Internationaal2 nov '22 20:26

Rusland doet toch weer mee met graandeal

Auteur: Bram van Eijndhoven

Rusland doet na een paar dagen dwarsliggen toch weer mee aan de graandeal met Oekraïne, Turkije en de VN. Het land trok zich zaterdag eenzijdig terug na aanvallen op de Russische Zwarte Zeevloot. 'Rusland had de deal 'opgeschort', wat betekent dat ze al een geitenpaadje hadden ingebouwd om weer terug te keren', zegt Europaverslaggever Geert Jan Hahn. 'Dat dat al na drie dagen gebeurt, is betrekkelijk snel.'

De graandeal is door de Verenigde Naties en Turkije afzonderlijk met Oekraïne en afzonderlijk met Rusland gesloten. 'Rusland stopte er dus even mee, en toen ging het andere drietal gewoon door', legt Hahn uit. 'Onder bescherming van de VN gingen die graanschepen toch gewoon varen. Toen bleek dat dat door kon gaan, dachten ze in het Kremlin waarschijnlijk: wat moeten we nu?'

Lees ook | Poetin wil 'harde garanties' voor nieuwe graandeal

Het doel van het opschorten van de graandeal was volgens Hahn het verder verzwakken van de Oekraïense economie. 'Vervolgens hadden ze nog wel de boel fysiek kunnen opblazen, maar dan had Rusland de hoon van de hele derde wereld over zich heen gekregen. Want het beeld is dan dat Rusland voedseltransporten tegenhoudt, dat werkt niet. Dus nu is de consensus: veiligheidsgaranties.'

Zwarte Zee

Vanuit de kant van Rusland is nu afgesproken dat ze van Oekraïne garanties willen dat ze de vaarroutes niet gebruiken voor militaire doeleinden. 'Daarmee wilde Poetin eigenlijk zeggen: je moet niet nog een keer die Zwarte Zeevloot aanvallen, al is nooit helemaal bewezen dat Oekraïne dat heeft gedaan', aldus Hahn.

Lees ook | 'Graanprijs stijgt 12 tot 15 euro per ton'

Bij de Bosporus is nu een punt afgesproken waar Turkije gaat controleren. Dat is een opmerkelijke situatie, omdat de Zwarte Zee een groot binnenmeer is waar meerdere landen aan grenzen. 'Niemand beheerst of domineert die Zwarte Zee, maar Rusland voelt dat wel zo', volgens Hahn. 'Rusland wil die controle gewoon houden, en niet dat het uit de hand loopt. Het is een manier om het weer aan je mensen uit te leggen.'

Graanprijzen

Dat de graantransporten inmiddels weer zijn hervat komt ook Rusland goed uit, omdat de prijzen op de graanmarkt weer wat rustiger zijn. Toch komen er volgend Hahn nog spannende weken aan. 'Die graandeal loopt tot 17 november, misschien dat 'ie dan stopt. Op 15 en 16 november is de G20 op Bali, waar Poetin ook naartoe gaat. Misschien dat daar wel weer wat wordt afgesproken, want voedsel is natuurlijk één van de belangrijkste agendapunten.'

Vrachtschepen wachten in de Zee van Marmara om de Bosporus over te steken bij Istanboel.
Vrachtschepen wachten in de Zee van Marmara om de Bosporus over te steken bij Istanboel. (ANP / Associated Press)

Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen