Internationaal24 jan '23 10:28Aangepast op 24 jan '23 14:31

Zelenski zuivert 'corrupt' overheidsapparaat: meerdere ontslagen

Auteurs: Mark van Harreveld en Remy Kock

In Oekraïne wordt de een na de andere hoge functionaris uit zijn functie ontheven voor vermeende corruptie. Gisteren werd de onderminister van Infrastructuur aangehouden voor verduistering, het doek is ook gevallen voor de onderminister van Defensie, de chef van Zelenski's presidentiële bureau, de plaatsvervangend openbaar aanklager en het plaatsvervangend hoofd van Zelenski's politieke partij.

In het kader van de zuiveringen heeft Zelenski overheidsfunctionarissen verboden om naar het buitenland te reizen voor vakantie of om wat voor andere onofficiële reden dan ook. Volgens The New York Times zei de president dat binnen enkele dagen een procedure voor grensoverschrijding voor ambtenaren op alle overheidsniveaus zou worden ontwikkeld.
In het kader van de zuiveringen heeft Zelenski overheidsfunctionarissen verboden om naar het buitenland te reizen voor vakantie of om wat voor andere onofficiële reden dan ook. Volgens The New York Times zei de president dat binnen enkele dagen een procedure voor grensoverschrijding voor ambtenaren op alle overheidsniveaus zou worden ontwikkeld. (ANP / Zuma Press)

Maandag werd de Oekraïense onderminister van Infrastructuur Vasyl Lozinskyi per direct uit zijn functie ontheven en aangehouden omdat hij volgens de anticorruptie-autoriteit en openbaar aanklager 400.000 dollar zou hebben verduisterd. Dat geld was bestemd voor de aankoop van hulpgoederen, waaronder generatoren. Nadat dit nieuws bekend werd, zwoer president Zelenski dat de oude manieren van corruptie niet zouden terugkeren in Oekraïne.

Geen terugkeer

'Ik wil dat dit duidelijk is: er zal geen terugkeer zijn naar wat er in het verleden was, naar de manier waarop verschillende mensen in de buurt van staatsinstellingen of degenen die hun hele leven achter een stoel (een staatsfunctie, red.) aanzaten, vroeger leefden', zei Zelenski in zijn nachtelijke toespraak op zondag, zonder de zaak specifiek te noemen. Zelenski zei te hopen dat het ontslag van de onderminister een 'signaal zou zijn voor iedereen wiens acties of gedrag in strijd zijn met het beginsel van rechtvaardigheid'.

Lees ook | 'Frozen conflict is meest logische scenario voor de Oekraïne-oorlog'

Inmiddels hebben drie hoge ambtenaren hun functie neergelegd: de onderminister van Defensie Vyacheslav Shapovalov, de plaatsvervangend openbaar aanklager Oleksiy Symonenko en het plaatsvervangend hoofd van het Oekraïense presidentiële bureau Kyrylo Tymosjenko. Gisteren moest ook Pavlo Halimon, het plaatsvervangend hoofd van Zelenski's partij Dienaar van het Volk het veld ruimen.

Volgens BNR's buitenlandcommentator Bernard Hammelburg is dat vaak de tactiek als er gevreesd wordt voor een grote schoonmaak - opstappen zodat de mogelijke straf mee zal vallen. 'En daarna volgde er nog een tsunami aan ontslagen', aldus Hammelburg.

Lees ook | 'Elk land zou tien Leopard 2-tanks moeten sturen'

In het kader van de zuiveringen heeft Zelenski overheidsfunctionarissen verboden om naar het buitenland te reizen voor vakantie of om wat voor andere onofficiële reden dan ook. Volgens The New York Times zei de president dat binnen enkele dagen een procedure voor grensoverschrijding voor ambtenaren op alle overheidsniveaus zou worden ontwikkeld.

Het is echter niet zo dat Oekraïne volledig bestuursloos zal raken door de 'zuivering'. 'Alle ontslagen gouverneurs hebben ook vicegouverneurs die hun taken over kunnen nemen', aldus Hammelburg. 'Dat is niet zo moeilijk. En hetzelfde geldt voor bewindslieden. Die zijn allemaal te vervangen. Natuurlijk is de situatie raar en zullen er moeilijke uren volgen om de juiste opvolgers aan te wijzen. Dus het profiel van de mensen moet beter worden nagetrokken.'

Reputatie

Voor de oorlog gooide Oekraïne hoge ogen waar het corruptie betreft en waren corruptieschandalen bijna dagelijkse kost; het land stond in 2021 op plaats 122 op de corruptielijst van de 180 landen, volgens Transparency International. Daarmee geldt Oekraïne als één van de meest corrupte landen ter wereld. De EU heeft anticorruptiehervormingen tot een van de belangrijkste voorwaarden gemaakt voor het EU-lidmaatschap van Oekraïne. Sinds de oorlog zijn er veel minder gevallen van corruptie bekend, omdat media zich concentreerde op de oorlogsinspanningen.

Zorgen om wapens

Volgens The New York Times hebben sommige Amerikaanse functionarissen niet alleen hun bezorgdheid geuit over het risico van corruptie bij de naoorlogse wederopbouw, maar ook over de mogelijkheid dat Amerikaanse wapens die aan Oekraïne worden gegeven, worden doorgesluisd of gestolen om te worden doorverkocht. Wat een saillant gegeven is, nu Oekraïne zich voorbereid op het offensief van de Russen en wapens hard nodig heeft. Corruptieschandalen dragen niet bij aan het draagvlak voor dure leveranties.

Volg de recente ontwikkelingen in Oekraïne hier in dit liveblog


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen