Internationaal24 nov '22 16:57

Liveblog | Oekraïne en Rusland ruilen opnieuw gevangenen uit

Auteur: BNR Webredactie

Het is dag 274 van de oorlog in Oekraïne. Volg het laatste nieuws over het conflict aldaar en alle gevolgen van dien in dit liveblog.

De regio Kiev is zwaar getroffen na nieuwe Russische luchtaanvallen op woensdag. Vrijwel het hele gebied zit zonder stroom.
De regio Kiev is zwaar getroffen na nieuwe Russische luchtaanvallen op woensdag. Vrijwel het hele gebied zit zonder stroom. (ANP / AFP)

Oekraïne en Rusland ruilen opnieuw gevangenen uit

16:19 | Oekraïne en Rusland hebben vandaag krijgsgevangen uitgewisseld, meldden vertegenwoordigers van beide landen. Er zouden in totaal honderd gevangenen zijn uitgeruild. Zowel het Russische ministerie van Defensie als de stafchef van de Oekraïense president Zelenski bevestigt dat een uitwisseling heeft plaatsgevonden.

Aan Oekraïense zijde gaat het onder anderen om soldaten die in Marioepol gevangen waren genomen, aldus stafchef Andri Jermak. Marioepol werd aan het begin van de oorlog lang door de Russen belegerd. Daarnaast zou het gaan om soldaten die werden gevangen bij de kerncentrale van Tsjernobyl en op Slangeneiland.

Het is niet de eerste keer dat beide partijen gevangenen uitruilen. Vorige maand nog was er zeker twee keer sprake van een uitwisseling. Toen werden onder meer ruim honderd vrouwelijke gevangenen uitgeruild.

Kamer betitelt Rusland als sponsor van terrorisme

15:02 | De Tweede Kamer bestempelt Rusland als sponsor van staatsterrorisme vanwege zijn optreden in Oekraïne. Een ruime meerderheid van de partijen waaronder VVD, D66, ChristenUnie, PvdA en CDA, steunt een motie daartoe van Tom van der Lee van GroenLinks.

Het Russische leger neemt 'structureel en doelbewust' burgerdoelen onder vuur, aldus de motie die vandaag werd ingediend tijdens de behandeling van de begroting van Buitenlandse Zaken. Een groot deel van de bevolking van Oekraïne zat gisteren nog zonder stroom als gevolg van Russische raketaanvallen.

Het besluit past in de koers van de Kamer. Een ruime meerderheid van de partijen steunt het beleid van het kabinet om Oekraïne op humanitair, diplomatiek en militair terrein zoveel mogelijk te steunen. Een dag eerder besloot het Europees Parlement al Rusland de aanduiding staatssponsor van terrorisme te geven.

Volgens minister Wopke Hoekstra (Buitenlandse Zaken) heeft het benoemen van Rusland tot sponsor van terrorisme weinig gevolgen in Nederland, anders dan bijvoorbeeld de VS. Hij wil kijken of er in de EU of NAVO steun is om samen Rusland deze kwalificatie te geven.

Hongarije wil geld geven aan Oekraïne, maar alleen rechtstreeks

15:00 | ‘Hongarije wil geld geven aan Oekraïne, maar alleen rechtstreeks. Het gaat om een kleine 190 miljoen euro.' Dat zegt buitenlandcommentator Bernard Hammelburg in BNR Zakendoen.

Het land wil volgens Hammelburg geen lening. 'Het is gewoon een gift. Ook wel netjes hoor. De Europese Unie wil helpen, maar het geld op een bepaald moment terug hebben. Dit is een principiële uitspraak. En het is typisch Orbán. Ik doe wel mee, ik doe niet mee. Of andersom. Ik doe niet mee, maar ik doe wel mee. Toch is dit uiteindelijk wel goed nieuws', aldus Hammelburg.

Rusland benadrukt: geen olie naar landen die prijsplafond steunen

14:39 | Rusland benadrukt geen olie en gas te zullen exporteren naar landen die een prijsplafond op Russische aardolie steunen. Dat zei Kremlin-woordvoerder Dmitry Peskov. Wel zal Moskou pas een definitief besluit nemen over de exacte gevolgen van dat prijsplafond nadat alle details zijn geanalyseerd, aldus Peskov.

De landen van de G7 zouden praten over een prijsplafond (price cap) op Russische olie die via zee wordt vervoerd van 65 tot 70 dollar per vat. Met die stap wordt het scheepvaartbedrijven in G7-landen verboden Russische olie te transporteren als die olie wordt verkocht voor een prijs die hoger ligt dan het plafond. Dat geldt ook voor bedrijven die verzekeringsdiensten voor dat vervoer verzorgen.

Door die maatregel moeten de inkomsten uit de olie-export van Rusland worden beperkt, als straf voor de inval in Oekraïne. Ambassadeurs van de lidstaten van de Europese Unie voeren overleg om overeenstemming te bereiken over de exacte hoogte van dat plafond. Het beoogde plafond valt wel lager uit dan op de oliemarkt was verwacht, waardoor Rusland nog steeds flinke winsten kan boeken op de olie-export. De productiekosten van Russische olie liggen namelijk veel lager dat het plafond.

'We houden momenteel vast aan de positie van president Poetin dat we geen olie en gas exporteren naar landen die het prijsplafond opleggen of steunen. Maar nu we naar deze nummers kijken moeten we dit eerst analyseren voordat we onze positie formuleren', zei Peskov. Hij stelt dat het nog moeilijk is om in te schatten wat de exacte impact van een prijsplafond op de oliemarkt zal zijn.

Nieuwe gevangenenruil tussen Rusland en Oekraïne

14:30 | Er is een nieuw akkoord bereikt over het uitruilen van krijgsgevangenen.

'Op verzoek van Oekraïne vond gisteren een bijeenkomst van een Veiligheidsraad plaats. Dat liep op niks uit. Maar iemand heeft daar namens de VN wel onderhandeld over een uitruil en dat is gelukt. Het ging om een groepje van 35 tegen 36', zegt buitenlandcommentator Bernard Hammelburg in BNR Zakendoen.

Sinds vanochtend onderhandelen volgens Hammelburg ook vertegenwoordigers van Rusland en Oekraïne in Abu Dhabi. ‘De Emiraten hebben hun goede diensten aangeboden. Waarom weet ik niet, dat doet er ook niet toe, want het werkt: er komt weer een uitruil, van 50 tegen 50.’

Dat zijn niet heel veel mensen, maar het is wel heel belangrijk, benadrukt hij. ‘Vooral omdat er vanuit beide kanten zoveel kritiek is op de behandeling van krijgsgevangenen. Op het moment dat er een fatsoenlijke uitruil begint te komen, zoals is vastgelegd in de Geneefse conventie, is dat gewoon goed nieuws.’

De ruil is volgens Hammelburg echter geen opening naar onderhandelingen. ‘Het gaat uitsluitend om een zeer humanitaire kant bij iets vreselijks als een oorlog, namelijk het lot van krijgsgevangenen.’

Oekraïense kerncentrales weer aan het stroomnet gekoppeld

13:46 | De drie kerncentrales in Oekraïne die nog onder Oekraïense controle staan zijn weer aan het stroomnet gekoppeld, heeft het ministerie van Energie vandaag gezegd. De centrales werden gisteren automatisch losgekoppeld na beschietingen door Rusland.

'Na de veelvuldige beschietingen van woensdag zijn medewerkers er vanochtend in geslaagd om de drie kerncentrales weer aan het stroomnet te verbinden', aldus het ministerie. De centrales leveren naar verwachting vanaf donderdagavond weer elektriciteit.

De VN-Veiligheidsraad kwam gisterenavond op verzoek van de Oekraïense president Volodimir Zelenski bijeen voor een spoedzitting. Zelenski vroeg de raad zich hard uit te spreken tegen de voortdurende Russische aanvallen op het Oekraïense energienetwerk. Daardoor is in veel plaatsen de stroom uitgevallen. Dat leidt ook tot problemen met de drinkwatervoorziening en de verwarming. Zelenski noemde de aanvallen 'misdaden tegen de menselijkheid.' Ook nodigde hij de Verenigde Naties uit om een missie te sturen om de schade van de aanvallen te onderzoeken.

Het hoofd van de Oekraïense kernenergiemaatschappij Energoatom Petro Kotin zei vandaag dat Rusland met de beschietingen op de kerncentrales een 'nucleaire en radioactieve catastrofe' riskeerde. Volgens Kotin was het voor het eerst in veertig jaar dat alle kerncentrales losgekoppeld waren.

De kerncentrale in de provincie Zaporizja, die sinds begin maart onder controle van Rusland staat, ontving gisteren geen stroom, zegt Kotin. Hierdoor moest de grootste kerncentrale van Europa overschakelen op reservedieselgeneratoren. De centrale heeft nu weer externe stroom voor zijn koelsystemen. 'Rusland moet zich voor deze schaamteloze misdaad verantwoorden', aldus het hoofd van Energoatom.

'Tienduizenden Russische paspoorten verstrekt'

11:45 | Sinds de officiële annexatie van vier Oekraïense provincies begin oktober zijn daar meer dan 80.000 Russische paspoorten verstrekt. Dat melden Russische staatspersbureaus donderdag op basis van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken.

Poetin annexeerde de regio's Donetsk, Loehansk, Zaporizja en Cherson vorige maand tijdens een officiële ceremonie in het Kremlin. Volgens de Russische lezing hadden burgers in deze gebieden er in referenda massaal voor gestemd om onderdanen van Rusland te worden. In werkelijkheid ging het om schijnreferenda. De Verenigde Naties veroordeelden de 'poging tot illegale annexatie' van Oekraïens land en drongen er bij andere landen op aan 'geen enkele door Rusland aangekondigde wijziging van grenzen te erkennen.'

Sinds de illegale annexatie van de Oekraïense provincies heeft Rusland zich op het slagveld verder moeten terugtrekken. Zo trok Moskou begin deze maand de troepen nog terug uit Cherson, de belangrijkste stad in de gelijknamige regio. Ook in bijvoorbeeld de regio Zaporizja en Donetsk hebben Russische troepen sinds het begin van de oorlog nooit de controle over de volledige provincie gehad.

Russische raketregen 'houdt nog weken aan'

09:33 | Oekraïne moet nog weken rekening houden met massale aanvallen van Rusland. Woensdag vuurde het land ruim 70 raketten af met gigantische schade tot gevolg, stroom en water is in grote delen van Oekraïne niet meer beschikbaar. 'Poetin heeft veel verschoten maar hij heeft nog een behoorlijk arsenaal liggen.'

Volgens Patrick Bolder, defensie-analist bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies, zal de Russische raketregen zeker nog weken aanhouden, mede door het feit dat het land naast Iraanse drones nu ook de beschikking heeft tot raketten uit Iran. 'Die zijn goedkoop, terwijl luchtafweergeschut duur is. Het ziet er somber uit voor Oekraïne.' De voorraad is volgens Bolder nog aanzienlijk.

Kiev nog steeds grotendeels zonder stroom

07:16 | Een groot deel van de inwoners van de Oekraïense hoofdstad Kiev zit donderdagochtend nog zonder elektriciteit, na de zware Russische beschietingen van een dag eerder. Burgemeester Vitali Klitsjko schrijft op zijn Telegram-kanaal dat in de nacht wel de watervoorziening op de linkeroever van de stad is hersteld. Kiev wordt doorsneden door de rivier de Dnjepr.

Volgens Klitsjko moeten inwoners op de rechteroever in de loop van de ochtend eveneens weer water krijgen. Herstel van de elektriciteit zal langer duren, omdat dit afhankelijk is van schade elders in het land. '70 procent van de hoofdstad zit nog steeds zonder elektriciteit', schrijft de burgemeester.

'Oekraïne breken en vluchtelingen naar het Westen jagen'

06:27 | De nieuwe Russische aanvallen op Oekraïne hebben als doel om Oekraïne te 'breken' en vluchtelingen naar het Westen te 'jagen', zegt Rusland-correspondent Joost Bosman.

Het gevolg wat de Russen graag zouden willen zien is dat de Oekraïners in opstand komen tegen de regering 'en zeggen: jullie moeten onderhandelen met Rusland, want zo kunnen we niet leven'. Ook probeert Rusland de Europese steun aan Oekraïne te 'breken', door een vluchtelingenstroom op gang te brengen.

Zelenski spreekt VN Veiligheidsraad toe na aanvallen door Rusland

05:45 | De Oekraïense president Volodimir Zelenski heeft woensdagavond de VN-Veiligheidsraad toegesproken, die op verzoek van Oekraïne in spoedzitting bijeen kwam. Zelenski vroeg de raad zich hard uit te spreken tegen de voortdurende Russische aanvallen op het Oekraïense energienetwerk. Daardoor is in veel plaatsen de stroom uitgevallen. Dat leidt ook tot problemen met de drinkwatervoorziening en de verwarming. Zelenski noemde de aanvallen 'misdaden tegen de menselijkheid'.

'Vandaag is slechts één dag, maar we hebben 70 raketten gekregen', zei Zelenski via een videoverbinding met de zitting in New York. Bij de beschietingen zijn volgens de president ook scholen, ziekenhuizen, infrastructuur en woonwijken getroffen. 'Dat is de Russische formule voor terreur', zei hij. Hij nodigde de Verenigde Naties uit om een missie te sturen om de schade van de aanvallen te onderzoeken.

Het is onwaarschijnlijk dat de Veiligheidsraad de aanvallen in een officiële verklaring zal veroordelen. Rusland heeft een zetel in de raad en kan zijn vetorecht gebruiken, zoals het in eerdere zittingen over de oorlog in Oekraïne heeft gedaan. Zelenski vroeg daarom Rusland zijn stemrecht af te nemen in stemmingen die over het land zelf gaan. 'We mogen ons niet laten gijzelen door één internationale terrorist', zei Zelenski.

Kiev zet handbediende sirenes in voor luchtalarm

03:30 | Omdat door Russische aanvallen in een groot deel van de Oekraïense hoofdstad Kiev de stroom is uitgevallen, moeten handbediende sirenes waarschuwen voor nieuwe luchtaanvallen. Deze sirenes en luidsprekers worden ingezet in de stadsdelen waar helemaal geen elektriciteit meer is.

Volgens de autoriteiten zat 80 procent van de huishoudens in de stad met 3 miljoen inwoners zonder stroom en water na de jongste reeks zware beschietingen. Het is de bedoeling dat donderdagochtend de voorzieningen zijn hersteld. De burgemeester spreekt over de verschrikkelijkste winter in de stad sinds de Tweede Wereldoorlog.

De meeste Oekraïners hebben een app op hun mobiele telefoon die het begin en einde van het luchtalarm aangeeft.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen