Internationaal24 jan '23 17:17Aangepast op 24 jan '23 21:22

Waarom Oekraïne de Leopard 2-tanks wil, maar het Westen huiverig blijft

Auteur: Myrthe Koopman

In de westerse wereld wordt er politiek armpje gedrukt over het al dan niet leveren van Leopard 2-tanks aan Oekraïne. Duitsland is terughoudend als het aankomt op de levering van de gevechtstanks. Andere westerse landen zoals Polen en Finland zijn wel bereid om Oekraïne te voorzien van de zware tanks, maar moeten eerst langs Duitsland voor goedkeuring. Maar wat betekent die levering precies voor de oorlog? In dit artikel geven twee experts het antwoord op deze en andere vragen over de zeer gewilde tanks.

De Leopard 2-tanks zijn zware, geavanceerde tanks van Duitse makelij.
De Leopard 2-tanks zijn zware, geavanceerde tanks van Duitse makelij. (ABACA)

Waarom wil Oekraïne de Leopard-2 tanks?

De Leopard-2 tanks hebben veel meer vuurkracht dan andere grondwapensystemen. Maar dat is niet de enige reden dat Oekraïne zeer geïnteresseerd is in de zware tanks. De tanks van Duitse makelij kunnen er namelijk voor zorgen dat de aard van de oorlog verandert. Volgens defensiespecialist Patrick Bolder van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies is er momenteel sprake van een loopgravenoorlog. Bolder stelt dat Russische en het Oekraïense leger tegenover elkaar staan met ongeveer dezelfde middelen. De Leopards kunnen de oorlog veel beweeglijker maken en veranderen in een manoeuvre-oorlog. 'Met de inzet van de tanks hoop je de vijand te kunnen verrassen', licht de defensie-expert toe.

Waar komt de terughoudendheid vanuit het Westen vandaan?

Het Duitse defensieconcern Rheinmetall heeft aangegeven dat het ruim honderd Leopard's kan leveren, indien nodig. Toch is Duitsland terughoudend. Volgens Bolder heeft deze aarzeling meerdere oorzaken. 'Bondskanselier Scholz is lid van de SPD, een politieke partij die de band met Rusland wil behouden en vooral een partij die nooit meer wil dat Duitsland betrokken raakt bij een oorlog. Het is dan ook een kwestie van de achterban tevreden stellen, want het Duitse volk is verdeeld over de levering van de Leopard 2-tanks.' Er is historisch gezien sprake van politieke gevoeligheid in Duitsland als het aankomt op oorlogsvoering. 'Tegelijkertijd is het een denkfout van het Duitse volk dat Rusland te vriend houden er toe leidt dat er met Duitsland niets zal gebeuren', stelt Bolder. 'Poetin bepaalt uiteindelijk zelf zijn narratief.'

Het artikel gaat verder onder de video.

Lees ook | 'Oekraïne kan onderuit gaan als ze niet tijdig tanks krijgen'

Duitsland is niet het enige land dat terughoudend reageert als het aankomt op de levering van de Leopards. Volgens geopolitiek analist Alex Krijger is de discussie rondom de tanks eigenlijk een metafoor voor de bereidheid van het Westen om Oekraïne te helpen met het winnen van de oorlog. 'Het Westen is bang voor escalatie, maar het is al geëscaleerd. We hebben te maken met de grootste oorlog op Europees grondgebied sinds de Tweede Wereldoorlog', zegt Krijger. 'Het probleem is dat het Westen vindt dat Oekraïne moet winnen, maar niet bereid is om Oekraïne te voorzien in de middelen die nodig zijn om de winst te behalen. Dat heeft te maken met angst voor de rode lijn van Poetin.'

Wat zijn de risico's van het inzetten van de Leopards?

Een groot deel van de NAVO is bang dat het niet inzetten van de tanks ervoor zorgt dat de Russen met hun voorjaarsoffensief veel winst zullen boeken. Dat kan betekenen dat de westerse inspanningen tot dusver voor niets zijn geweest. Tegelijkertijd kan Rusland zich bedreigd voelen door de inzet van de zware tanks. Daardoor kan Poetin overgaan op de inzet van grof geschut of zelfs van nucleaire wapens. Volgens Krijger bestaat ook het risico dat wanneer de tanks worden ingezet, ze op het slagveld in handen van de Russen vallen. In dat geval zou de hoogwaardige technologie in vijandelijke handen terechtkomen.

Lees ook | Het einde van de Ostpolitik heet Leopard 2

Defensie-expert Bolder snapt de discussie, maar is van mening dat het Westen zich niet te veel zorgen moet maken over het op de ziel trappen van de Russen: 'Uiteindelijk is het Poetin die bepaalt wat hij doet en hij verandert steeds het narratief. Volgens de Russische president is het Westen nu in de oorlog bezig met een genocide op Russische burgers via 'vazalstaat' Oekraïne. Hij draait het helemaal om.'

Lees ook | Geen Duits veto op Poolse levering Leopards

'De oorlog heeft niets meer te maken met het heroveren van grondgebied, maar heeft als doel om Oekraïne structureel kapot te maken', denkt ook Krijger. 'Daarom moeten we niet meer bang zijn dat Poetin over de rode lijn stapt, want dat heeft hij al lang gedaan. Het is zaak dat het Westen daarom stevig achter Oekraïne blijft staan.'

Moeten de Leopard 2-tanks worden geleverd aan Oekraïne?

Ondanks dat er op het politieke toneel hier nog geen eenduidig antwoord op is, zijn de experts het erover eens: de Leopards moeten worden geleverd aan Oekraïne. 'We moeten ze zo snel mogelijk leveren om de Russen op te jagen, nu heeft niemand het initiatief', licht Bolder toe. Krijger sluit zich hier bij aan: 'We moeten Oekraïne steunen met wat nodig is om de oorlog te winnen. Momenteel zijn er ongeveer honderd van die geavanceerde tanks nodig, volgens het Oekraïense leger, om een tegenoffensief te bieden. Daarom moeten de Leopards zo snel mogelijk worden geleverd.'

Lees ook | 'Duitsland sterk verdeeld over Leopards'

Maar volgens Bolder zijn de Leopard 2-tanks niet de heilige graal. 'Het is ook zeer belangrijk hoe je opereert en hoe je als mens met de technieken omgaat. Uiteindelijk is oorlogsvoering een menselijke activiteit waarbij techniek wordt ingezet. Daarom moeten de tanks niet alleen zo snel mogelijk worden geleverd, maar moeten de soldaten ook goed getraind worden om die techniek in te kunnen zetten.'


De zware gevechtstank Leopard 2 is bedoeld om overwicht te creëren op het slagveld.
De zware gevechtstank Leopard 2 is bedoeld om overwicht te creëren op het slagveld. (Photo by ABACA/Shutterstock )

Dit kan een Leopard 2-tank

De zware gevechtstank Leopard 2 - die gevechtsklaar 60 ton weegt - is bedoeld om overwicht te creëren op het slagveld. De tank kan vijandelijke voertuigen bestrijden tot op een afstand van ruim vier kilometer. Ook is het mogelijk om al rijdend projectielen af te vuren. De Leopard 2 is de opvolger van de Leopard 1-tank, die in 1963 werd ontwikkeld door het Duitse ministerie van Defensie.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen