Juridisch7 okt '21 18:39Aangepast op 7 okt '21 19:18

Pools tribunaal: nationaal recht boven Europees recht

Auteur: BNR Webredactie

Volgens de hoogste rechters van Polen weegt het nationaal recht van het land zwaarder dan het Europees recht. Voor Brussel betekent dit een grote tegenslag, omdat het Europees recht wordt gezien als de juridische basis van de Europese Unie.

Sommige bepalingen in Europese verdragen druisen in tegen de Poolse grondwet, aldus de rechters van het Grondwettelijk Hof (Constitutioneel Tribunaal). Het oordeel kan het geschil tussen Warschau en Brussel over de hervorming van het Poolse rechtssysteem verder aanwakkeren.

Het proces komt voort uit dat conflict. Volgens de Europese Commissie wordt de onafhankelijke rechtspraak ondermijnd, terwijl Warschau claimt dat Brussel zich onterecht met de interne aangelegenheden van een lidstaat bemoeit. De Poolse premier Mateusz Morawiecki vroeg het tribunaal vervolgens uitspraak te doen over de vraag of het Europees recht boven het Poolse recht staat.

Pools EU-lidmaatschap wankel

De rechters van het tribunaal zeggen nu dat delen van de EU-wetgeving onverenigbaar zijn met de grondwet van het land. De poging van het Europese Hof van Justitie 'om zich te mengen in het Poolse rechtssysteem' schendt de grondwet. Het druist ook in tegen de regel dat de soevereiniteit behouden blijft in het proces van Europese integratie, oordelen de rechters.

Wat deze uitspraak nog lastiger maakt, is dat betrokken tribunaal niet erkend wordt door Brussel. 'Brussel beschouwt het grondwettelijk tribunaal als onwettig, omdat er politieke invloeden zijn van de regerende partij. Daar komt het conflict ook uit. Het is een slag die in zijn eigen staart bijt', zegt Europa-correspondent Stefan de Vries.

Luister ook | Europees Parlement: Pak landen aan die lhbti-rechten niet respecteren

Waarnemers zeggen dat Polen er nu rekening mee moet houden dat de Europese geldkraan richting Warschau kan worden dichtgedraaid. De uitspraak zou ook het Poolse lidmaatschap van de Europese Unie in twijfel trekken. 'Het brengt de hele Europese Unie in gevaar en ook het lidmaatschap van Polen', legt De Vries uit. Dat heeft ermee te maken dat in de beginselen van de EU staan dat Europese wetgeving boven nationale wetgeving van soevereine landen gaat. 'Polen had in 2004 verdragen getekend die EU-wetten boven hun eigen wetten stellen, maar nu zeggen hun rechters dat het niks uitmaakt.'

De angst is dat deze uitspraak ook overgenomen wordt door andere landen, zoals Hongarije. 'Als dat gebeurt dan valt de hele Europese Unie uit elkaar.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen