister van Financiën Kwarteng zijn reeks belastingverlagingen had aangekondigd.

Lees ook | Onderminister Verenigd Koninkrijk bagatelliseert ineenstorting pond

Desgevraagd zei de economische adviseur van het Witte Huis Brian Deese niet verrast te zijn door de negatieve reacties van de markten op de Britse plannen. Volgens de Amerikaan is het belangrijk te focussen op 'fiscale voorzichtigheid en fiscale discipline'. Hij voegde eraan toe dat het invoeren van belastingverlagingen in een tijd van monetaire verkrapping - dat wil zeggen wanneer de rente wordt verhoogd - zou betekenen dat het monetaire beleid mogelijk nog verder zou moeten worden verkrapt.

Lees ook | Energiesteun gaat Verenigd Koninkrijk 60 miljard pond kosten

Lachend Labour

Intussen slijpt de oppositie zijn messen. In een toespraak tijdens de partijconferentie van Labour zei partijleider Keir Starmer dat de regering 'een enorme puinhoop heeft gemaakt van de economie' en dat er 'verandering' aan zit te komen in het landsbestuur. Starmer noemt de reactie van het IMF op de overheidsplannen zeer ernstig. Het laat volgens hem nog eens zien dat de economie bij de huidige regering niet in goede handen is. 'De regering heeft dit zichzelf aangedaan'.

De volgende landelijke verkiezing moet uiterlijk januari 2025 worden gehouden, maar premier Truss kan ook besluiten om haar landgenoten eerder naar de stembus te dirigeren. Eerder zinspeelde ze er op dat kiezers zich al in 2024 mogen uitspreken. Britse leiders kunnen bijvoorbeeld besluiten tot vervroegde verkiezingen omdat ze het goed doen in de peilingen en daarvan willen profiteren.

In de ogen van Labour zal Truss vooral niet profiteren van haar huidige beleid: 'Dit is een regering die de controle over de economie heeft verloren en waarvoor? Belastingvoordelen geven aan degenen die honderdduizenden ponden verdienen, terwijl werkende mensen meer moeten betalen, dat is de slechtste situatie waarin het land zich kan bevinden'. Starmer verwees hiermee naar het besluit van de regering om het belastingtarief van 45 procent voor de hoogste inkomens af te schaffen.

Lees ook | 'Angst voor recessie leidt tot dieptepunt Britse pond'


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen