Internationaal29 sep '22 21:00Aangepast op 30 sep '22 06:08

Liveblog | Finland sluit grens voor toeristen uit Rusland

Auteur: BNR Webredactie

Het is dag 216 van de oorlog in Oekraïne. In dit liveblog vind je alle laatste updates over het voortdurende conflict en alle gevolgen ervan.

Dit liveblog wordt niet meer geactualiseerd. Kijkt voor de laatste ontwikkelingen in het conflict tussen Oekraïne en Rusland in het liveblog van vrijdag 30 september.

Russische dienstplichtige mannen nemen afscheid van familieleden. Bij de mobilisatieplannen van Poetin is het de bedoeling dat ruim 300.000 reservisten opgeroepen worden om mee te vechten in de oorlog in Oekraïne.
Russische dienstplichtige mannen nemen afscheid van familieleden. Bij de mobilisatieplannen van Poetin is het de bedoeling dat ruim 300.000 reservisten opgeroepen worden om mee te vechten in de oorlog in Oekraïne. (EPA / Yuri Kockhetkov)

Russische oligarch Deripaska aangeklaagd om schenden sancties VS

20:07 | De Russische oligarch Oleg Deripaska heeft Amerikaanse sancties tegen hem overtreden, zeggen openbaar aanklagers in New York. Ze hebben de steenrijke zakenman en vermeende Poetin-vertrouweling, zijn vriendin en twee andere personen aangeklaagd wegens de overtredingen. Die riskeren daarmee tot wel tientallen jaren cel.

Een van de handlangers van Deripaska, de in New Jersey woonachtige Olga Shriki, is donderdag gearresteerd. Zij zou Deripaska hebben geholpen om via Amerikaanse rekeningen luxe vastgoed te kopen in de Verenigde Staten. Volgens de aanklacht hielp de 42-jarige Shriki de oprichter van aluminiumconcern Rusal ook met de verkoop van een muziekstudio in Californië voor 3 miljoen euro. Die studio was via brievenbusfirma's in handen van Deripaska, en de opbrengst vloeide via een ondoorzichtige keten van bedrijfjes terug naar de miljardair.

Samen met nog een handlangster, Natalia Bardakova, zou de tot Amerikaans staatsburger genaturaliseerde Shriki ook de vriendin van Deripaska hebben geholpen om van Rusland naar de VS te vliegen. Zo kon die in 2020 in de VS bevallen van haar kind met Deripaska, dat zo het Amerikaans staatsburgerschap kon verkrijgen, zo luidt de beschuldiging. In 2022 probeerde Deripaska's vriendin opnieuw heimelijk naar de VS te reizen voor de geboorte van hun tweede kind, maar hier slaagde ze niet in.

De VS stelden in 2018 sancties in tegen Deripaska, waardoor het hem verboden was op Amerikaans grondgebied te komen of hier zaken te doen. De maatregel was een reactie op de Russische annexatie van het Oekraïense schiereiland de Krim in 2014 en de vermeende beïnvloedingscampagne die Rusland tijdens de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016 voerde.

Deripaska staat bekend als een van de rijkste inwoners van Rusland. Hij bezit meer dan de helft van Rusal, de grootste aluminiumproducent van Rusland. Daarnaast heeft hij een meerderheidsbelang in de EN+ Group, het grootste netwerk van elektriciteitscentrales in Siberië, en is hij eigenaar van de grootste bussenfabrikant van Rusland.

Zelenski roept Veiligheidsraad bijeen voor spoedvergadering

16:46 | De Oekraïense president Volodimir Zelenski roept de belangrijkste defensie- en veiligheidsofficials van zijn land bijeen voor een noodvergadering op vrijdag. Een agenda is nog niet bekendgemaakt, maar de aankondiging volgt op de mededeling van het Kremlin dat Rusland vrijdag vier bezette Oekraïense regio's officieel zal annexeren.

Zelenski heeft meermaals gezegd dat de referenda waarin die regio's zich uitspraken voor aansluiting bij Rusland illegaal zijn en dat Oekraïne hard zal reageren. Hij herhaalde dat donderdag nog eens in een telefoongesprek met de Italiaanse premier Mario Draghi.

In de Nationale Veiligheidsraad en de Defensieraad van Oekraïne zitten onder anderen de hoogste bevelhebber van de Oekraïense strijdkrachten, de ministers van Defensie en Buitenlandse Zaken en het hoofd van de Oekraïense veiligheidsdienst.

Nord Stream 1-eigenaar verwacht maandag einde gaslek

15:39 | De eigenaar van Nord Stream 1 verwacht dat vanaf maandag geen gas meer uit de beschadigde gaspijpleiding lekt, zegt een woordvoerder tegen persbureau Reuters. Het is nog niet te voorspellen of de pijpleiding nog ooit in gebruik kan worden genomen. Daarvoor moet eerst duidelijk worden wat de omvang en aard van de schade aan de onderzeese pijplijn zijn.

Nord Stream AG, dat Nord Stream 1 uitbaat, zegt dat er eerst medewerkers naar de plek van de beschadiging moeten gaan om verdere voorspellingen te kunnen doen. 'De opname van de schade is alleen mogelijk als we het gebied kunnen bereiken. Op dit moment is de toegang beperkt.'

Maandag werden lekkages aan de gaspijpleidingen Nord Stream 1 en 2 in de Oostzee bij Denemarken en Zweden ontdekt. Het is nog onduidelijk hoe de beschadigingen op de bodem van de zee zijn ontstaan. De Europese Unie en landen als Zweden en Denemarken gaan ervan uit dat die door sabotage zijn veroorzaakt. Zweedse meetstations registreerden maandag ontploffingen op de plek waar de lekkages zijn.

Hongarije gaat nieuw sanctiepakket niet steunen

13:30 | Als het aan Hongarije ligt, steunt het land het achtste Europese sanctiepakket tegen Rusland niet als daar energiegerelateerde sancties tussen zitten. Dat zei Gergely Gulyás, de stafchef van de Hongaarse minister-president Viktor Orbán, vandaag.

'Hongarije heeft al veel gedaan om Europese eenheid te behouden, maar als er energiemaatregelen in het sanctiepakket terechtkomen, kunnen en zullen we het niet steunen', aldus Gulyás. 'We wachten op een laatste, volledige lijst aan sancties waar we vervolgens over in gesprek kunnen.

Kremlin: Nord Stream-gaslekken lijken 'terroristische daad'

12:39 | De schade aan de gasleidingen Nord Stream 1 en 2 die van Rusland naar Duitsland lopen, lijkt te zijn veroorzaakt door een 'terroristische actie'. Dat zegt het Kremlin, dat een onderzoek naar de gaslekken eist in samenwerking met een aantal andere landen.

Onlangs werd een drietal lekken gevonden in de pijpleidingen. Daarna werd ook nog een vierde lek ontdekt. De Europese Unie zei eerder sabotage te vermoeden. De VN-Veiligheidsraad buigt zich hier vrijdag over.

De Amerikaanse nieuwszender CNN meldde, op basis van meerdere bronnen, dat Europese veiligheidsfunctionarissen niet ver van de locaties van de Nord Stream-lekken Russische marine-ondersteuningsschepen en -onderzeeërs hadden waargenomen. Gevraagd om commentaar op het CNN-bericht, zei een woordvoerder van het Kremlin dat er een veel grotere NAVO-aanwezigheid in het gebied was.

Finland sluit grens voor Russische toeristen

12:37 | De Finse grens sluit om middernacht (plaatselijke tijd) voor toeristen uit Rusland. Dat heeft de Finse minister voor Buitenlandse Zaken Pekka Haavisto aangekondigd.

De toestroom van Russen brengt de internationale betrekkingen van Finland in gevaar, zei de minister, die erop wees dat Russen via Finland verder kunnen reizen binnen de Europese Unie. Familieleden van Russen in Finland, studenten en arbeiders zijn nog wel welkom vanuit Rusland.

Binnen de Europese Unie is er discussie over het opvangen van Russische deserteurs. Als het aan Polen en de Baltische staten ligt, komt er niemand meer binnen. Andere landen, waaronder Nederland, zijn er niet voor om de grenzen te sluiten.

Kremlin kondigt annexatie aan

12:20 | De Russische president Vladimir Poetin zal vrijdag de bezette gebieden in Oekraïne officieel annexeren. Vrijdag zal de inlijving van de gebieden vastgelegd worden, zo meldt het Kremlin. De annexatie volgt na schijnreferenda, waarbij een Noord-Koreaanse meerderheid moest laten zien dat de inwoners van de gebieden voorstander zijn van aansluiting bij Rusland.

Poetin zal de annexatie verder toelichten tijdens een toespraak voor de Doema, het Russische parlement. 'De vorm van de annexatie is nog wel de vraag', zegt Europaverslaggever Geert Jan Hahn. Dmitri Rogozin zou al aangewezen zijn als president van het nieuwe district. Rogozin was eerder vicepremier, NAVO-gezant en hoofd van het Russische ruimtevaartprogramma.

Leiders Oekraïense gebieden in Moskou voor ontmoeting met Poetin

11:25 | De door Rusland geplaatste leiders van de bezette Oekraïense regio's Loehansk, Donetsk, Cherson en Zaporizja zijn donderdag in Moskou gearriveerd. Volgens een official van Cherson staat er een ontmoeting tussen de leiders en de Russische president Vladimir Poetin gepland, maar details daarover ontbreken nog. 'Ik kan niet zeggen waar, wat en wanneer', aldus de official.

De leider van de separatisten in Loehansk, Leonid Pasetsjnik, liet donderdag aan het Russische staatspersbureau TASS weten dat hij in Moskou is aangekomen.

De door Rusland geplaatste autoriteiten in de bezette regio's hebben woensdag een verzoek tot toetreding gedaan bij de Russische Federatie. Ze vragen Poetin officieel of hun gebieden ingelijfd kunnen worden door Rusland, nadat een overweldigende meerderheid van de inwoners daarvoor gestemd zou hebben.

Brussel komt met nóg meer sancties tegen Rusland

11:12 | De Europese commissie heeft een voorstel tot nieuwe sancties tegen Rusland aangekondigd. Als belangrijkste nieuwe maatregel zou onder andere een price cap voor Russische olie worden vastgesteld.

'Het is een belangrijk signaal naar de Europese consument. Dat de Commissie er alles aan doet om te zorgen dat consumenten niet te veel gaan betalen en mogelijk nog meer gaan betalen voor energie', zegt Europaverslaggever Stefan de Vries.

‘Het kan wel degelijk effecten sorteren. Rusland haalt een groot deel van de inkomsten uit olie-export. Het kan ook andere landen inspireren om minder te gaan betalen voor Russische olie. Dus hoe het er precies uitziet, is nog niet duidelijk maar het is wel een belangrijke extra stap. Er werd al over gesproken, ook deze zomer, en nu lijkt het er toch op dat de Europese Commissie met dit prijsplafond gaat komen.'

H&M heeft flink te lijden onder vertrek uit Rusland

09:07 | De Zweedse kledingketen Hennes & Mauritz heeft financieel flink te lijden van de beslissing Rusland te verlaten vanwege de oorlog in Oekraïne. De kosten die daarmee gemoeid waren drukten stevig op de winst in het derde kwartaal van het gebroken boekjaar.

H&M zette een winst in de boeken van 902 miljoen Zweedse kroon, omgerekend zo'n 82,5 miljoen euro. Dat was in dezelfde periode een jaar eerder nog 6,2 miljard kroon. Zonder het effect van Rusland zou de winst nog steeds fors lager zijn uitgevallen. Dan zou een bedrag van iets meer dan 3 miljard kroon resteren.

Het vertrek uit Rusland zadelde het bedrijf op met een eenmalige kostenpost van 2,1 miljard kroon. Daarnaast kampt H&M met hogere kosten voor materialen en transport. Ook de duurdere dollar zet de winst van het kledingbedrijf onder druk. Deze aspecten drukten het resultaat met nog eens 1,5 miljard kroon. Daarbovenop komen nog eens hogere energieprijzen en hogere kosten voor het bezorgen van kleding. Verder wijst H&M naar gestegen kosten voor IT en investeringen in de leveringsketen die het resultaat drukken.

Helena Helmersson, topvrouw van H&M, sprak in een toelichting van tal van uitdagingen waar het bedrijf mee te maken heeft. 'Wij hebben ervoor gekozen de gestegen kosten niet volledig te compenseren', laat ze weten. Dat klanten niet helemaal hoeven op te draaien voor de gestegen kosten heeft dan wel effect op de winstmarge, verduidelijkt ze.

Rusland en Belarus buiten onderhandeling olympische tv-rechten

07:34 | Rusland en Belarus zijn uitgesloten van de onderhandelingen over de televisierechten voor de Olympische Spelen van 2026 en 2028. Dat heeft voorzitter Thomas Bach van het Internationaal Olympisch Comité gezegd tegen het Duitse persbureau DPA.

'We zijn in gesprek over de rechten op de Europese markt. Rusland en Belarus kunnen hier niet aan meedoen', aldus Bach. De uitsluiting van de twee landen heeft te maken van de Russische inval in Oekraïne.

Het gaat om de verkoop van de televisierechten voor de Winterspelen van 2026 in Milaan en Cortina d'Ampezzo en de Spelen van 2028 in Los Angeles. Volgens het IOC is het ook nog mogelijk om rechten te kopen van Spelen die daarna op het programma staan.

Het Amerikaanse mediabedrijf Discovery heeft de rechten tot de Spelen van 2024 in handen. De NOS heeft tot die periode een sublicentie om de Spelen uit te zenden.

Vierde lek in Nord Stream-pijpleiding gevonden

07:11 | De Zweedse kustwacht heeft eerder deze week een vierde lek in een van de Nord Stream-pijpleidingen gevonden. Een woordvoerder van de kustwacht vertelt dat aan de krant Svenska Dagbladet. Of het om een lek in Nord Stream 1 of 2 gaat is niet duidelijk. Wanneer het lek ontdekt werd, is ook niet bekend.

Vermoed wordt dat de lekkages zijn ontstaan door sabotage. De VN-Veiligheidsraad buigt zich hier vrijdag over. Bronnen vertelden aan CNN dat Russische schepen maandag en dinsdag werden gesignaleerd in de buurt van de plek in de Oostzee waar de leidingen op dat moment begonnen te lekken. Rusland ontkent de beschuldigingen.

CNN: Russische schepen gesignaleerd bij Nord Stream-pijpleidingen

06:38 | Russische marineschepen zijn maandag en dinsdag gesignaleerd in de buurt van de gaspijpleidingen Nord Stream 1 en 2, die op dat moment ook op drie verschillende plekken gingen lekken. Dat meldt CNN op basis van bronnen binnen Europese inlichtingendiensten. Of de Russische schepen iets te maken hebben met de lekkages blijft echter onduidelijk. De ingewijden zeggen namelijk verder dat er 'elke week' Russische marineschepen in de Oostzee gesignaleerd worden.

Een van de bronnen zegt tegen de Amerikaanse omroep dat er ook Russische onderzeeërs in de Oostzee zijn gezien in de buurt van de plek waar de leidingen 'gesaboteerd' zijn. Hoewel Europese leiders hebben gesuggereerd dat de lekkages het gevolg zijn van sabotage, is er nog geen bewijs over wat de schade aan de pijpleidingen heeft veroorzaakt.

Vermoed wordt dat Rusland achter de sabotage zit. Vrijdag komt de VN-Veiligheidsraad bijeen om zich over de lekkages te buigen. Rusland vroeg om dat spoedberaad en ontkent de beschuldigingen zelf achter de sabotage te zitten. De Russische ambassade in de Verenigde Staten beweert donderdag juist dat begin deze week Amerikaanse oorlogsschepen zijn gesignaleerd in de buurt van de pijpleidingen.

De Duitse veiligheidsdiensten denken dat de schade aan de gaspijpleidingen onherstelbaar kan worden als de lekken niet snel worden gedicht. De Deense minister van Defensie heeft laten weten dat het één of twee weken gaat duren voordat inspecties uitgevoerd kunnen worden. Nu is dat nog te gevaarlijk vanwege de grote hoeveelheid gas in het zeewater.

Erdogan wil onderhoud met Poetin over referenda

00:00 | De Turkse president Recep Tayyip Erdogan wil een onderhoud met zijn Russische collega Vladimir Poetin over de schijnreferenda in de bezette Oekraïense gebieden. Moskou beweert dat de bewoners van de provincies Cherson, Zaporizja, Loehansk en Donetsk in deze volksraadplegingen met overweldigende meerderheid hebben gekozen voor aansluiting bij Rusland. Erdogan en Poetin spreken elkaar vrijdag.

De Oekraïense president Volodimir Zelenski heeft de steun van Turkije gevraagd voor de betreffende regio's met de bedoeling 'Poetin te overtuigen', zei Erdogan woensdagavond. Over de stembusgang met de voorspelbare uitslag zei hij: 'Ik had gewild dat ze helemaal geen referenda hadden gehouden, dan hadden we in plaats daarvan de problemen kunnen oplossen door diplomatie.'

Turkije is lid van de NAVO en onderhoudt goede betrekkingen met Oekraïne, maar staat ook bekend om zijn ingangen bij het Kremlin. Dat leidde onder meer tot een deal over de graanexport van Oekraïne en Rusland via de Zwarte Zee.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen