Internationaal29 nov '22 11:59

'Russen veroorzaken probleem en laten jou betalen voor oplossing'

Auteur: Mark van Harreveld

De oorlog in Oekraïne is een asymmetrische oorlog geworden waarbij de Oekraïense strijdkrachten gebied heroveren terwijl Rusland zo veel mogelijk infrastructuur probeert te vernietigen. Dat zegt senior onderzoeker Bob Deen van Clingendael Institute. 'Rusland gebruikt het kapot schieten van infrastructuur als bargaining chip. Dat is een soort chantage die tot nu toe niet werkt.'

'Russische onderhandelaars zijn heel goed in het eerst creëren van een probleem, en dan jou te laten betalen om het probleem op te lossen. Eigenlijk was die graandeal dat ook; wij blokkeren jullie schepen tenzij wij er iets voor terugkrijgen.'
'Russische onderhandelaars zijn heel goed in het eerst creëren van een probleem, en dan jou te laten betalen om het probleem op te lossen. Eigenlijk was die graandeal dat ook; wij blokkeren jullie schepen tenzij wij er iets voor terugkrijgen.' (ANP / Abaca Press)

Deen doelt daarmee op een beproefde Russische tactiek: het creëren van een probleem, om vervolgens de tegenpartij te laten betalen voor het oplossen ervan. In dit geval zouden de Russen de raketaanvallen op Oekraïense burgerdoelen staken in ruil voor stopzetting van het Oekraïense tegenoffensief.

'Russische onderhandelaars zijn heel goed in het eerst creëren van een probleem, en dan jou te laten betalen om het probleem op te lossen. Eigenlijk was die graandeal dat ook: wij blokkeren jullie schepen tenzij wij er iets voor terugkrijgen', zegt Deen.

Lees ook | Russen putten Oekraïense luchtverdediging uit

Genocide?

Deen begint zich, de Russische raketaanvallen indachtig, in toenemende mate af te vragen wat doel en middel van de Russen zijn. 'Is dit een poging tot genocide? Met die term moet je voorzichtig zijn - je moet echt de intentie hebben om een volk als zodanig te vernietigen. Maar als je alles bij elkaar optelt: het willen verdrijven van Oekraïners, het uitwissen van de Oekraïense cultuur in bezet gebied. Het zijn puzzelstukjes die in die richting beginnen te wijzen.'

Tekst gaat verder onder de video

De Oekraïners zijn er echter glashelder over: Rusland bedrijft genocide. Ook dat is niet verwonderlijk, in de jaren '30 van de twintigste eeuw probeerde Stalin de Oekraïense bevolking de hongerdood te laten sterven, een periode die de Oekraïners de Holodomor noemen. Dus in het Oekraïense nationale bewustzijn zit die genocidale factor. Of het daadwerkelijk genocide is, daarover zullen juristen zich moeten buigen, denkt Deen.

Lees ook | Russen graven zich in om opmars naar Krim te stoppen

Doordat het Westen zo bevreesd is voor escalatie en een nucleair conflict, kan Rusland volgens Deen 'best ver gaan' voordat het Westen ingrijpt. Deen wijst op de vele discussies die gevoerd zijn over het al dan niet leveren van defensieve dan wel offensieve wapensystemen. 'Ook toen was er een soort vrees om bij het conflict betrokken te geraken, en die is er nog, dat merk je ook aan Amerikaanse zijde. Geen troepen, daar trekken we allemaal de grens.'

En datzelfde geldt (nog wel) voor het al dan niet leveren van bepaalde langeafstandswapensystemen waarmee doelen op Russisch grondgebied geraakt kunnen worden. Een discussie die er niet eenvoudiger op geworden is nu Rusland bepaalde delen van Oekraïne geannexeerd heeft en als zijn eigen grondgebied beschouwt.

Enge Krim

'Daarmee vervaagt ook de grens met wat wij in het Westen acceptabel vinden. Die discussie spitst zich nu toe op de Krim.' De Krim verschilt volgens Deen politiek en juridisch gezien niet van welk ander deel van Oekraïne ook. Toch is er een grote westerse terughoudendheid om Oekraïne de spullen te leveren die het nodig heeft om de Krim te heroveren, uit angst voor escalatie.

De Krim is immers uiterst belangrijk voor Poetin. Niet alleen hebben de Russen een hoge gevoelswaarde ten aanzien van het schiereiland dat tot 1953 bij Rusland hoorde, met Sevastopol heeft Rusland een zeer strategische militaire basis in de Zwarte Zee. De verovering van de Krim maakte Poetin ten slotte heel populair in Rusland.

Volg de ontwikkelingen in Oekraïne hier in ons liveblog


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen