Internationaal25 jan '23 16:01Aangepast op 26 jan '23 09:27

Liveblog | '31 M1 Abrams-tanks naar Oekraïne'; Berlijn bevestigt leveranties Leopards

Auteur: BNR Webredactie

Het is dag 336 van de oorlog in Oekraïne. Volg het laatste nieuws over de oorlog en alle gevolgen ervan in dit liveblog.

Het is dag 336 van de oorlog in Oekraïne. Volg het laatste nieuws over de oorlog en alle gevolgen ervan in dit liveblog.
Het is dag 336 van de oorlog in Oekraïne. Volg het laatste nieuws over de oorlog en alle gevolgen ervan in dit liveblog. (ANP / dpa Picture-Alliance)

Dit is het liveblog van woensdag 25 januari, lees de nieuwste updates in het liveblog van dinsdag 24 januari.

Oekraïense troepen in de minderheid in Donbasregio

21:42 | In de Donbasregio in het oosten van Oekraïne zijn de Russische troepen in de meerderheid. Het Oekraïense ministerie van Defensie zegt dat de Russen meer soldaten en meer wapens hebben, maar dat Oekraïne het voordeel heeft van een professionele militaire leiding en 'de moed van de soldaten.'

Rusland zou met de troepenopbouw met name de druk verhogen rond de steden Bachmoet en Voehledar. De Russen proberen daar door de Oekraïense verdedigingslinie te breken, maar volgens Kiev lijden ze daarbij zware verliezen. Rusland heeft als belangrijk doel om de hele regio Donetsk te veroveren. Woensdag bevestigde het Oekraïense leger dat het Soledar had verlaten, een plaats dicht bij Bachmoet.

Zelensky noemt Abrams-tanks een 'belangrijke stap op weg naar de overwinning'

19:09 | De Oekraïense president Zelensky laat via Twitter weten dat hij de ontvangst van de Amerikaanse Abrams-tanks ziet als een 'belangrijke stap op weg naar de overwinning'.

Ook Noorwegen stuurt Leopard-tanks naar Oekraïne

18:39 | Noorwegen stuurt Leopard 2-tanks naar Oekraïne, heeft minister van Defensie Bjørn Arild Gram bekendgemaakt op de zender NRK. Hij wilde niet zeggen hoeveel.

Het besluit kwam op de dag dat Duitsland andere landen toestemming gaf de krachtige tanks van Duitse makelij te exporteren. Berlijn schenkt zelf veertien Leopard 2-tanks aan Kiev, die over een maand of drie kunnen worden ingezet nadat Oekraïners zijn getraind in het gebruik. Ook Polen stuurt er veertien en Finland een nog onbekend maar beperkt aantal.

Verenigde Staten sturen 31 Abrams-tanks naar Oekraïne

18:07 | De Verenigde Staten zullen 31 Abrams-tanks naar Oekraïne sturen voor de strijd tegen Rusland. De Amerikaanse president Joe Biden deed die toezegging, nadat Duitsland al eerder op de dag overstag was gegaan om vergelijkbare Leopard-tanks te sturen.

Ook Spanje gaat Leopard-tanks sturen

17:46 | Spanje heeft bekendgemaakt ook Leopard-tanks te sturen naar Oekraïne. De Spaanse Minister van Defensie, Margarita Robles, heeft gezegd dat Spanje bereid is om de tanks te sturen en Oekraïense bemanning te trainen in overleg met bondgenoten. Om hoeveel tanks het precies gaat

Bloomberg: VS stuurt 31 Abrams-tanks naar Oekraïne

15:58 | Volgens persbureau Bloomberg heeft de regering van de Verenigde Staten een akkoord bereikt om 31 M1 Abrams-tanks naar Oekraïne te sturen. Het is een deal waarbij ruim 400 miljoen dollar gemoeid is.

De Amerikanen lijken daarmee toch in te gaan op de eis van de Duitse bondskanselier Olaf Scholz, die pas Duitse Leopard 2-tanks wilde sturen als zijn Amerikaanse equivalent ook toe zou zeggen tanks te zullen leveren. BNR's buitenlandcommentator Bernard Hammelburg echter, had er een hard hoofd in. 'Niet omdat de Amerikanen het niet willen, maar omdat het eenvoudig gezegd onuitvoerbaar is. De Abrams-tank is een bloedingewikkeld apparaat waar je zowat een pilotenbrevet voor nodig hebt om hem te besturen. Een ingewikkelde en langdurige opleiding.'

Scholz beklemtoont: geen vliegtuigen of troepen naar Oekraïne

15:27 | Bondskanselier Olaf Scholz heeft in de Bondsdag gezegd beslist geen gevechtsvliegtuigen of troepen naar Oekraïne te sturen. Hij heeft geprobeerd de parlementariërs en de bevolking gerust te stellen over zijn besluit moderne aanvalswapens aan Oekraïne te geven.

Om te beginnen draagt Duitsland veertien Leopold 2A6-tanks over. Scholz heeft ook geen bewaren meer als andere landen de tanks van Duitse makelij aan Oekraïne geven. De Oekraïense machthebbers hopen op een 'tankcoalitie' en de Oekraïense onderminister Andrej Melnik vroeg na het bekend worden van de overdracht van Duitse tanks meteen ook om gevechtsvliegtuigen. NAVO-chef Jens Stoltenberg zei in een reactie op het Duitse besluit dat de tanks Oekraïne kunnen helpen 'winnen als soevereine natie'.

Scholz heeft lang geaarzeld en wilde geen peperdure uitgesproken aanvalswapens aan Oekraïne leveren, mede omdat dit volgens Duitse opiniepeilingen impopulair zou zijn. In de Bondsdag zei Scholz woensdagmiddag dat hij de zorgen begrijpt, maar hij vraagt om vertrouwen in de bondskanselier en in de regering.

Hij zei dat Duitsland in dit conflict altijd een rode lijn heeft gehad en daarom beslist geen gevechtsvliegtuigen gaat leveren en zeker geen troepen gaat sturen. Dat is niet alleen zijn houding, maar volgens Scholz ook die van de Amerikaanse president Joe Biden. Scholz noemde eerdere discussies over het afdwingen van een vliegverbod in Oekraïens luchtruim. Washington wil daar niet aan meedoen omdat het tot een directe confrontatie met de Russen zou leiden.

Er komt ook geen directe deelname van NAVO-militairen in Oekraïne. Dat is volgens Scholz 'nu niet het geval en dat zal ook in de toekomst niet het geval zijn'. Rusland beschuldigt westerse landen ervan praktisch wel direct deel te nemen aan de strijd in Oekraïne, zoals met het verstrekken van militair belangrijke informatie, de bewapening en financiering van Oekraïne, en de training van Oekraïense militairen.

Toespraak Biden

14:57 | De Amerikaanse president Joe Biden gaat om 18:00 uur een toespraak over de oorlog in Oekraïne houden. Mogelijk zal Biden een toelichting geven over het al dan niet leveren van Abrams-tanks aan Oekraïne, voor de oorlog tegen Rusland.

'Biden gaat geen tanks sturen'

14:49 | Hoewel de Duitse bondskanselier Scholz eiste dat de Amerikanen hun M1 Abrams-tanks zouden leveren voordat hij zijn Leopard 2-tanks beschikbaar stelde, heeft buitenlandcommentator Bernard Hammelburg zijn twijfels over het zware Amerikaanse apparaat.

Amerikaanse media stellen dat president Joe Biden voorbereidingen treft om de Abrams te leveren aan Oekraïne. Maar daar twijfelt Hammelburg over. 'Niet omdat de Amerikanen het niet willen, maar omdat het eenvoudig gezegd onuitvoerbaar is. De Abrams-tank is een bloedingewikkeld apparaat waar je zowat een pilotenbrevet voor nodig hebt om hem te besturen. Een ingewikkelde en langdurige opleiding.'

Landen verwelkomen Duits besluit over levering tanks aan Oekraïne

13:10 | Oekraïne en ook andere landen verwelkomen het besluit van Duitsland om Leopard 2-tanks aan Oekraïne te leveren en landen toestemming te geven om deze tanks naar Oekraïne te sturen. Het besluit, waar Duitse media dinsdag al over hadden bericht, komt na toenemende druk van Kiev en bondgenoten.

'De eerste stap is gezet', zegt de Oekraïense topfunctionaris Andrej Jermak. 'De volgende stap is een 'tankcoalitie'. We hebben veel Leopards nodig.' Daarmee verwijst hij naar de landen die hebben gezegd Leopards te zullen sturen bij goedkeuring van Berlijn. Omdat Leopards van Duitse makelij zijn, moeten landen bij het doorsturen van de tanks toestemming van Duitsland krijgen.

Waarom de Russen bang zijn voor westerse tanks

12:10 | Wekenlang wordt er al gesteggeld door Europese landen om de zware Leopard 2-tank aan Oekraïne te lenen, maar de kogel is inmiddels door de kerk. En er is mogelijk meer steun onderweg: ook de Amerikanen overwegen om hun M1 Abrams-tanks naar Oekraïne te sturen, zo melden bronnen aan Reuters.

Volgens oud-commandant der Landstrijdkrachten Mart de Kruif is het vanuit militair oogpunt zeer belangrijk dat Europese landen toestemming hebben gekregen om de tanks aan Oekraïne te leveren. 'Tanks zijn heel hard nodig, en elke dag dat je daarmee wacht, is een dag minder die je hebt om te kunnen opleiden en tanks te kunnen verschepen.'

Berlijn bevestigt Leopards voor Oekraïne

11:51 | De Duitse regering heeft officieel bekendgemaakt dat het land Leopard 2-tanks naar Oekraïne stuurt. De Bondsrepubliek stemt daarnaast in met de levering aan Oekraïne van die tanks door andere landen.

De Leopard 2A6-tank is ruim 60 ton zwaar en is een van de modernste versies van de Leopards. Bondskanselier Olaf Scholz heeft lang geaarzeld en wilde geen peperdure uitgesproken aanvalswapens aan Oekraïne leveren, mede omdat dit volgens Duitse opiniepeilingen impopulair zou zijn.

De Oekraïense president Volodimir Zelenski vraagt al maanden om het wapentuig en beschuldigde de Duitse regering ervan dwars te liggen. Zelenski denkt dat het moderne aanvalswapen het relatief vastgelopen front kan doorbreken. Maar mogelijk maakt de tank alleen een verschil aan het front als er heel erg veel van worden geleverd, aldus militaire deskundigen.

Liveblog gaat verder onder de video

Oekraïne bevestigt terugtrekking uit Soledar

11:45 | Oekraïne bevestigt dat zijn troepen na een hevige strijd zijn vertrokken uit het stadje Soledar, iets ten noorden van Bachmoet. Het Russische leger verklaarde eerder deze maand Soledar te hebben veroverd.

De Oekraïners trokken zich 'na maanden van zware gevechten' terug naar posities die 'vooraf waren voorbereid', aldus een legerwoordvoerder tegen persbureau AFP. Wanneer de terugtrekking precies plaatsvond, is niet bekendgemaakt. De Oekraïense president Volodimir Zelenski omschreef het gebied tussen Bachmoet en Soledar eerder als 'een van de bloedigste aan het front'.

Russische troepen, inclusief het Russische huurlingenbedrijf Wagner Groep, proberen Bachmoet al maandenlang in te nemen. De stad ligt in de oostelijke regio Donetsk, waar in 2014 oorlog uitbrak tussen het Oekraïense leger en pro-Russische separatisten. De leider van die separatisten, Denis Poesjilin, zegt woensdag dat met name Wagner nu in Bachmoet bezig is met een opmars.

'Ook Noorwegen wil om Leopard 2-tanks sturen'

10:10 | Ook Noorwegen overweegt Leopard 2-tanks aan Oekraïne te geven. Volgens de Noorse krant Dagens Naeringsliv zou het gaan om vier tot acht tanks van de 36 die het Noorse leger heeft.

Omdat de tanks van Duitse makelij zijn, is voor de levering toestemming van de Duitse overheid nodig. Eerder nam Polen het voortouw om Duitsland toestemming te vragen voor het sturen van Leopard 2-tanks naar Oekraïne.

Duitsland is van plan om zelf Leopard 2-tanks te sturen en zal andere landen toestaan om de tanks aan Oekraïne te geven, melden Duitse media. De Verenigde Staten zouden M1 Abrams-tanks naar Oekraïne willen sturen.

'Duitsland stuurt veertien Leopard 2-tanks'

09:20 | Duitsland heeft besloten minstens veertien tanks van het type Leopard 2A6 aan Oekraïne over te dragen, melden Duitse media. Bondskanselier Olaf Scholz maakt waarschijnlijk woensdag officieel bekend dat zijn regering de moderne aanvalswapens overdraagt. Hij wordt om 13.00 uur in de Bondsdag verwacht.

De regering van Scholz heeft volgens Duitse media ook ingestemd met de levering van deze tanks aan Oekraïne door andere landen die beschikken over de aanvalstanks van Duitse makelij. Nederland heeft achttien van precies hetzelfde type tanks gehuurd van Duitsland.

Mensenrechtenhof beslist of het Rusland berecht voor MH17

04:15 | Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) beslist woensdag of het zich buigt over het mogelijk aandeel van Rusland in het neerhalen van vlucht MH17. Het zou voor het eerst zijn dat een internationale rechter een oordeel gaat vellen over de verantwoordelijkheid voor de vliegramp. Nabestaanden van de 298 omgekomen inzittenden van het passagiersvliegtuig, voor het leeuwendeel Nederlands, wachten in spanning af.

Rusland probeert het mensenrechtenhof ervan te weerhouden de klacht van Nederland in behandeling te nemen. Het Kremlin voert aan dat het helemaal niets te zeggen had in Oost-Oekraïne, vanwaaruit de voor MH17 fatale raket werd afgeschoten, en daarvoor dus ook niet verantwoordelijk kan zijn. Of dat zo is wordt volgens deskundigen de belangrijkste vraag voor het hof. De andere twee drempels, dat slachtoffers niet bij een Russische rechter terechtkunnen en dat de klacht op tijd moet zijn ingediend, lijken minder groot.

Als het EHRM de 'statenklacht' ontvankelijk verklaart, dan is de weg meteen ook vrij voor duizenden klachten die individuele MH17-nabestaanden en andere slachtoffers van Russisch geweld in Oekraïne bij het hof hebben ingediend. Een uitspraak over de schuld van Rusland aan de vliegramp kan vervolgens wel nog jaren op zich laten wachten.

Als het hof Rusland uiteindelijk zou veroordelen, heeft dat grote politieke betekenis en kan Moskou bijvoorbeeld ook een schadevergoeding worden opgelegd. Ook al trekt Rusland zich al jaren weinig aan van uitspraken van het hof in Straatsburg en heeft het land zich vorig jaar zelfs officieel aan het hof onttrokken.

Oekraïne blij dat tanks geleverd mogen worden

03:00 | Oekraïne is blij met de belofte van Duitsland dat het land binnenkort kan beschikken over een levering Leopard 2-tanks uit Polen en mogelijk andere landen waaronder Nederland. Dat zei een medewerker van president Volodimir Zelenski in een eerste reactie op het besluit van de Duitse regering om Polen toestemming te geven de tanks te verschepen naar Kiev.

Zelenski's chef van de kanselarij Andrei Jermak schreef dinsdagavond op Telegram: 'We zullen alles hebben, alles voor de herovering van onze gebieden en voor het tegenoffensief. Tankbestuurders zullen blij zijn, evenals artilleristen en later piloten.' Binnenkort, zei hij, 'zal alles weer Oekraïne zijn.'

Het is volgende maand een jaar geleden dat de Russische aanval op Oekraïne begon.

Rutte: Nederland wil nadenken over leveren tanks aan Oekraïne

01:00 | Het kabinet is bereid na te denken over het leveren van moderne gevechtstanks van het type Leopard 2 aan Oekraïne. 'Het besluit is nog niet genomen, maar we sluiten het zeker niet uit', laat een woordvoerder van minister-president Mark Rutte aan het ANP weten.

Nederland heeft geen tanks, maar leaset achttien Leopard 2-tanks van Duitsland. Tegen internationale media in Brussel zei Rutte eerder dinsdag dat dat ook betekent dat Nederland die tanks kan kopen en desnoods weggeven. Als dat zinvol zou zijn om samen met andere landen te doen, is het kabinet bereid dat te overwegen, aldus de premier.

'Ik heb veel begrip voor de Oekraïense vraag', zei Rutte. Vorige week zei minister Wopke Hoekstra (Buitenlandse Zaken) in de Kamer al dat er voor het kabinet 'geen taboes' zijn wat betreft de leverantie van regulier militair materieel aan de Oekraïners.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen