Juridisch28 feb '18 17:35

'Schikking helpt bij pinpointen wie er fout was'

Auteur: Judith Laanen

Grote schikkingen met grote bedrijven gebeuren vaak buiten het publieke oog om. Maar soms kan het niet anders, denkt Sylvie Bleker - Van Eyk, hoogleraar Compliance en Integriteit Management aan de VU.

Als chief compliance officer was Bleker - Van Eyk ook actief bij Ballast Nedam om het bouwbedrijf in 2012, na een schikking met het OM, weer op de rit te krijgen. Ze legt uit dat schikkingen getroffen worden als er 'ergens iets niet goed is gegaan en het Openbaar Ministerie besluit of overweegt een bedrijf te vervolgen. 'Dan gaat het bedrijf met het OM in overleg en als het kan komt het tot een schikking.'

'Rust in de tent met schikking'

Volgens Bleker - Van Eyk proberen bedrijven weer rust in de tent te krijgen met een schikking. Mede daarom blijft het vaak bij een persbericht naar buiten toe en vooral geen commentaar erbij. 'Voor bedrijven is het natuurlijk moeilijk op steeds opnieuw in het nieuws te komen met oude fouten die ze proberen op te lossen.'

'Schikking helpt bij pinpointen wie er fout was'

Lees ook: 'Fraudezaken tonen breed falende compliance bij ING'

Wat ook meespeelt is dat hoe groter het bedrijf, hoe moeilijker het vast te stellen is waar een fout gemaakt is of wie de schuldige is, zegt ze. 'Is het social mismanagement of daadwerkelijk crimineel? Dat moet je kunnen pinpointen op meerdere mensen, maar is niet altijd even makkelijk. Een schikking helpt daarbij.'

Schuld afkopen?

Soms heerst het beeld dat een bedrijf straf kan afkopen met een schikking, maar dat klopt volgens de hoogleraar niet. 'Je kunt ook geen bedrijf in de gevangenis zetten.' Dat er na een schikking vaak een soort rookgordijn wordt opgetrokken en de samenleving er niet achter kan komen of het bedrijf schuldig is en hoe erg die vergrijpen zijn, is volgens haar een terechte klacht, zeker als het publiek bijvoorbeeld klant is geweest bij een bedrijf.

'Nee, er is iemand die dat weegt'

Maar Bleker van Eyk waarschuwt voor andere gevolgen: 'Als je er met een gestrekt been in gaat, moet je je realiseren wat de consequenties zijn. Misschien kun je één of twee mensen flink pakken, maar aan de andere kant pak je het bedrijf en de medewerkers. Dan raak je iedereen. Je moet op een gegeven moment ook als een soort Salomon gaan wegen. Je begrijpt dat het publiek wil weten wat er gebeurd is, maar er is iemand die dat weegt.'

OM: rechter hoeft niet te beslissen over megaschikking

De Raad voor de Rechtspraak maakte vandaag kenbaar het niet eens te zijn met het afdoen van grote strafbare zaken buiten de rechter om. Het Openbaar Ministerie laat weten het niet nodig te vinden dat een rechter een megaschikking die het OM met verdachten of bedrijven wil sluiten, eerst moet goedkeuren. Er zijn al meerdere toetsingen binnen het OM bij beoogde miljoenentransacties, zegt hoofdofficier Marianne Bloos van het Functioneel Parket. Aanleiding is tv-programma Zembla, dat vanavond gaat over grote schikkingen door bedrijven als Rabobank en accountantskantoor KMPG.

Gerelateerde artikelen