Internationaal24 okt '22 20:29Aangepast op 25 okt '22 05:55

Liveblog | Iran ontkent dat militairen Rusland helpen op de Krim

Auteur: BNR Webredactie

Het is dag 243 van de oorlog in Oekraïne. In dit liveblog vind je alle laatste updates over het voortdurende conflict en alle gevolgen ervan.

(ANP / EPA)

Dit liveblog is gesloten. De allernieuwste updates van het conflict vind je in ons liveblog van dinsdag 25 oktober Zelenski: Russische agressie faalt acht maanden na invasie.

Nederlanders blijven Oekraïners militair opleiden in Engeland

20:21 | Nederlandse militairen gaan ook volgend jaar Oekraïense militairen opleiden in het Verenigd Koninkrijk. Defensieminister Kajsa Ollongren meldt dat het Korps Mariniers vanaf januari tot maart twee lichtingen Oekraïners gaat klaarstomen om te kunnen strijden tegen de Russische agressie in hun land. Nederland verzorgt ook nu al trainingen. Ollongren bezocht maandag de troepen in het noorden van Engeland.

De minister noemde de inzet van de Oekraïense rekruten en die van de Nederlandse instructeurs 'indrukwekkend. Hier zie ik hoe gemotiveerd iedereen is. Zeker de gesprekken met de Oekraïense deelnemers hebben me diep geraakt. De vastberadenheid om hun land te verdedigen dragen ze niet alleen in woorden uit, maar je ziet het in hun ogen.' Het werk vergt volgens haar ook veel van de Nederlandse militairen die vaak jonge mannen moeten opleiden van rekruut naar soldaat.

In deze Operatie Interflex moeten dit jaar in vier maanden tijd ongeveer tienduizend nieuwe en een klein deel ervaren militairen worden opgeleid voor het Oekraïense leger. Dat is volgens de minister bijna gehaald. Negentig Nederlandse instructeurs helpen het Britse leger hiermee, net als collega's uit Canada, Denemarken, Finland, Nieuw-Zeeland en Zweden.

De kosten voor Nederland van de operatie zijn in totaal geraamd op 7 miljoen euro. Dat wordt betaald uit een potje voor de internationale veiligheid (BIV).

Het opleidingsprogramma duurt vijf weken en bestaat uit tactische training, wapenleer en een schietopleiding, medische zorg, omgang met explosieven, humanitair oorlogsrecht en de omgang met cyberdreiging. 'Normaal duurt zo’n opleiding een aantal maanden. Het is dus zeer intensief', aldus Ollongren.

Iran ontkent dat militairen Rusland helpen op de Krim

12:45 | Iran verwerpt Amerikaanse beschuldigingen over hulp van Iraanse militairen aan het Russische leger op het door Rusland bezette schiereiland de Krim, in het zuiden van Oekraïne. Die zouden assisteren bij het uitvoeren van droneaanvallen op Oekraïne.

'We wijzen dit nieuws ten stelligste af', aldus het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken. Een veiligheidswoordvoerder van het Witte Huis zei vorige week dat Iraanse strijdkrachten 'op de grond' zijn om Rusland te helpen. Maar volgens Teheran klopt dat niet en is Iran 'geen partij in de oorlog in Oekraïne'.

Iran ontkent ook dat het Rusland steunt met drones of andere wapens, iets waar volgens meerdere landen in het Westen wel sprake van is. Onder meer de Verenigde Staten, de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk hebben het land sancties opgelegd.

Duits bedrijfsleven wil prominente rol bij wederopbouw Oekraïne

12:45 | Het Duitse bedrijfsleven wil een prominente rol spelen bij de wederopbouw van Oekraïne. Die oproep werd gedaan in aanloop naar een forum in Berlijn waar gesproken wordt over de wederopbouw. Dat forum in Berlijn wordt bijgewoond door bondskanselier Olaf Scholz en de Oekraïense premier Denis Sjmihal.

In eerste instantie moet een efficiënte organisatie worden opgezet om noodsteun toe te wijzen, onder meer voor vernielde infrastructuur, zei de vicevoorzitter van een vereniging die zich inzet voor de belangen van Duitse bedrijven in Oost-Europa. Door de oorlog zijn bijvoorbeeld veel bruggen, wegen, gebouwen en energiecentrales in Oekraïne verwoest. In een later stadium moet worden gewerkt aan een bredere wederopbouw van de Oekraïense economie, aldus Hans-Ulrich Engel van de Ostausschuss der Deutschen Wirtschaft. Volgens hem moet niet worden gewacht met wederopbouw tot de oorlog voorbij is.

Scholz en de voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen schreven gisteren in een opiniestuk in de krant Frankfurter Allgemeine Zeitung dat de wederopbouw van Oekraïne een strategie vereist die van hetzelfde niveau is als het 'Marshallplan' voor Europa na de Tweede Wereldoorlog. Europa vindt voor zichzelf een speciale rol weggelegd bij de ondersteuning van Oekraïne, omdat het land kandidaat is voor het EU-lidmaatschap. 'De weg van de wederopbouw is voor Oekraïne daarom ook een weg naar de Europese Unie', aldus Von der Leyen en Scholz.

Oekraïne: IAEA komt onderzoek doen na aantijging vuile bom

12:15 | Oekraïne heeft het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) gevraagd om te onderzoeken of het land werkt aan een zogenoemde vuile bom, zoals de Russische defensieminister Sergej Sjojgoe beweert. Het agentschap zal deskundigen sturen, schrijft de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Dmitro Koeleba op Twitter.

'Ik heb de IAEA formeel uitgenodigd om deskundigen naar de vreedzame locaties in Oekraïne te sturen waarvan Rusland op misleidende wijze beweert dat er een vuile bom ontwikkeld word', twittert de minister. De directeur-generaal van de toezichthouder, Rafael Grossi, zou toegezegd hebben dat een onderzoek wordt ingesteld. Het IAEA had dat vandaag aan het begin van de middag echter nog niet bevestigd.

Sjojgoe deed de aantijging tijdens een belronde met ambtgenoten uit andere landen. Hij sprak onder meer met de defensieministers van Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. Bewijs voor zijn bewering heeft Sjojgoe niet geleverd.

De Franse, Amerikaanse en Britse ministers van Buitenlandse Zaken brachten vandaag een gezamenlijke verklaring uit. Zij spreken daarin van 'doorzichtige valse beschuldigingen' van Sjojgoe. 'De wereld doorziet iedere poging om deze aantijging te gebruiken als een aanleiding om te escaleren.'

Een vuile bom is een wapen dat gericht is op het verspreiden van radioactief materiaal. Het explosief zelf is meestal geen kernwapen, maar een gewone bom. Als zo'n wapen ontploft, kunnen mensen besmet raken met radioactief materiaal. Er zijn ook kernwapens die als vuile bommen worden gezien omdat ze bovengemiddeld veel radioactieve neerslag (fall-out) veroorzaken.

Nationaal Songfestival Oekraïne in december in schuilkelder

12:00 | De finale van het Nationaal Songfestival van Oekraïne vindt op 17 december plaats in een schuilkelder in Kiev. Dat maakte de Oekraïense omroep UA: PBC vandaag bekend.

Naar eigen zeggen heeft de omroep bijna driehonderd aanvragen van geïnteresseerde artiesten ontvangen die Oekraïne volgend jaar graag willen vertegenwoordigen op het liedjesfestijn. Vanwege de oorlog in het land werd besloten om het Songfestival in 2023 in het Verenigd Koninkrijk te houden. Liverpool werd onlangs verkozen tot gaststad van het evenement.

Eind oktober wordt de longlist van deelnemers aan het Nationaal Songfestival van Oekraïne bekendgemaakt. Als winnaar van de afgelopen editie is Oekraïne - samen met onder meer het gastland - automatisch geplaatst voor de finale van het Songfestival.

Excuses Russische presentator voor oproep verdrinken Oekraïense kinderen

11:30 | De Russische televisiepresentator Anton Krasovski heeft zijn excuses aangeboden voor zijn oproep om Oekraïense kinderen te verdrinken. Hij was al geschorst door zijn werkgever, de Russische staatszender RT. Oekraïne noemde de uitlatingen eerder genocidaal.

'Ja, dit gebeurt: je bent live, je laat je meeslepen. En je kan niet stoppen', schrijft de presentator op sociale media. Krasovski zei vorige week dat hij vindt dat kinderen die kritisch zijn op Rusland 'rechtstreeks in een rivier met een sterke stroming' gegooid zouden moeten worden. Hij reageerde daarmee op uitspraken van een Russische schrijver die vertelde dat kinderen in de jaren tachtig, toen Oekraïne nog deel uitmaakte van de Sovjet-Unie, al zeiden dat ze beter af zouden zijn zonder inmenging uit Moskou.

De uitspraken van de RT-presentator leidden tot boze reacties in Kiev. 'Regeringen die RT nog altijd niet verboden hebben, moeten dit fragment bekijken', zei de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Dmitro Koeleba. Hij sprak van het 'agressief aanzetten tot genocide' en zei dat het 'niets van doen heeft met vrijheid van meningsuiting'.

Krasovski kreeg ook kritiek uit Rusland. Zijn hoofdredacteur Margarita Simonjan noemde de uitspraken 'walgelijk' en de belangrijkste Russische onderzoeksautoriteit zegt een onderzoek in te stellen.

De Europese Unie heeft in maart opdracht gegeven om RT te blokkeren omdat de zender Russische staatspropaganda over de oorlog in Oekraïne verspreidt. De zender moet ook in Nederland geblokkeerd worden.

Europarlementariër FVD alleen verder na ruzie over Oekraïne

10:30 | FVD'er Marcel de Graaff is uit de fractie gestapt die hij met geestverwanten uit andere EU-landen in het Europees Parlement vormde. Die vaart volgens hem een te 'oorlogszuchtige' en anti-Russische koers.

De uiterst rechtse Identiteit & Democratie-fractie telt naast Forum voor Democratie ook bijvoorbeeld het Belgische Vlaams Belang, het Rassemblement National van de Franse Marine Le Pen en de Lega van de Italiaan Matteo Salvini. Zij stonden de afgelopen jaren op goede voet met het Kremlin, maar sinds de Russische inval in Oekraïne nemen de meesten voorzichtig afstand. De fractie schorste De Graaff, die zich te russofiel zou opstellen, vorige week voor drie maanden.

Dat deed voor de FVD'er, de enige van zijn partij in het Europees Parlement, de deur dicht. 'Er is in de groep geen ruimte meer voor een afwijkende mening. De leden worden nu gedwongen het standpunt te volgen van de partijen die in hun eigen land regeren. Zij hebben hun principes opgeofferd voor de macht en ik ben daar niet toe bereid', zegt hij. De Lega, die de toon aangeeft in de fractie, is het afgelopen weekend toegetreden tot de nieuwe Italiaanse regering en kiest de laatste tijd meer partij voor Oekraïne.

De Graaff 'wil het Rusland-Oekraïne conflict de-escaleren' en juist gaan praten met Moskou. Hij wil meteen stoppen met de sancties tegen Rusland en de wapenleveringen en financiële steun aan Oekraïne. De FVD'er neemt 'afstand van de extreme oorlogszuchtige positie' van zijn fractiegenoten in het Europees Parlement en gaat nieuwe geestverwanten zoeken.

De 60-jarige Europarlementariër zit al tien jaar in het Europees Parlement, maar vertegenwoordigde lange tijd de PVV. Begin dit jaar stapte hij over naar FVD omdat de PVV de coronavaccins niet afwijst.

Pro-Russisch bestuur Cherson vormt lokale militie

09:00 | Het pro-Russische bestuur in de Oekraïense regio Cherson heeft de vorming van een lokale militie aangekondigd. Mannen in de gelijknamige stad kunnen daar lid van worden om te helpen bij de verdediging, laat het weten.

De door Rusland geïnstalleerde autoriteiten hebben inwoners opdracht gegeven te evacueren, naar eigen zeggen om ze te beschermen tegen een Oekraïense aanval. Afgelopen week zouden al tienduizenden burgers zijn verplaatst, naar andere gebieden die in Russische handen zijn.

De stad Cherson is voor Rusland symbolisch van groot belang, omdat dit de enige regionale hoofdstad is die na de invasie is ingenomen. De regio staat niet volledig onder Russische controle. Het Oekraïense leger is er al enige tijd bezig met een tegenoffensief en maakt een opmars richting de stad.

Cherson is een van de vier regio's die is onlangs is geannexeerd door Rusland. Die stap wordt door het Westen als illegaal beschouwd en wordt internationaal niet erkend.

Tientallen ontheffingen voor sancties tegen Rusland

07:00 | De overheid heeft tientallen ontheffingen gegeven voor de sancties tegen Rusland. Dat blijkt uit een inventarisatie bij betrokken ministeries, meldt RTL Nieuws. Bedrijven en instellingen die een ontheffing krijgen, hoeven zich niet te houden aan de geldende sancties.

De ministeries van Buitenlandse Zaken, Economische Zaken, Financiën, Infrastructuur en Onderwijs hebben de mogelijkheid om ontheffingen te verlenen. Sinds het begin van de oorlog hebben de ministeries in totaal 91 ontheffingen verleend. Dit gebeurt om 'in specifieke gevallen een mate van flexibiliteit te verlenen', aldus een toelichting van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Als voorbeeld wordt een Nederlands bedrijf genoemd dat nog een betaling uit Rusland wil ontvangen.

Scholz en Von der Leyen: wederopbouw Oekraïne is een weg naar EU

01:00 | De wederopbouw van Oekraïne na de oorlog wordt volgens de Duitse bondskanselier Olaf Scholz en de voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen een missie die een hele generatie in beslag zal nemen. In een opiniestuk in de Duitse krant Frankfurter Allgemeine Zeitung stellen zij dat de wederopbouw een strategie vereist die van hetzelfde niveau is als het 'Marshallplan' voor Europa na de Tweede Wereldoorlog.

Voor Europa is bovendien een speciale rol weggelegd bij de ondersteuning van Oekraïne, schrijven de twee, omdat het land kandidaat is voor het EU-lidmaatschap. 'De weg van de wederopbouw is voor Oekraïne daarom ook een weg naar de Europese Unie.'

Het stuk van Scholz en Von der Leyen verscheen zondagavond online en komt een dag voordat in Berlijn een overleg tussen het Duitse en Oekraïense zakenleven begint over de toekomstige wederopbouw van Oekraïne.

Zondag 23 oktober

In belronde waarschuwt Rusland voor escalatie in Oekraïne

22:00 | In een belronde met Westerse collega's heeft de Russische defensieminister Sergej Sjojgoe de bewindslieden verweten de situatie in Oekraïne alleen maar erger te maken door hun steun aan Kiev. De Britten verwierpen de claim en waarschuwden Moskou de aantijging niet als voorwendsel te gebruiken voor verdere escalatie. De contacten tussen de defensieminister kwamen een dag voordat het acht maanden geleden is dat de Russen Oekraïne binnenvielen.

Sjojgoe sprak voor de tweede keer in drie dagen met zijn Amerikaanse ambtgenoot Lloyd Austin. Daarvoor hadden zij elkaar, voor zover bekend, vijf maanden niet gesproken. Austin had na het hervatte contact benadrukt dat het belangrijk is 'communicatielijnen' te handhaven tijdens de aanhoudende oorlog tegen Oekraïne.

Sjojgoe voerde ook een telefoontje met zijn Franse collega. 'Ze bespraken de situatie in Oekraïne, die snel verslechtert. Het neigt naar verdere ongecontroleerde escalatie', lieten de Russen weten na dat overleg. Sjojgoe belde ook nog met Turkije. In meerdere gesprekken uitte hij de zorg dat Oekraïne een zogenoemde vuile (radioactieve) bom zou kunnen inzetten, echter zonder daarvoor enig bewijs aan te dragen.

In een reactie noemde Kiev de beschuldigingen absurd en gevaarlijk. Volgens Oekraïne beschuldigt Moskou vaak anderen van iets wat ze zelf van plan zijn.

Hoewel de belronde klaarblijkelijk niets opleverde, tonen de telefoontjes wel aan dat Rusland en leden van de door Washington geleide NAVO-alliantie actief communicatiekanalen onderhouden in een tijd van toenemende internationale bezorgdheid over een mogelijke nucleaire escalatie.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen