Internationaal3 jan '23 19:15Aangepast op 4 jan '23 08:59

Vetorecht EU-lidstaten steeds vaker onder vuur

Auteur: Remy Kock

Het vetorecht van EU-lidstaten ligt steeds vaker onder vuur nu bepaalde landen het lijken te misbruiken of te gebruiken als chantagemiddel. Zo hield Hongarije onlangs een steunpakket voor Oekraïne met een veto tegen om zelf subsidiegelden los te weken. Maar het afschaffen van het vetorecht is andere koek: daar is namelijk unanimiteit voor nodig.

Het vetorecht van EU-lidstaten komt op steeds meer kritiek te staan nu bepaalde landen het lijken te misbruiken of te gebruiken als chantagemiddel.
Het vetorecht van EU-lidstaten komt op steeds meer kritiek te staan nu bepaalde landen het lijken te misbruiken of te gebruiken als chantagemiddel. (ANP / Associated Press)

Maar er zijn wel degelijk argumenten om het vetorecht af te willen schaffen, zo stelt ook FD-journalist Ria Cats. 'Het wordt gewoon steeds vaker gebruikt door landen om een bepaald dossier te gijzelen, en Hongarije is daar een berucht voorbeeld van. Ze zijn echter niet de enige.'

Lees ook | Rusland uit V-raad? 'Gaat niet gebeuren'

Zo noemt Cats Cyprus als voorbeeld, dat twee jaar geleden sancties tegen Belarus steunde, maar alleen akkoord zou gaan als de EU ook sancties tegen Turkije in zou stellen. 'Puur en alleen omdat Cyprus last had van Turkije', vervolgt Cats. 'Dat zijn dossiers die totaal niets met elkaar te maken hebben, maar het is wel de reden dat de besluitvorming rondom Belarus zo lang geduurd heeft. Hongarije is ook steeds meer aan het twijfelen over sancties tegen Rusland, en in een eerder stadium heeft Italië ook wel eens met de gedachte gespeeld om sancties tegen Rusland tegen te houden voor eigen gewin. Ten tijde van de inval van De Krim.'

Ergernis

Dat leidt tot enorme ergernis bij de rest van de lidstaten, zo benadrukt Cats. 'Die ergeren zich kapot, want zij willen wel verder gaan', zegt ze. Als voorbeeld noemt ze de boycot op Russische olie, die heel lang door Hongarije werd tegengehouden. 'Daarnaast wilden ze ook niet dat de patriarch van de Russisch-Orthodoxe kerk (Kyrill, red.) op de sanctielijst zou komen te staan. Pas toen hij van de sanctielijst werd verwijderd, ging Hongarije akkoord.'

Nederlandse veto's

Volgens hoogleraar Europese politiek en politieke economie Amy Verdun van de Universiteit Leiden heeft Nederland ook een handje van het inzetten van veto's. 'Een recent voorbeeld van 2022 was Nederland het met Oostenrijk oneens over het laten toetreden van Bulgarije en Roemenië tot het Schengengebied', zegt ze. 'Dus dat toont aan dat er altijd momenten zijn dat lidstaten de drang voelen om hun veto uit te spreken.'

Lees ook | 'Rutte ergert zich in feite kapot aan Polen en Hongarije'

Verdun stelt dat er nu vooral gediscussieerd wordt over de mogelijkheid of zo'n veto beter vormgegeven kan worden. 'Zodat het niet gebruikt kan worden voor strategische redenen', gaat ze verder. 'In strategische beslissingen, waarop het duidelijk is dat er politiek wordt bedreven, dan verstoort een veto het besluitvormingsproces. Zo wordt Nederland verweten een veto te hebben uitgesproken vlak voor verkiezingen, waarmee het duidelijk maakt dat het scherp is op Europa.'


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen