Internationaal23 nov '22 16:29

Schots referendum van de baan

Auteurs: ANP en BNR Webredactie

Schotland mag voorlopig geen onafhankelijkheidsreferendum houden zonder toestemming van de regering in Londen. Dat heeft het Britse hooggerechtshof bepaald, nadat de Schotse regering een zaak was gestart. De Britse premier wil nu geen referendum over afscheiding van het Verenigd Koninkrijk.

Schotland kreeg in de jaren '90 zijn eigen volksvertegenwoordiging, maar alle zaken met betrekking tot de Britse unie bleven bij het parlement in Londen. Het hof boog zich de afgelopen weken over de vraag of het Schotse parlement de bevoegdheid heeft om wetten uit te vaardigen voor een niet-bindend onafhankelijkheidsreferendum. Dat is dus niet het geval, vijf rechters besloten unaniem dat er rekening moet worden gehouden met de gevolgen van zo'n stemming.

Lees ook | Krijgt Schotland een referendum over onafhankelijkheid?

'Het was allemaal erg duidelijk', zegt Verenigd Koninkrijk-correspondent Lia van Bekhoven over de zaak. 'De Schotse regering kan niet op eigen houtje een referendum uitschrijven, daar moet het parlement in Londen over beslissen. Zo staat het in de wet, die ook destijds het Schotse parlement heeft ondertekend. Dit soort zaken, constitutionele kwesties, worden in het Britse parlement in Londen beslist, en niet in Schotse parlement in Edinburgh.'

Sturgeon voelt zich gesterkt

De Schotse premier Nicola Sturgeon zegt 'teleurgesteld' te zijn, maar het rechtelijke besluit wel te respecteren. Zij vindt dat het vonnis juist een argument voor onafhankelijkheid is. 'Het vonnis blokkeert één manier om de Schotse stem over onafhankelijkheid te laten horen, maar in een democratie kan en zal onze stem niet tot zwijgen worden gebracht.' Sturgeon wil nu van de parlementsverkiezingen in 2024 een de facto referendum maken.

Tekst gaat verder onder de tweet

'Wat Sturgeon betreft is dit een actie van vijandigheid', legt Van Bekhoven uit. 'Zij zal tegen haar achterban zeggen dat Londen hen niet toestaat over de eigen toekomst te beslissen. Zo hoopt ze dat er meer animo voor de kwestie zal zijn. Sturgeon hoopt dat een grote overwinning van de Schotse nationalisten over twee jaar de druk op Londen zó zal verhogen, dat een tweede referendum niet kan uitblijven.'

Samenwerking

De Britse premier Rishi Sunak heeft de 'duidelijke' uitspraak van woensdagochtend verwelkomd. 'Ik denk dat de Schotten willen dat we werken aan het vinden van oplossingen voor de grote uitdagingen waar we collectief mee te maken hebben', zei hij. Hij roept net als Alister Jack, de Britse minister voor Schotland, op tot samenwerking. Volgens Jack willen de Schotten dat 'hun beide regeringen hun aandacht en middelen besteden aan de kwesties die voor hen het belangrijkst zijn', zoals stijgende energierekeningen en de zorg.

Lees ook | 'Volgend jaar referendum over onafhankelijkheid'

Sturgeon wilde het raadplegende referendum op 19 oktober 2023 houden. Het is niet duidelijk of Schotland voor onafhankelijkheid zou stemmen. Volgens recente peilingen schommelt het aantal voorstanders rond de 50 procent. Bij het referendum in 2014, waar Londen wel toestemming voor gaf, stemde 55 procent tegen afscheiding van het Verenigd Koninkrijk.

Brexit

Sturgeon en haar Scottish National Party (SNP) vinden dat de omstandigheden vanwege de Brexit zijn veranderd en een nieuw referendum daarom is gerechtvaardigd. Een meerderheid van de Schotten stemde in het Brexit-referendum van 2016 tegen het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie.

Schotland mag geen onafhankelijkheidsreferendum houden zonder toestemming van de regering in Londen. Dat heeft het Britse hooggerechtshof bepaald.
Schotland mag geen onafhankelijkheidsreferendum houden zonder toestemming van de regering in Londen. Dat heeft het Britse hooggerechtshof bepaald. (ANP / Alamy Limited)

Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen