Juridisch26 jul '22 12:25Aangepast op 26 jul '22 13:36

Tuchtrechter legt 'dubbele petten' advocatenkantoren aan banden

Auteur: BNR Webredactie

De tuchtrechter heeft gisteren in een baanbrekende uitspraak de mogelijk winstgevende onderzoekspraktijken van commerciële advocatenkantoren sterk aan banden gelegd. Advocaten kunnen hun rol als juridisch adviseur niet langer combineren met onafhankelijk feitenonderzoek voor dezelfde cliënt. Dat heeft mogelijk grote gevolgen voor grote Zuidaskantoren als NautaDutilh, De Brauw Blackstone Westbroek en Van Doorne. 'Het is vooral opmerkelijk dat de tuchtraad daar nu voor het eerst na al die incidenten een duidelijke uitspraak doet over dat die dubbele petten gewoon niet kunnen', zegt FD-journalist Joris Polman.

'Als je onafhankelijk onderzoek doet, wil je dat er op een neutrale en objectieve manier feiten worden verzameld. Maar als je tegelijkertijd ook andere rollen hebt en aan dezelfde cliënt op andere manieren geld verdient, sta je evident op gespannen voet. Als advocaat ben je je cliënt namelijk ook nog eens verplicht om de belangen van die partij zo goed mogelijk te behartigen.'

Discussie

In de praktijk ontstond regelmatig discussie over de betrouwbaarheid van onafhankelijke onderzoeken, waarbij dezelfde advocaat betrokken was bij het daaropvolgende proces. Bekende voorbeelden van controversiële onderzoeken zijn volgens Polman onder andere een steekpenningenaffaire bij SBM Offshore (De Brauw), fraude bij bedrijven van Quote 500-miljonair Gerard Sanderink (Lumen Lawyers), seksueel wangedrag bij talentenjacht The Voice (Van Doorne) en een ontslagzaak bij de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (Norton Rose Fulbright). 'Het is vooral opmerkelijk dat de tuchtraad daar nu voor het eerst na al die incidenten een duidelijke uitspraak doet over dat die dubbele petten gewoon niet kunnen.'

Reacties

Volgens Polman zijn de reacties op de uitspraak van de tuchtrechter verdeeld. 'Er wordt verschillend gedacht over de beslissing.' Bij veel grote advocatenkantoren, waaronder Stibbe, wordt gezegd dat je zaken als onafhankelijk onderzoek en bijstaan in de rechtszaal niet kunt combineren. 'Zij zeggen dat wel intern onderzoek te doen voor intern gebruik, maar ze gaan niet een onafhankelijk rapport de wereld in helpen, en tegelijkertijd diezelfde cliënt bijstaan in de rechtszaal. Dus je ziet al dat er binnen die beroepsgroep al verschillende opvattingen zijn.'

(Peter Hilz )

Maar toen de vraag werd voorgelegd aan advocatenkantoor De Brouw en NatuaDutihl werd 'doodleuk gezegd' dat ze 'deze discussie niet aangaan', vertelt Polman. De kantoren reageren dat ze het makkelijk aankunnen en vertrouwen op de professionaliteit van hun collega's. 'Je kunt wel zeggen dat je vertrouwt op de professionaliteit van je collega's, maar in de praktijk blijkt dat toch telkens problemen op te leveren.'

Maatgevende jurisprudentie

Na de uitspraak van de tuchtrechter is het echter nog wél mogelijk om onderzoek te laten doen door dezelfde advocaat die de cliënt bijstaat in het juridische proces. 'Maar dan zullen ze dus een keuze moeten maken. Als jij je wil laten inhuren om zo'n onderzoek te doen, dan is de consequentie daarvan - dat is dus maatgevende jurisprudentie - dat je vervolgens niet vooraf, tijdens en/of erna andere werkzaamheden voor zo'n partij kunt doen. Want alleen dan kan je in alle onafhankelijkheid de feiten verzamelen en hoef je je als advocaat dus geen zorgen te maken over hoe je jouw cliënt vervolgens positioneert een juridische nasleep ervan. Dus het kan wel, maar ze zullen dus een keuze moeten maken.' De tuchtrechter stelt nu dat het feitenonderzoek door advocaten niet als onafhankelijk kwalificeert als datzelfde kantoor ook juridische bijstand geeft aan dezelfde cliënt.

Verdienmodel

Bij veel kantoren was deze juridische combinatie 'een soort package deal', vertelt Polman. 'Het idee was: kom bij ons, we doen het onderzoek voor je, we bepalen jouw juridische positie en we schuiven ook nog onze beste procesadvocaat naar voren om het voor je op te lossen in de rechtszaal. Dat klinkt wel lekker natuurlijk. Je hebt één aanspreekpunt en iemand die je vertrouwt. Maar dat kan dus niet meer, zegt de tuchtrechter.'

Lees ook | Wat te doen met het toezicht op de Nederlandse advocatuur?


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen