Internationale politiek15 dec '16 08:10Aangepast op 15 dec '16 11:10

'Oekraïense handtekening niet nodig'

Auteur: Karlijn Meinders

Een Oekraïense handtekening onder het addendum dat Nederland wil toevoegen aan het EU-Oekraineverdrag is niet nodig. Dat blijkt uit een document van Europese juristen, dat net is uitgelekt. Zij memoreren ook dat het addendum van premier Mark Rutte geen teksten bevat die in tegenspraak zijn met het verdrag.

Foto: ANP
Foto: ANP

Met de tekst van Rutte worden Oekraïne geen rechten ontnomen, legt verslaggever Laurens Boven uit. 'De landen van de EU zijn het eens over de interpretatie, bijvoorbeeld dat het associatieakkoord geen opstapje is voor Europees lidmaatschap. Er staat ook in dat het niet bindend is voor Oekraïne. Maar dat is niet zo relevant; het gaat erom dat het bindend is voor de Europese Unie. Het document geeft Rutte in ieder geval gelijk in wat hij gisteren heeft gezegd in het parlement.' 

Juridisch bindend

Rutte moet de Europese regeringsleiders vandaag op een top in Brussel zover zien te krijgen dat ze akkoord gaan met een juridisch bindend besluit waarin tegemoet wordt gekomen aan de Nederlanders die in april per referendum tegenstemden. Er moet onder meer in staan dat het verdrag Oekraïne geen recht geeft op EU-lidmaatschap, op extra veiligheidsgaranties of op meer geld, zodat het alsnog kan worden goedgekeurd, ondanks de overtuigende 'nee-stem' vanuit Nederland.

Ook Polen kan nog roet in het eten gooien, zegt Europa-deskundige Rob Boudewijn. 'Bedenk dat zij een paar jaar geleden samen met Oekraïne het Europees Kampioenschap voetbal organiseerde. Dat was een heel duidelijk statement dat Oekraïne bij Europa hoort. Dus ik vrees dat dit punt er niet doorheen komt en stel dat het er wél doorheen komt, is het nóg niets waard. En als Oekraïne niet tekent, is het gewoon een gebaar naar de bühne.'

Het is dan ook zeker nog geen gelopen race. Verder zijn de voorwaarden: geen extra geld, geen militaire bijstand en Oekraïners mogen zich niet vrij vestigen in EU-landen. Oekraïne is niet blij met deze nieuwe voorwaarden. President Porosjenko heeft al gezegd dat hij geen enkele wijziging accepteert. Volgens politiek verslaggever Laurens Boven zou Oekraïne het document dan ook niet getekend hebben, als dat nodig was geweest. 'Maar dat hoeft ook niet volgens Rutte. Het is volgens hem belangrijk dat de EU tekent, want dan is het juridisch bindend.'

Afwijzing Oekraïne

Formeel is het inderdaad mogelijk dat Oekraïne het verdrag afwijst, zegt Stef Heinink, correspondent in Oekraïne. Waar president Porosjenko eerder nog jubelde dat EU-lidmaatschap een logische vervolgstap zou zijn, wordt die wens in het addendum nadrukkelijk de kop in gedrukt. 'Er ligt een ontwerptekst klaar waarin staat dat de kans van Oekraïne om lid te worden vrijwel nihil is. In de tekst staat dat het verdrag Oekraïne niet de status verleent van kandidaat-lid, 'noch verplicht deze status in de toekomst te verlenen'.'

In Oekraïne neemt de Euroscepsis inmiddels toe, al is nog altijd een ruime meerderheid vóór euro-integratie en EU-toetreding, zegt Heinink. Maar teleurstellingen rond beloofde visa-liberalisatie - een definitief gesprek daarover wordt uitgesteld tot zeker eind januari - maken Oekraïners in het algemeen heel sceptisch over Europa. Al staat die visumliberalisatie geheel los van het verdrag. Misschien zit er een impliciete suggestie in van de kant van de Oekraïners richting eventuele ratificatie van dit addendum, want daar zitten misschien toch wel een paar verrassingen in voor Oekraïne.'


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen