Internationaal29 nov '22 20:45Aangepast op 30 nov '22 10:02

Liveblog | 'In hoogste kringen bezorgdheid over Russische nederlaag'

Auteur: BNR Webredactie

Het is dag 279 van de oorlog in Oekraïne. Volg het laatste nieuws over de oorlog en alle gevolgen ervan in dit liveblog.

(ANP / Anadolu Agency)

Belangrijkste nieuws dinsdag 29 november: in hoogste kringen bezorgdheid over Russische nederlaag

Het hoofd van de Russische staatszender geeft toe dat Russen zich tot in hoogste kringen zorgen maken om de oorlog te verliezen en berecht te worden voor oorlogsmisdaden. Dat meldt HLN.

Volgens het hoofd van de Russische staatstelevisiezender RT Margarita Simonyan heeft zich tijdens een talkshow op staatszender ‘Rusland-1' laten ontvallen dat een aantal van haar landgenoten, tot in de hoogste kringen toe, zich zorgen beginnen te maken dat Rusland de oorlog in Oekraïne kan verliezen en dat ze dan voor het Internationaal Strafhof in Den Haag gesleept zullen worden.

Simonyan is een vertrouwelinge van de Russische president Vladimir Poetin die sancties aan de broek heeft hangen zei: 'Als we verliezen, zal Den Haag zelfs achter een straatveger aan komen die de kasseien achter het Kremlin veegt. (...) Of er nu één district in Kiev meer of minder zonder elektriciteit zit, zal niets veranderen aan de omvang van de ramp die op ons land zal neerkomen als we verliezen. Het is niet mogelijk om het je voor te stellen. We mogen niet verliezen.'

Ook voorspelde Simonyan het einde van de wereld bij een Russische nederlaag: 'Er zal geen Den Haag meer zijn als we verliezen. Er zal niets meer zijn. De wereld zal in de as gelegd worden.'

Dit is het liveblog van dinsdag 29 november. De allernieuwste updates vind je in ons liveblog van woensdag 30 november.

'Wagner-groep krijgt terroristisch stempel'

20:30 | De Amerikaanse regering overweegt de Russische Wagner-groep te bestempelen als een terroristische organisatie, zeggen ingewijden. De stap zou het militaire huurlingenbedrijf moeten hinderen in zijn groeiende betrokkenheid in de oorlog in Oekraïne en conflicten in Afrika, door leden te vervolgen en bezittingen in beslag te nemen. Een definitief besluit is nog niet genomen, benadrukken de bronnen tegen persbureau Bloomberg.

De Wagner-groep wordt ervan beticht te worden ingezet om de buitenlandse ambities van Moskou te verwezenlijken, maar het Kremlin weerspreekt dat. De paramilitaire organisatie opende deze maand haar eerste officiële hoofdkwartier in Sint-Petersburg. Oprichter en eigenaar Jevgeni Prigozjin heeft toegegeven dat zijn strijders actief zijn in Oekraïne.

Prigozjin wordt ook wel 'Poetins chef' genoemd omdat zijn cateringbedrijf het Kremlin als klant heeft. De Wagner-eigenaar erkende onlangs dat hij zich heeft bemoeid met de Amerikaanse verkiezingen en dat zal blijven doen.

De VS hebben hem officieel beschuldigd van het sponsoren van Russische 'trollenboerderijen' die de Amerikaanse politiek proberen te beïnvloeden. In juli loofde het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken een beloning uit die kan oplopen tot 10 miljoen dollar voor informatie over Prigozjins betrokkenheid bij Amerikaanse verkiezingsinmenging. De VS, het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie hebben sancties tegen hem uitgevaardigd.

VS trekken 53 miljoen uit voor herstel Oekraïens energienet

19:00 | Oekraïne krijgt een Amerikaans steunpakket van 53 miljoen dollar om het energienet te versterken en herstellen. Oekraïne komt nog een derde van de gebruikelijke energietoevoer tekort na een golf Russische raketaanvallen op de stroomvoorziening.

Duitsland zegde toe 350 generatoren te leveren. De Duitse bondskanselier Olaf Scholz beloofde in een telefoongesprek met de Oekraïense president Volodimir Zelenski dat op korte termijn hulp wordt geleverd.

De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken, Dmitro Koeleba, zei dinsdag bij een NAVO-bijeenkomst in Boekarest dat het land vooral westerse luchtverdedigingssystemen en transformatoren nodig heeft. Transformatoren reguleren de spanning in de stroomvoorziening. De apparaten zijn onderdeel van het steunpakket van de VS.

NAVO belooft Oekraïne warm te houden

19:00 | De NAVO zal Oekraïne helpen zijn verwoeste stroomnet, verwarming en waterleiding te repareren en luchtaanvallen af te slaan. De westerse militaire alliantie voert de hulp op en houdt die vol, zolang als het nodig is, beloven de buitenlandministers van de dertig NAVO-landen.

Oekraïne heeft de Russische invasie tot een halt gebracht en dringt het Russische leger al maanden stapje voor stapje terug. Maar met de eerste sneeuw vallen al weken ook honderden raketten en richten kamikazedrones grote verwoestingen aan. Vooral de infrastructuur heeft het te verduren, zodat Oekraïners om de haverklap zonder elektriciteit, verwarming en water zitten.

De Oekraïense buitenlandminister Dmitro Koeleba vroeg de dertig NAVO-ministers die in Boekarest bijeenzijn daarom dringend om luchtafweergeschut, transformators en generatoren. Hij noemde bijvoorbeeld Patriot-raketten, die ook Nederland heeft, en IRIS-raketten. De ministers zegden die niet met zoveel woorden toe, maar verzekerden wel 'Oekraïne te assisteren bij het herstellen van zijn energie-infrastructuur en het beschermen van zijn bevolking tegen raketaanvallen'.

Estland brengt speciale euromunt voor Oekraïne uit

18:30 | Estland heeft dinsdag een speciale 2 euromunt voor Oekraïne uitgebracht. Op de munt staat een afbeelding van een meisje met een vogel in haar handen en de woorden 'Slava Ukraini', wat 'Glorie aan Oekraïne' betekent. De centrale bank van Estland geef twee miljoen van die speciale munten uit.

De munt werd ontworpen door de naar Estland gevluchte Oekraïense kunststudent Daria Titova. De munten worden verkocht via banken en winkels met een speciale herdenkingskaart. De Bank of Estonia zal de opbrengst schenken aan de centrale bank van Oekraïne om het land zo financieel te steunen in de oorlog met Rusland.

'Deze munt herinnert mensen eraan dat vrijheid het hoogste goed is en dat daarvoor een hoge prijs moet worden betaald', aldus de Estse centralebankpresident Madis Müller. 'Oekraïne vecht momenteel een oorlog die ten koste gaat van de levens van zijn eigen mensen voor de gedeelde waarden van de Europese culturele ruimte en het is aan ons om het land daarin te blijven steunen.'

'Oekraïne heeft luchtverdediging nodig'

17:15 | Oekraïne dringt er nog een keer bij de westerse partners op aan om met luchtverdedigingssystemen te leveren om Russische aanvallen af te slaan. 'We hebben luchtverdediging nodig, IRIS, Hawks, Patriots, en we hebben transformatoren nodig', zei de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Dmytro Kuleba tegen verslaggevers bij de NAVO-bijeenkomst in Boekarest.

'Als we transformatoren en generatoren hebben, kunnen we onze energiebehoefte herstellen. Als we luchtverdedigingssystemen hebben, kunnen we ons beschermen tegen de volgende Russische raketaanvallen. In een notendop: patriotten en transformatoren is wat Oekraïne het meest nodig heeft.'

Oekraïne arresteert mogelijke collaborateur

15:55 | Oekraïne heeft een plaatsvervangend hoofd van de pas bevrijde gemeenteraad van Kherson gearresteerd op verdenking van medeplichtigheid aan Russische bezettingstroepen die de controle over de stad in maart overnamen. Dat heeft de openbare aanklager van Oekraïne gezegd.

De functionaris, die niet in de verklaring wordt genoemd, werkte samen met de bezettingsautoriteiten en hielp met het functioneren van openbare diensten onder de Russen, zei de aanklager. Er hangt twaalf jaar gevangenisstraf boven het hoofd.

Rusland waarschuwt VS

15:00 | Rusland waarschuwt de Verenigde Staten dat de toenemende betrokkenheid van de VS bij het Oekraïense conflict steeds grotere risico's met zich meebrengt. Hij zei ook dat er geen dialoog bestaat tussen Rusland en de Verenigde Staten over Oekraïne, aangezien de twee partijen 'radicaal verschillende standpunten' hadden. Dat heeft de Russische onderminister van Buitenlandse Zaken Sergei Ryabkov gezegd volgens staatspersbureau TASS. Op welke gevolgen hij doelt is niet duidelijk.

Ryabkov, zei ook dat de nieuwe START-overeenkomst over de beheersing van kernwapens tussen Rusland en de Verenigde Staten van kracht blijft. Dat was ondanks een gebrek aan wederzijdse inspecties en het last-minute besluit van Rusland om de besprekingen over een gezamenlijke commissie deze week af te blazen, voegde Ryabkov eraan toe.

Ontwapeningsoverleg mede door toestand Oekraïne afgezegd

14:23 | Het overleg tussen de VS en Rusland over ontwapening en een nieuw Verdrag voor Vermindering van Strategische Wapens (START) is mede door de toestand in Oekraïne afgezegd. De Russische onderminister van Buitenlandse Zaken Sergej Rjabkov zei dat de twee partijen het ook niet eens waren over de agenda voor het ontwapeningsoverleg.

Het Kremlin liet maandag op de valreep weten dat het niet doorging. De gesprekken over START en de voortzetting van het huidige verdrag hadden dinsdag in Caïro moeten beginnen en tot en met 6 december moeten duren. Volgens Moskou moet Washington het initiatief nemen om toch tot een nieuwe gespreksronde te komen. Maar Rjabkov ziet op zijn minst tot het einde van dit jaar geen mogelijkheid voor een bijeenkomst van de twee kernwapenmachten.

Begin augustus was er onenigheid over de praktische uitvoering van het huidige verdrag en schortte Rusland inspecties van wapenfaciliteiten op, omdat de VS geen inspecties op bepaalde bases toeliet. De gesprekken hadden moeten plaatsvinden tijdens de diepe tegenstellingen tussen Moskou en Washington over onder meer Oekraïne. De relaties tussen Moskou en Washington zijn zelden slechter geweest.

Rusland wil gevangenen aan het werk zetten in tankfabriek

14:10 | De Russische gevangenisautoriteit wil 250 gevangenen die veroordeeld zijn tot dwangarbeid inzetten in een wapenfabriek in de Oeral. De dwangarbeiders worden bij het staatsbedrijf Oeralvagonzavod, dat vooral tanks produceert, onder andere ingezet als kraanmachinisten en lassers, meldden Russische media.

Het werk komt met privileges. Zo zouden de gevangenen niet in cellen hoeven te slapen, maar in een slaapzaal. Ook zou de mogelijkheid worden geboden om bij familie te verblijven. De dwangarbeiders krijgen volgens de autoriteit wel salaris, maar daar wordt naast belastingen nog 5 tot 20 procent op ingehouden.

Oeralvagonzavod is een van de grootste tankfabrikanten ter wereld. Na het uitbreken van de oorlog in Oekraïne werden er ploegendiensten ingesteld om dag en nacht door te werken en de productie op te voeren. Sinds de zomer komen er verhalen naar buiten van Russische gevangenen die worden gerekruteerd voor het Russische leger in Oekraïne. Rusland heeft tijdens de oorlog grote verliezen geleden.

'Rusland is Europa kwijt als grootste energieklant'

14:08 | Rusland hoeft nooit meer te rekenen op Europa als grootste klant voor energie. Dat zei Fatih Birol, het hoofd van het Internationale Energieagentschap (IEA).

'NAVO heeft geen tekort aan tanks'

13:20 | De NAVO heeft geen tekort aan tanks die aan Oekraïne kunnen worden geschonken, zo meent de Buitenlandminister van Litouwen. 'Er is geen tekort aan tanks en daarom moeten we de voorraad groter maken, om zo de toevoer naar Oekraïne vast te houden.'

'Rusland probeert Oekraïne tot overgave te bevriezen'

13:09 | Door vitale energie-infrastructuur in Oekraïne aan te vallen, probeert Rusland de Oekraïners tot overgave te 'bevriezen'. Dat stelt James Cleverly, de minister van Buitenlandse Zaken van het Verenigd Koninkrijk, tijdens de NAVO-top in Boekarest. 'Al sinds de start van dit conflict zien we dat Vladimir Poetin energievoorraden probeert aan te vallen', zei hij vervolgens.

Slowaakse minister: 'Oekraïne zo dicht bij lidmaatschap NAVO helpen'

13:03 | De minister van Buitenlandse Zaken van Slowakije wil dat Oekraïne zo 'dichtbij het NAVO-lidmaatschap geholpen kan worden, als mogelijk is'. Dat zei hij tijdens de NAVO-top deze deze dagen plaatsvindt in Roemenië.

'Russen veroorzaken probleem en laten jou betalen voor oplossing'

12:10 | De oorlog in Oekraïne is een asymmetrische oorlog geworden waarbij de Oekraïense strijdkrachten gebied heroveren terwijl Rusland zo veel mogelijk infrastructuur probeert te vernietigen. Dat zegt senior onderzoeker Bob Deen van Clingendael Institute. 'Rusland gebruikt het kapot schieten van infrastructuur als bargaining chip. Dat is een soort chantage die tot nu toe niet werkt.'

Sein veilig

12:01 | Al gauw na het afgaan van het luchtalarm in West- en Midden-Oekraïne is het sein veilig gegeven. Alleen in het westen van Oekraïne geldt de waarschuwing nog.

Luchtalarm in heel Oekraïne

11:48 | Een week na de grote luchtaanvallen die een groot deel van Oekraïne en Kiev stroomloos maakte, is het luchtalarm weer afgegaan in de hoofdstad van het land. President Zelenski waarschuwde eerder al op nieuwe luchtaanvallen vanuit Rusland. Ook in andere delen van het land zou het luchtalarm zijn afgegaan.

Rusland protesteert tegen kritiek Vaticaan op oorlog in Oekraïne

10:20 | De Russische gezant heeft tegenover het Vaticaan zijn grote ongenoegen geuit naar aanleiding van de laatste veroordeling door paus Franciscus van de 'wreedheid' van de Russische acties in Oekraïne. Dat meldt het persbureau RIA Novosti.

NAVO vastbesloten Oekraïne te helpen

09:30 | De NAVO blijft vastbesloten Oekraïne door een 'moeilijke' winter heen te helpen, ook al is een einde van het conflict met Rusland niet in zicht. Dat zegt de Canadese minister van Buitenlandse Zaken tegen de Britse krant The Guardian.

'Rusland zit helemaal niet aan de onderhandelingstafel. En dus is ons doel op dit moment om de positie van Oekraïne op de grond te versterken door middel van militaire hulp, het delen van inlichtingen en financiële steun', aldus Mélanie Joly. 'Want als we dat doen, versterken we hun positie aan de onderhandelingstafel. Er zal uiteindelijk een diplomatieke oplossing komen. Dat is bij elk conflict zo geweest. Maar we zijn er nog niet.'

Ondanks berichten dat westerse bondgenoten op hun hoede zijn voor aanhoudende en kostbare wapenleveranties - en bezorgd zijn over de snelheid waarmee Oekraïne zijn munitie verbruikt - zei Joly dat er in de aanloop naar de NAVO-top 'sterke steun voor Oekraïne' is.

Zij wees op de Canadese toezegging van 500 miljoen dollar aan nieuwe militaire hulp voor Oekraïne, die tijdens de G20-top in Jakarta is aangekondigd. De Russische aanvallen op de Oekraïense civiele infrastructuur, met name elektriciteitscentrales, hebben de steun van de bondgenoten alleen maar vergroot, aldus Joly.

'We moeten ervoor zorgen dat de Oekraïners deze moeilijke winter kunnen doorkomen', zei ze, en voegde eraan toe dat de energieministers van de NAVO-landen naar oplossingen voor de dreigende energiecrisis zochten.

Hoofd Russische staatszender: in hoogste kringen bezorgdheid over Russische nederlaag

09:15 | Het hoofd van de Russische staatszender geeft toe dat Russen zich tot in hoogste kringen zorgen maken om de oorlog te verliezen en berecht te worden voor oorlogsmisdaden. Dat meldt HLN.

Volgens het hoofd van de Russische staatstelevisiezender RT Margarita Simonyan heeft zich tijdens een talkshow op staatszender ‘Rusland-1' laten ontvallen dat een aantal van haar landgenoten, tot in de hoogste kringen toe, zich zorgen beginnen te maken dat Rusland de oorlog in Oekraïne kan verliezen en dat ze dan voor het Internationaal Strafhof in Den Haag gesleept zullen worden.

Simonyan is een vertrouwelinge van de Russische president Vladimir Poetin die sancties aan de broek heeft hangen zei: 'Als we verliezen, zal Den Haag zelfs achter een straatveger aan komen die de kasseien achter het Kremlin veegt. (...) Of er nu één district in Kiev meer of minder zonder elektriciteit zit, zal niets veranderen aan de omvang van de ramp die op ons land zal neerkomen als we verliezen. Het is niet mogelijk om het je voor te stellen. We mogen niet verliezen.'

Ook voorspelde Simonyan het einde van de wereld bij een Russische nederlaag: 'Er zal geen Den Haag meer zijn als we verliezen. Er zal niets meer zijn. De wereld zal in de as gelegd worden.'

Poetin-vertrouweling stap dichterbij overstap naar Yandex

09:00 | Een bekende vertrouweling van de Russische president Vladimir Poetin heeft zijn voorzitterschap bij de rekenkamer van de Russische regering neergelegd. Daarmee wordt het steeds waarschijnlijker dat hij overstapt naar techbedrijf Yandex. Aleksej Koedrin, die eerder ook minister van Financiën was, wil zich naar eigen zeggen concentreren op particuliere initiatieven. De verwachting is dat hij een grote rol krijgt bij de reorganisatie van Yandex, dat ook wel bekendstaat als de Russische tegenhanger van Google.

De formeel in Nederland gevestigde houdstermaatschappij achter Yandex maakte eerder bekend een groot deel van zijn activiteiten af te willen stoten. Die zouden dan onder sterkere Russische controle komen. Het gaat bijvoorbeeld om de in Rusland veel gebruikte zoekmachine van het bedrijf, de divisie voor advertenties, een taxidienst en de tak voor webwinkelen. Internationale activiteiten, zoals de ontwikkeling van zelfrijdende auto's en de ontwikkeling van cloudsoftware, worden juist buiten Rusland gehouden.

Koedrin, die gedurende zijn hele carrière werd gezien als een pro-westerse economische liberaal en een nauwe bondgenoot van Poetin, zou de meest prominente regeringsfunctionaris worden die een functie verlaat sinds Rusland in februari Oekraïne binnenviel. 'In totaal heb ik ongeveer 25 jaar in de publieke sector gewerkt', schreef Koedrin op zijn Telegram-kanaal. 'Nu wil ik me concentreren op grote projecten, die verband houden met de ontwikkeling van breed opgezette particuliere initiatieven, maar die ook een grote impact hebben op mensen.'

Persbureau RIA meldde dat het hogerhuis van het Russische parlement het voorstel woensdag in een zitting zou behandelen. Het Kremlin had eerder een document gestuurd met het verzoek om Koedrin uit zijn functie te ontheffen.

Yandex kampt op de Russische thuismarkt met toenemende druk om censuur toe te passen op zijn sites. Onwelgevallige berichtgeving over de Russische inval in Oekraïne is verboden en de oorlog heet officieel nog altijd een 'speciale militaire operatie'. In het Westen ligt Yandex onder vuur omdat het bedrijf zich naar de wensen van het Kremlin zou voegen. Oprichter Arkadi Volozj stapte in juni op als topman van het bedrijf nadat hij op de sanctielijst van de Europese Unie was terechtgekomen wegens vermeende propaganda door Yandex.

Dit staat bovenaan het Oekraïense wensenlijstje bij de NAVO-top

09:00 | De NAVO-top in Roemenië staat vooral in het teken van de Oekraïense vraag naar meer luchtverdediging. Niet voor niets is ook de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Dmitri Koeleba op de top aanwezig waar ook de buitenlandministers van de NAVO-leden acte de présence gaan geven.

Kiev zet kerstbomen zonder verlichting op om stroom te besparen

03:50 | De lokale autoriteiten in Kiev zijn van plan om dit jaar kerstbomen zonder verlichting op te zetten in de stad om zo elektriciteit te besparen. Door alsnog kerstbomen te plaatsen, zeggen de autoriteiten in de Oekraïense hoofdstad ondanks de oorlog met Rusland toch voor een feestsfeer te willen zorgen.

'Niemand gaat dit jaar oud en nieuw en Kerstmis afgelasten, de sfeer rond de jaarwisseling moet er zijn. We kunnen niet toestaan dat Poetin onze Kerstmis steelt', zei burgemeester Vitali Klitsjko. 'We zetten dit jaar vooral kerstbomen op om de kinderen te herinneren aan de gemoedstoestand die bij de tijd van het jaar hoort. Je snapt dat ik de Kerstman niet weg wil nemen van de kinderen.'

Russische aanvallen op de Oekraïense energievoorziening leiden in heel Oekraïne tot stroomuitval. De elektriciteit wordt expres tijdelijk onderbroken om een totale uitval te voorkomen. Door het koudere weer blijft de vraag groeien, terwijl het aanbod aan stroom achterblijft.

Volgens het Oekraïense energiebedrijf YASNO kiest de stad om elektriciteit te besparen voor kerstbomen 'die het meest verantwoord zijn qua energie, maar die feestelijk zijn voor ons allemaal'. De bomen worden gefinancierd door lokale bedrijven en worden verspreid door de stad neergezet. Naast verlichting, ontbreken ook slingers dit jaar. Bovendien zijn er dit jaar geen massabijeenkomsten of concerten, zoals traditioneel wel het geval is tijdens het inluiden van het nieuwe jaar.

Ruim helft beschadigde warmtevoorzieningen in Oekraïne hersteld

00:15 | Meer dan de helft van de voorzieningen voor verwarming in Oekraïne die eerder door beschietingen beschadigd raakten, is hersteld. Volgens het grote Oekraïense energiebedrijf YASNO kunnen 316 voorzieningen weer verwarming leveren. Dat komt neer op 53,3 procent van de beschadigde faciliteiten, meldt CNN.

'Ondanks de constante beschietingen is Oekraïne begonnen met het stookseizoen. 99,7 procent van de ketelhuizen, 99,6 procent van de woningen, 97,9 procent van de kinderdagverblijven, 98,9 procent van de scholen en 99,9 procent van de zorginstellingen wordt verwarmd', zei Sergej Kovalenko, het hoofd van YASNO, maandag.

'Er wordt nu extra ingezet op het herstellen van de werkzaamheden van bedrijven die verwarming leveren in de bevrijde delen in de regio's Charkov en Cherson, waar de communicatie lastig blijft', aldus Kovalenko.

De Russische aanvallen op de Oekraïense energievoorziening leiden in heel Oekraïne tot problemen. Naast de verwarming, zijn er ook problemen met de toegang tot stroom en stromend water. Met de gerichte aanvallen op onder meer elektriciteitscentrales wil Moskou de burgerbevolking raken. De Oekraïense regering spreekt over energieterreur.

Maandag 28 november

Zelenski: regio Cherson werd vorige week 258 keer beschoten

20:25 | Dertig plaatsen in de Oekraïense regio Cherson zijn vorige week in totaal 258 keer beschoten door Rusland, meldt president Volodimir Zelenski in een videoboodschap. Er is schade aan onder meer een pompstation dat water leverde aan de stad Mykolajiv, ten noordwesten van Cherson.

Ook is grote schade aan de stroomvoorzieningen, net als in de rest van Oekraïne. Slechts 17 procent van de huishoudens heeft elektriciteit, aldus de regionale gouverneur. Volgens Zelenski is Rusland tot 'niets anders in staat dan vernietiging' en zal Oekraïne alle ontstane schade herstellen.

Russische troepen verlieten eerder deze maand de westoever van de rivier de Dnjepr, inclusief de regionale hoofdstad Cherson, maar zijn niet uit de regio vertrokken. Zij hebben nieuwe posities ingenomen aan de andere kant van de rivier en vallen vanaf daar dorpen en steden aan. Volgens Oekraïne hebben de aanvallen aan tientallen burgers het leven gekost.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen