Internationaal14 okt '22 14:00Aangepast op 14 okt '22 15:31

'Britten juridisch gezien geen poot om op te staan'

Auteur: Remy Kock

De internationale handelscommissie van het Europees Parlement en bedrijven en politici in Noord-Ierland proberen de politieke impasse aldaar te doorbreken. Het is voor het eerst in zeven maanden dat de draad weer wordt opgepakt. 'Dat is op zich positief', zegt Europaverslaggever Stefan de Vries.

De verhoudingen in Noord-Ierland staan op scherp sinds premier Liz Truss - destijds minister van Buitenlandse Zaken - de Brexit-overeenkomst zei te willen herzien. In die overeenkomst stond onder meer dat Noord-Ierland een speciale EU-status had, maar door het willen afschaffen daarvan, zorgt het voor allerlei moeilijkheden in de handel via de Noord-Ierse grens.

Nu Truss premier is, is er niets veranderd aan de situatie. Dat constateert ook Europaverslaggever Stefan de Vries. 'Het is voor het eerst in zeven maanden dat de EU ende Britten weer met elkaar om de tafel zijn gegaan, dus dat is op zich positief.'

Europa en het Verenigd Koninkrijk gaan om de tafel over Noord-Ierland.
Europa en het Verenigd Koninkrijk gaan om de tafel over Noord-Ierland. (PA)

Lees ook | Truss wil 'mogelijkheden van Brexit' omarmen voor groei VK

Daarbij benadrukt De Vries dat de aard van het conflict ook daadwerkelijk in de grens van de landen zit. 'Tussen Noord-Ierland, Groot-Brittannië en de EU. Noord-Ierland ligt fysiek op het Ierse eiland, dat weer in de EU zit, én het ligt los van Groot-Brittannië. En dat is eigenlijk al een heel erg lastige situatie sinds het begin van de Brexit zes jaar geleden.'

De Vries ziet dat er impasse is bereikt; Europa komt er maar niet uit. 'Het is knip en klaar; zij vinden dat ze een duidelijk verdrag hebben getekend, maar het Verenigd Koninkrijk zegt nu dat er tóch iets anders gevonden moet worden.'

Noord-Ierland-protocol

Volgens De Vries speelt het Noord-Ierland-protocol ook een grote rol in deze situatie. Dat protocol werd door de EU en de Britten in het leven geroepen om juist de werkbaarheid van de lastige situatie te verbeteren. 'En eigenlijk is de uitkomst daarvan dat Noord-Ierland met één been in de EU staat. Als het gaat om goederen dan', vervolgt hij. Maar het andere been is van het Verenigd Koninkrijk, en dat betekent dat Noord-Ierland geen deel meer uitmaakt van de Europese Unie. 'Die verhouding zint de Britse regering niet, ook al hebben ze zelf het akkoord ondertekend. En Liz Truss wil dat protocol nu dus heronderhandelen.'

Lees ook | EU maakt weer knieval voor Britten

Juridisch gezien echter, heeft het Verenigd Koninkrijk geen poot om op te staan, zo denkt De Vries. 'Truss wil iets anders, maar het punt is: het akkoord is ondertekend. En Europa weet dat, Brussel weet dat de Britten juridisch niets kan doen. Maar ze willen ook geen conflict uitlokken, dus nu wordt er toch weer onderhandeld. Hoe dan ook: het blijft een lastige situatie.'

Bedrijven, geen Truss

De reden dat de EU met bedrijven in gesprek gaat en niet met bijvoorbeeld premier Truss, is volgens De Vries omdat zij de 'wind direct van voren krijgen'. 'Zij hebben last van het protocol, want ze zitten tussen hamer en aanbeeld. Half in de EU, half niet.' En dat zorgt ook intern voor onrust, want een deel van de Noord-Ierse politiek wil bij het Verenigd Koninkrijk blijven. 'Dat zijn de Unionists, maar voor het eerst wil de katholieke Sinn Feín aansluiting bij Ierland. Zij zitten ook in de regering, en zijn minder happig op het blijven bij de Britten.'

Lees ook | 'Truss is de nachtmerriepremier voor de Europese Unie'

De EU krijgt dus ook te maken met interne politieke kwesties in Noord-Ierland, en dus moeten Europeanen 'heel voorzichtig zijn' om de situatie op te lossen. 'Ze moeten echt op eieren lopen om deze situatie op te lossen', concludeert De Vries. 'Iedere keer weer schuiven de Europeanen aan bij de Britten, maar wat zij nu precies willen blijft onduidelijk.'


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen