Internationaal7 dec '22 20:07Aangepast op 8 dec '22 09:20

Liveblog | Poetin: 'kernwapens mogelijke reactie op aanval', 'Polen wil stuk West-Oekraïne innemen'

Auteur: BNR Webredactie

Het is dag 287 van de oorlog in Oekraïne. Volg het laatste nieuws over de oorlog en alle gevolgen ervan in dit liveblog.

Een gewonde Oekraïense militair.
Een gewonde Oekraïense militair. (ANP / Anadolu Agency)

Poetin: kernwapens mogelijke reactie op aanval

Belangrijkste nieuws van woensdag 7 december

De Russische president Vladimir Poetin zegt dat zijn land 'kernwapens overweegt als reactie op een aanval'. Volgens Poetin wil 'Polen een stuk West-Oekraïne innemen', en dat 'Rusland als enige garant zou kunnen staan voor de territoriale integriteit van Oekraïne.

De president stelt dat de 'dreiging van kernwapens toe is genomen', maar dat Rusland 'daar niet over sprak'. Om vervolgens te zeggen dat zijn land 'de meest geavanceerde wapens heeft, maar hier niet mee te koop wil lopen'. Hij stelt eveneens dat zijn land 'geen tactische kernwapens in andere landen heeft, in tegenstelling tot de Verenigde Staten'.

Dit liveblog wordt niet meer bijgewerkt, volg hier het laatste nieuws over de oorlog in Oekraïne

'Amerika achter Oekraïense drone-aanvallen'

20:00 | Rusland verdenkt Amerika er van achter de aanvallen op een Russische luchtmachtbasis in de buurt van Moskou te zitten. Volgens het Kremlin is het voor Oekraïne onmogelijk om op die afstand drone-aanvallen uit te voeren. De basis ligt op zo'n 500 kilometer van de Oekraïens-Russische grens.

De beschuldiging van Rusland is vrij vaag, zegt Peter Wijninga, defensiespecialist van het Den Haag Centrum voor Strategische Studie. 'Het verhaal is ook door de Amerikanen direct afgedaan als onzin.' Volgens Wijninga doelen de Russen vooral op Amerikaanse inlichtingen over de precieze locatie van de basis en hoe die te bereiken met drones.

Lees ook | 'Amerika achter Oekraïense drone-aanvallen'

'Apocalyptische’ winter mogelijk

19:45 | De burgemeester van Kiev waarschuwt voor een mogelijke 'apocalyps' voor de Oekraïense hoofdstad deze winter als Russische luchtaanvallen op de infrastructuur doorgaan. Inwoners hoeven nu niet te evacueren, maar moeten wel bereid zijn de stad te verlaten, zegt burgemeester Vitali Klitsjko.

'Kiev zou stroom, water en warmtevoorzieningen kunnen verliezen. De apocalyps zou kunnen gebeuren, zoals in Hollywood-films, als het niet mogelijk is om in huizen te wonen gezien de lage temperatuur', zegt hij in een interview.

De hoofdstad heeft vijfhonderd verwarmde onderkomens ingericht, maar dat is bij lange na niet genoeg om alle 3,6 miljoen inwoners op te vangen bij volledige stroomuitval. De temperatuur kan de komende tijd dalen tot min 15 graden. Als er dan geen stroom is moet het water uit gebouwen worden afgetapt om te voorkomen dat het waterleidingnet kapotgaat door bevriezing.

Klitsjko dringt er bij de bewoners op aan noodvoorraden voedsel en water aan te leggen en kleding en documenten onder handbereik te hebben voor een snel vertrek als de verwarming uitvalt. Maar zover is het nog niet. De stad heeft volgens Klitsjko nu maar 20 procent stroomtekort. Bovendien zijn er internationale acties gaande om generatoren naar Oekraïne te brengen. Volgens de burgemeester zijn er 'tienduizenden' nodig.

Rusland zint op wraak

19:10 | Moskou wil landen mogelijk verbieden om Russische olie door te verkopen aan het westen. Daarnaast wil het juist de olieprijs voor landen die geen prijsplafond invoeren, gaan verlagen. Onduidelijk is wat de gevolgen van deze acties zullen zijn.

Lees ook | Rusland zint op wraak om prijsplafond voor olie

Brussel wil meer sancties

18:50 | Nu Rusland de oorlog tegen Oekraïne blijft voortzetten moet de Europese Unie het land nog extra sancties opleggen, vindt de Europese Commissie. Zij stelt voor nog eens bijna tweehonderd personen en organisaties te straffen die deel uitmaken van de oorlogsmachine van het Kremlin. Verder zou de EU meer banken, de mijnbouw, de import van benodigdheden voor de oorlogsvoering en de Russische propaganda moeten aanpakken.

Als de EU-landen instemmen met het nieuwe sanctiepakket, wordt dat het negende sinds de oorlog in februari uitbrak. De acht voorgaande 'hakken er hard in', stelt commissievoorzitter Ursula von der Leyen. Maar Rusland geeft nog geen krimp.

'Rusland blijft dood en verderf zaaien in Oekraïne', aldus Von der Leyen. 'Het mikt doelbewust op burgers en op civiele infrastructuur om het land lam te leggen bij het invallen van de winter.' Ze belooft dat 'wij naast Oekraïne staan en Rusland laten boeten voor zijn wreedheid'.

Lees ook | Nieuwe Europese sancties voor Russische banken en elite

Poetin: kernwapens mogelijke reactie op aanval

16:19 | De Russische president Vladimir Poetin zegt dat zijn land 'kernwapens overweegt als reactie op een aanval'. Volgens Poetin wil 'Polen een stuk West-Oekraïne innemen', en dat 'Rusland als enige garant zou kunnen staan voor de territoriale integriteit van Oekraïne.

De president stelt dat de 'dreiging van kernwapens toe is genomen', maar dat Rusland 'daar niet over sprak'. Om vervolgens te zeggen dat zijn land 'de meest geavanceerde wapens heeft, maar hier niet mee te koop wil lopen'. Hij stelt eveneens dat zijn land 'geen tactische kernwapens in andere landen heeft, in tegenstelling tot de Verenigde Staten'.

Poetin: nu geen nieuwe mobilisatie

16:05 | De Russische president Vladimir Poetin heeft opnieuw beklemtoond dat er nu geen nieuwe mobilisatie komt voor "de speciale militaire operatie" in Oekraïne. Er zijn al 150.000 gemobiliseerden ingezet in Oekraïne, van wie er 77.000 in hun gevechtseenheden zijn opgenomen. Het is niet bekend wat de rest dan uitvoert.

De strijd in het oosten van Oekraïne is losgebarsten na een machtswisseling in Kiev in 2014 die door het Westen werd gesteund. Er werd datzelfde jaar nog een wapenstilstand afgesproken, maar de strijd is opgelaaid en in februari wilde Poetin er een eind aan maken door grote stukken van Oekraïne in te lijven. De invasie die hij daarvoor in februari lanceerde werd voornamelijk uitgevoerd door beroepsmilitairen, huurlingen en Oost-Oekraïense strijdkrachten.

In september besloot Poetin omdat het front vrijwel vastgelopen bleek, honderdduizenden reservisten te mobiliseren. Het veroorzaakte een schok in zijn land waar honderdduizenden spoorslags vertrokken naar onder meer Kazachstan,Turkije en Israël. Volgens waarnemers zou Rusland in de winter ook geen grote aanvalsplannen willen uitvoeren, maar daarvoor op het voorjaar te wachten.

Rusland bezorgd over opstopping olietankers

14:45 | Rusland maakt zich zorgen over de opstopping van olietankers bij de belangrijke Turkse vaarroutes door de Bosporus en Dardanellen vanwege strengere Turkse regels rond verzekeringen van die schepen. Dat zei de Russische viceminister van Buitenlandse Zaken Aleksandr Groesjko tegen persbureau RIA. Hij zei dat wordt gepraat met verzekeringsmaatschappijen en transportbedrijven over de zaak.

Zeker twintig tankers zijn momenteel geblokkeerd bij Turkije door een nieuwe regel waarbij de Turkse autoriteiten extra bewijs van olietankers vragen dat ze verzekerd zijn voordat ze door die zeestraten mogen varen. Die regel ging vrijdag in. Tankers moeten daardoor meer garanties aantonen over hun verzekeringen tegen bijvoorbeeld botsingen of olielekkages.

Zelenski 'persoon van het jaar' volgens Time Magazine

14:30 | Het tijdschrift Time heeft de Oekraïense president Volodimir Zelenskigekozen tot Persoon van het Jaar 2022. Volgens het blad is hij dit jaar wereldwijd de meest invloedrijke persoon geweest.

De keuze gaat altijd naar een persoon die ons leven het meest heeft beïnvloed, ten goede of ten kwade. De titel ging vorig jaar naar Elon Musk, eerder werden Angela Merkel (2015), Donald Trump (2016) en Greta Thunberg (2019) benoemd tot person of the year.

VN: Russische troepen doodden ten minste 441 burgers, waaronder kinderen, in de eerste weken van de oorlog in Oekraïne

14:20 | Ten minste 441 burgers zijn gedood door Russische troepen in de eerste weken van de Russische invasie in Oekraïne. Dat blijkt uit een rapport van het mensenrechtenbureau van de VN.

Het Bureau van de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten (OHCHR) documenteerde standrechtelijke executies en aanvallen in tientallen steden in drie regio's, en waarschuwde dat het werkelijke aantal slachtoffers in de regio's Kiev, Tsjernihiv en Sumy waarschijnlijk veel hoger ligt.

Volgens het rapport werden de daden 'gepleegd door Russische strijdkrachten die deze gebieden onder controle hadden en leidden tot de dood van 441 burgers (341 mannen, 72 vrouwen, 20 jongens en 8 meisjes)'. Veel van de in het rapport gedocumenteerde lichamen vertoonden tekenen dat de slachtoffers opzettelijk zijn gedood, aldus het rapport. Moskou heeft herhaaldelijk ontkend burgers als doelwit te nemen.

In een verklaring zei Volker Türk, de hoge commissaris voor de mensenrechten van de VN dat er sterke aanwijzingen zijn van standrechtelijke executies. Dat geldt als een oorlogsmisdaad in het internationaal recht. Volgens het OHCHR zijn tijdens de oorlog tot 4 december in totaal 6.702 burgerslachtoffers omgekomen.

Paus vergelijkt oorlog Oekraïne met Holocaust

14:10 | Paus Franciscus heeft de oorlog in Oekraïne vergeleken met Aktion Reinhard in Polen, de Duitse uitroeiingscampagne in de Tweede Wereldoorlog waarbij tot 2 miljoen joden om het leven werden gebracht.

De paus sprak woensdag Poolse gelovigen over de recente herdenking van Aktion Reinhard door een katholieke universiteit in Polen. 'Moge de herinnering aan deze vreselijke gebeurtenis bij iedereen intenties en acties van vrede opwekken', zei hij. De paus verklaarde vervolgens dat 'de geschiedenis zich nu herhaalt', waarbij hij verwees naar de oorlog in Oekraïne.

Het hoofd van de Rooms-Katholieke Kerk uit in toenemende mate kritiek op Rusland voor de inval in Oekraïne, wat protest uit Moskou oplevert. Vorige maand vergeleek hij het leed in Oekraïne met de 'verschrikkelijke genocide' in de jaren dertig, toen Sovjetleider Jozef Stalin in Oekraïne opzettelijk een hongersnood veroorzaakte. De gebeurtenis staat ook bekend als de Holodomor.

De paus heeft heeft sinds het uitbreken van de oorlog eind februari meermaals bemiddeling van het Vaticaan aangeboden. Daar is tot heden geen gebruik van gemaakt.

Oekraïne: 31 verdachte pakketten naar missies in 15 landen

14:05 | Volgens de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken, Dmytro Kuleba, zijn er 31 'verdachte pakketten' naar Oekraïense missies in 15 landen gestuurd. Kiev omschrijft het als een terreur- en intimidatiecampagne. In een verklaring op zijn Facebook pagina schreef Kuleba:

In de afgelopen twee dagen zijn verdachte pakketten aangekomen bij ambassades in Italië, Polen, Portugal, Roemenië en Denemarken, evenals consulaten in Gdansk. In totaal hebben we al 31 gevallen in 15 landen: Oostenrijk (1), Vaticaanstad (1), Denemarken (1), Spanje (5), Italië (4), Kazachstan (1), Nederland (1), Polen (6), Portugal (2), Roemenië (2), VS (1), Hongarije (2), Frankrijk (1), Kroatië (1), Tsjechië (2).

De Oekraïense ambassades en consulaten functioneren 'met verhoogde veiligheidsmaatregelen' omdat de 'bedreigingen van onze diplomaten blijven komen', schreef hij. Volgens Kuleba stond op alle enveloppen dezelfde afzender: Tesla-dealer in de Duitse stad Sindelfingen. Hij zei dat de pakketten afkomstig waren van postkantoren die niet waren uitgerust met videobewakingssystemen.

Ook zei Kuleba dat de afzenders geen DNA-sporen op de pakjes achterlieten, volgens hem wijst dit 'op het professionele niveau' van deze actie.

Rosneft boekt miljardwinst, ondanks sancties

11:15 | De Russische olieproducent Rosneft heeft in de eerste negen maanden van het jaar een miljardenwinst geboekt ondanks de westerse sancties tegen Rusland vanwege de oorlog in Oekraïne. Het bedrijf wist de verkopen op peil te houden door meer olie te verkopen aan Aziatische landen, waarmee de afnemende verkopen aan Europa werden opgevangen. Ook profiteerde het concern van de hogere olieprijzen.

Rosneft had in het derde kwartaal wel last van de overdracht van zijn activiteiten in Duitsland. In september nam de Duitse overheid de controle over bij de onderdelen van Rosneft in het land, waaronder drie raffinaderijen. Volgens de Duitse regering werkte het bedrijf namelijk niet mee aan het stopzetten van de import van Russische olie, een doel dat Berlijn zichzelf heeft gesteld vanwege de oorlog in Oekraïne. Rosneft noemde deze 'onteigening' van zijn bezittingen door de Duitse overheid 'illegaal'.

Rosneft rapporteerde een nettowinst van 591 miljard roebel (ongeveer 9 miljard euro) over de eerste negen maanden van 2022. Over dezelfde periode in 2021 rapporteerde het bedrijf een recordwinst van 696 miljard roebel, waarmee de winst dit jaar met 15 procent is gedaald.

Oekraïne: boycot Russische cultuur

11:00 | De Oekraïense minister van Cultuur heeft de westerse bondgenoten van het land opgeroepen de Russische cultuur te boycotten door aan te dringen uitvoeringen van de muziek van Tsjaikovski en andere Russische componisten te staken tot het einde van de oorlog.

In de Britse krant The Guardian betoogt Oleksandr Tkachenko dat een dergelijke 'culturele boycot' niet neerkomt op het 'annuleren van Tsjaikovski', maar op het 'staken van de uitvoering van zijn werken totdat Rusland zijn bloedige invasie stopzet'.

Hij stelt dat een dergelijke stap terecht is, aangezien de oorlog 'een beschavingsstrijd over cultuur en geschiedenis' is, waarin Rusland actief 'probeert onze cultuur en herinnering te vernietigen' door erop aan te dringen dat de twee staten één natie vormen.

Veel culturele prominenten in Oekraïne hebben gezegd dat de Russische staat zijn artistieke erfgoed tijdens het conflict actief instrumentaliseert. Billboards in het door Rusland bezette Kherson toonden bijvoorbeeld afbeeldingen van Poesjkin, met teksten die verwezen naar de band van de Russische dichter met de stad.

Russen massaal op vakantie in Venezuela door sancties

11:00 | Russische toeristen vinden massaal hun weg naar Isla de Margarita, een tropisch eiland voor de kust van Venezuela. Sinds twee maanden verzorgt het Russische Norwind Airlines directe vluchten tussen Moskou en Isla de Margarita. Inkomsten voor de Venezolanen, een uitkomst voor toeristen die vanwege de oorlog in Oekraïne te maken hebben met visum- en vluchtbeperkingen.

Russische krant: Rusland kan olieverkoop verbieden

10:55 | Rusland overweegt een verbod op de verkoop van olie aan bepaalde landen in een reactie op het door de Europese Unie, G7-landen en Australië ingestelde prijsplafond voor olie uit het land. De Russische krant Vedomosti meldt op basis van ingewijden dat Moskou meerdere opties aan het overwegen is, waaronder een verbod. Daarnaast kan het land ook beslissen om een bodemprijs in te stellen voor de verkoop van zijn olie. Een bedrag werd daarbij nog niet genoemd.

Het prijsplafond, dat door de westerse landen werd vastgesteld op 60 dollar per vat, werd maandag van kracht. Het doel van de maatregel is om de inkomsten van Rusland te verminderen, waarbij Moskou wel de kans krijgt om de wereldmarkt te bevoorraden. De maatregel houdt in dat alleen olie die wordt verkocht tegen een prijs van 60 dollar per vat of minder kan worden geleverd.

Als onderdeel van het mogelijke verbod zou ook de verkoop via tussenpersonen aan landen die het prijsplafond steunen worden verboden, en niet alleen de rechtstreekse verkoop vanuit Rusland. Vicepremier Aleksandr Novak zei eerder dat Rusland de olieproductie misschien zal verlagen, maar niet veel.

Polen zet Duits Patriot-luchtverdedigingssysteem op grondgebied

08:00 | Polen maakt zich op om het Duitse Patriot luchtverdedigingssysteem op zijn grondgebied in te zetten. Dat twittert de Poolse minister van Defensie Mariusz Blaszczak.

Duitsland bood Polen vorige maand het Patriot systeem aan om zijn luchtruim te helpen beveiligen nadat een verdwaalde raket neerstortte en twee mensen in Polen doodde. Berlijn weigerde het systeem in Oekraïne te plaatsen, dit tot onvrede van de Polen die nu het systeem in eigen tuin inzetten.

'Na een gesprek met het Duitse ministerie van defensie was ik teleurgesteld over het besluit om de steun van Oekraïne af te wijzen. Het inzetten van de Patriots in het westen van Oekraïne zou de veiligheid van Polen en Oekraïners vergroten', twitterde Blaszczak dinsdagavond.

'Dus gaan we over tot werkafspraken om de lanceerinrichtingen in Polen te plaatsen en ze aan te sluiten op ons commandosysteem.'

Rusland overweegt stop op olieverkoop en bodemprijs

06:08 | Rusland overweegt verschillende tegenreacties op de ban vanuit de EU en de G7 op Russische olie. Zo denkt het land van Vladimir Poetin onder andere aan het plan om geen olie meer te verkopen aan landen die Russische olie boycotten. Daarnaast wordt er gedacht aan een bodemprijs bij de verkoop van olie. Maandag voerden de G7-landen, de EU en Australië een boycot in op Russische olie.

'VS faciliteren Oekraïense aanvallen binnen Rusland niet'

06:00 | De Verenigde Staten hebben dinsdag gezegd dat zij Oekraïne niet 'in staat hebben gesteld' om aanvallen binnen Rusland uit te voeren, na een reeks drone-aanvallen op militaire faciliteiten diep op Russisch grondgebied. Kiev eiste niet direct de verantwoordelijkheid op, maar uitte ook geen kritiek op de actie, waarbij volgens Russische berichten drie mensen omkwamen en langeafstandsbommenwerpers en een brandstofdepot werden beschadigd.

'Wij hebben de Oekraïners niet aangemoedigd of in staat gesteld om binnen Rusland toe te slaan', zei minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken tegen verslaggevers.

Washington heeft afgezien van het leveren van langeafstands ATACMS-raketten aan de Oekraïense strijdkrachten die in Rusland kunnen toeslaan, uit vrees dat dit zou kunnen leiden tot een directe confrontatie tussen de Russische strijdkrachten en die van de VS en de NAVO.

Amerikanen trekken nog eens 800 miljoen dollar uit voor Oekraïne

04:33 | Amerikaanse politici zijn het eens over een steunpakket aan Oekraïne van 800 miljoen dollar. Het geld is bedoeld voor extra veiligheidssteun in de oorlog tegen Rusland.

Polen koopt wapens uit de VS en Zuid-Korea

03:30 | De Amerikaanse regering heeft de verkoop aan Polen goedgekeurd van 116 extra Amerikaanse Abrams-gevechtstanks en andere zware bewapening voor een totaalbedrag van 3,75 miljard dollar (3,56 miljard euro), meldt het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. De deal omvat ook Hercules-reddingsvoertuigen, mobiele aanvalsbruggen die tanks over rivieren kunnen vervoeren, ongeveer vijftig lichte voertuigen, lichte wapens en munitie. Het Congres moet de deal nog goedkeuren, maar dat is volgens waarnemers een formaliteit.

Polen, dat grenst aan onder meer Oekraïne en de Russische exclave Kaliningrad, kocht in april al 250 Abrams-tanks en ander militair materiaal van de VS voor een totaalbedrag van 4,74 miljard dollar (4,53 miljard euro).

Eerder dinsdag was de Poolse president Andrzej Duda in de Poolse marinehaven Gdynia, aan de Baltische kust, voor de ceremoniële ontvangst van een eerste zending tanks en houwitsers uit Zuid-Korea. Het ging om onder andere tien Black Panther K2-tanks en 24 Thunder K9-houwitsers, die onderdeel uitmaken van een wapendeal met Zuid-Korea ter waarde van in totaal 5,6 miljard euro.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen