Internationaal15 nov '22 08:50Aangepast op 15 nov '22 11:04

Rutte tegen Xi: help oorlog Oekraïne te stoppen

Auteur: Mark van Harreveld

Premier Rutte heeft de Chinese president Xi Jinping opgeroepen een rol te spelen in het beëindigen van de oorlog in Oekraïne. Dat zegt minister Kaag van Financiën die bij het gesprek aanwezig was op BNR. 'Rutte heeft China opgeroepen een rol te spelen richting Rusland om een einde te maken aan de oorlog in Oekraïne.' Rutte en Kaag spraken Xi in een bilateraal Nederlands-Chinees overleg op de G20-top op Bali.

Premier Mark Rutte tijdens een bilateraal overleg met de Xi Jinping president van de Volksrepubliek China op de G20 top op Bali. Tijdens de top overleggen de grootste economieën over onder andere financiële stabiliteit, economische groei en voedselzekerheid. Namens de Nederlandse regering zijn de premier en minister Sigrid Kaag (Financiën) aanwezig.
Premier Mark Rutte tijdens een bilateraal overleg met de Xi Jinping president van de Volksrepubliek China op de G20 top op Bali. Tijdens de top overleggen de grootste economieën over onder andere financiële stabiliteit, economische groei en voedselzekerheid. Namens de Nederlandse regering zijn de premier en minister Sigrid Kaag (Financiën) aanwezig. (ANP / ANP / Robin van Lonkhuijzen)

Dialoog

Kaag benadrukt dat het belangrijk is dat de dialoog gevoerd blijft worden en dat Mark Rutte heeft aangegeven hoezeer Nederland hecht 'aan samenwerking en dialoog over onderwerpen waar we verschillend in zitten'. 'We willen de dialoog hervatten over mensenrechten. Rutte heeft China opgeroepen een rol te spelen richting Rusland om een einde te maken aan de oorlog in Oekraïne.' Volgens Kaag benadrukte Xi dat China belang hecht aan goede relaties met Oekraïne en Rusland, dat hij wees op de geografische ligging, maar dat hij ook onderstreepte dat China geen allianties heeft. 'En dus ook kijkt naar de strategische balans en stabiliteit.'

Nederlandse positie

Hoewel Kaag niet veel kwijt wilde over hoe de gesprekken verliepen zegt ze dat Rutte heeft weten te benadrukken 'hoe wij als Nederland vanuit Europa kijken, niet alleen naar de oorlog in Oekraïne, het belang van het oplossen, het herstel van de territoriale integriteit van Oekraïne, maar ook veel andere thema's juist met China willen verder willen brengen of willen hervatten'.

Volgens de vicepremier heeft premier Rutte een uitnodiging ontvangen om volgend jaar naar Beijing te komen. Er is gerefereerd naar een recent rapport van de Mensenrechtencommissaris, die referentie is volgens Kaag geplaatst in 'een bredere dialoog die we willen hervatten in de breedte'.

Desgevraagd zegt Kaag dat 'niet in het bijzonder' gesproken is over de handel. 'Er is uitgesproken dat we zoeken naar onderwerpen waarin we de samenwerking kunnen verdiepen; klimaatverandering en klimaatadaptatie.'

Xi waarschuwt

De Chinese president Xi Jinping heeft premier Mark Rutte tijdens de G20-top op Bali gewaarschuwd voor het gevaar van het 'ontkoppelen' van de economieën van China en Europa, meldt de Chinese staatszender CCTV. Europa wordt door de Verenigde Staten onder druk gezet om geen chiptechnologie meer aan China te leveren. Volgens Xi is samenwerking juist belangrijk, ook op economisch gebied.

'We moeten de politisering van economische en handelszaken bestrijden', zei Xi. De Chinese president wil dat daarmee 'de stabiliteit van de wereldwijde industriële ketens en leveringsketens' wordt behouden. De opmerkingen van Xi hebben vermoedelijk grotendeels betrekking op ASML. De chipmachinemaker heeft al geen vergunning om zijn allernieuwste chipmachines aan China te leveren, maar als het aan de VS ligt komt er ook een ban op de verkoop van minder geavanceerde apparaten die nodig zijn om chips te maken.

Rutte op zijn beurt stelde dat in het gesprek met Xi zaken als mensenrechten, klimaat en de oorlog in Oekraïne aan de orde kwamen. Xi zou zich daarbij hebben uitgesproken tegen het dreigen met kernwapens. Volgens Rutte is het 'in tijden van oplopende geopolitieke spanningen' van belang in gesprek te blijven.

Volgens Azië-expert Maaike Okano-Heijmans is het best bijzonder dat Xi de Nederlandse delegatie ontvangt. 'We zijn een klein land, maar met wereldwijde invloed. Nederland is ook een belangrijke handelspartner van China. We zijn ook niet voor niets op de G20 ondanks dat we er geen lid van zijn.' Okano-Heijmans wijst er voorts op dat premier Rutte als een van de langst zittende premiers een belangrijke speler in Europa is en dat hij Trans-Atlantisch is ingesteld, en dus goede relaties met de VS heeft.

Lees ook | Deelnemers klimaattop kijken met schuin oog naar G20

Pocketsize superpower

Ten slotte speelt Nederland ook op multilateraal vlak een rol bij de VN. Okano-Heijmans noemt het land dan ook een 'pocketsize superpower'. De Azië-deskundige verwacht dat de bilaterale gesprekken tussen Nederland en China over chipmaker ASML zullen gaan.

'De Chinezen willen dat ASML de beste machines aan China blijft leveren, die zijn voor China heel belangrijk. Ze hopen dat Nederland niet zwicht voor Amerikaanse druk. Die willen de export naar China vanuit Europa bemoeilijken. Xi weet dat Europa daar minder hard in staat en dat Nederland daarin een sleutelpositie heeft.'

Lees ook | 'Nederland mag niet te afhankelijk worden van China'


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen