Juridisch16 feb '21 12:49Aangepast op 16 feb '21 13:12

Staat wil via hoger beroep uitstel besluit opheffen avondklok

Auteur: BNR Webredactie

De avondklok moet per direct worden opgeheven, bepaalde de rechtbank in Den Haag in een zaak die was aangespannen door protestgroep Viruswaarheid. De staat wil via een hoger beroep proberen het besluit uit te stellen.

De uitspraak van de rechtbank in Den Haag dat de avondklok opgeheven moet worden, is voor het Veiligheidsberaad "een onverwachte ontwikkeling." Het beraad van de 25 burgemeesters die voorzitter zijn van een veiligheidsregio kan pas meer zeggen over wat de uitspraak praktisch betekent als het kabinet er inhoudelijk op heeft gereageerd. Dat laat een woordvoerster van beraadsvoorzitter Hubert Bruls, burgemeester van Nijmegen, dinsdag weten.

Het is goed nieuws dat we nog iets van een rechtsstaat hebben, zegt Jeroen Pols, jurist van de protestgroep Viruswaarheid, na de uitspraak van de rechtbank in Den Haag. 'Daar begonnen we aan te twijfelen. Het is in ieder geval bemoedigend dat er rechters zijn die hun verantwoordelijkheid durven te nemen.' Viruswaarheid had die zaak aangespannen. De supermarkten willen langer open nu avondklok wegvalt en gaan in overleg met het kabinet.

Boa's

De Nederlandse BOA Bond zegt dat boa's de avondklok niet kunnen handhaven nu de rechtbank Den Haag heeft besloten dat die maatregel moet worden opgeschort. 'Wij hebben het net vernomen en zoals het nu lijkt was de besluitvorming niet correct', aldus de woordvoerder van de vakbond. 'Wij wachten nu het besluit van de minister af.' Volgens de woordvoerder is er nu te veel onduidelijk over wat er dinsdagavond gaat gebeuren.

( ANP / Jeroen Jumelet )

De avondklok werd ingesteld op basis van een noodwet, waarin staat dat een kabinet in noodgevallen regels kan invoeren zonder overleg met de Tweede en de Eerste Kamer. Maar volgens de rechtbank was de avondklok geen maatregel waarmee niet kan worden gewacht "zoals bijvoorbeeld het geval is bij een dijkdoorbraak". De overheid en het adviserende Outbreak Management Team (OMT) dachten namelijk al een tijdje na over de avondklok.

Luister terug | Avondklok verlengd tot en met 2 maart

Volgens advocaat Richard Korver is het raadzaam om reeds ontvangen boetes voorlopig niet te betalen, maar ook de bonnen nog maar even niet te verscheuren. De rechter zegt in feite dat de Tweede Kamer dit op een andere manier had moeten doorvoeren, meent Korver. 'Het is een zeer ernstige inperking van nogal fundamentele rechten van burgers en daar had vooraf toestemming voor moeten zijn van zowel Tweede als Eerste Kamer. En dat had volgens de rechter ook nog makkelijk gekund, met een aanpassing van de tijdelijke Wet Maatregelen Covid-19.'

Uitvoerbaarheid

Hoger beroep kan geen reden zijn voor uitstel van de avondklok, bepaalde de rechtbank bovendien, wat inhoudt dat de avondklok inderdaad per direct is opgeheven, bevestigt Korver. 'Daar kan de staat nog wel iets aan proberen te doen door met een zogenaamd superspoed-kort geding-appèl aan het Hof te vragen om de uitvoerbaarheid er per direct vanaf te halen. Maar het is de vraag of het Hof daar vandaag voor bijeen wil komen.'

Lees ook | Liveblog coronacrisis

Ook het feit dat er tijd was voor een spoeddebat in de Tweede Kamer 'maakt duidelijk dat van een daadwerkelijke spoedsituatie in dit geval geen sprake was'. De rechtbank twijfelt ook aan het nut van de avondklok. Daar zijn volgens de uitspraak 'grote vraagtekens' bij te zetten. 'Daarbij weegt zwaar dat de pandemie al bijna een jaar duurt en erkend is dat de druk op de zorg momenteel minder groot is dan eerder het geval is geweest.'

Bodemprocedure

Volgens de voorzieningenrechter in Den Haag maakt de avondklok 'een vergaande inbreuk op het recht op bewegingsvrijheid en de persoonlijke levenssfeer'. Bovendien beperkt de regel 'onder meer het recht op vrijheid van vergadering en betoging'. Het is nog niet bekend wat de gevolgen van de uitspraak zijn voor de boetes die zijn opgelegd voor overtreding van de avondklok, zegt Korver. 'Het is een voorlopig oordeel; de staat zou hiertegen in beroep kunnen gaan en een bodemprocedure starten.'

Wat het nu wel lastig maakt, is dat het kabinet demissionair is, meent Korver. 'Dat maakt dat je wilt dat de Kamer zich hier actiever mee bemoeit. Het maakt wel de noodzaak duidelijk dat de regering niet alleen in blinde paniek allerlei maatregelen moet nemen, maar daar ook goed over moet nadenken. Het OMT heeft zelf gezegd dat er geen bewijs is dat de avondklok een substantiële bijdrage levert.'


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen