Juridisch22 nov '22 21:56Aangepast op 23 nov '22 21:11

Hij wordt verdacht van het witwassen van een miljard, fans zien in hem een martelaar

Auteur: Eric van den Berg

De 29-jarige ontwikkelaar van de cryptomixer Tornado Cash moet nog eens drie maanden de cel in. De rechtbank in Den Bosch verlengde vanmiddag zijn voorlopige hechtenis tegenover een bomvolle rechtszaal.

Aleksy P., een in Nederland wonende Rus, zit sinds zijn arrestatie in augustus vast op verdenking van betrokkenheid bij witwassen. Hij is een van de belangrijkste ontwikkelaars van Tornado Cash, software waarmee de herkomst van cryptovaluta verhuld kan worden door geldstromen te vermengen, een zogenaamde cryptomixer. Gebruikers kunnen hiermee hun privacy beschermen, maar de criminele herkomst van geld kan er evengoed mee verbloemd worden.

ILLUSTRATIEF
ILLUSTRATIEF ( ANP / Hollandse Hoogte / Rob Engelaar)

Meer dan een miljard 'is echt een ondergrens'

Volgens de Fiscale Inlichtingen en Opsporingsdienst (FIOD) is deze software van P. gebruikt om een miljard dollar aan crimineel verkregen geld mee wit te wassen. 'En dat is echt een ondergrens', aldus officier van justitie Martine Boerlage. Volgens Amerikaanse opsporingsdiensten zou een Noord-Koreaanse hackersgroep meer dan 600 miljoen dollar hebben verdonkeremaand via Tornado Cash. Tornado Cash werd daags voor P.'s arrestatie dan ook op een Amerikaanse sanctielijst geplaatst.

Binnen de cryptogemeenschap in Nederland en daarbuiten zien velen P. echter als een martelaar. Tornado Cash functioneert grotendeels autonoom en zij vinden daarom dat P. niet verantwoordelijk kan worden gehouden voor hoe anderen zijn software gebruiken. Tom Emmer, lid van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, stelde eerder kritische vragen over de zaak in het Amerikaanse congres. Kort na P.'s arrestatie demonstreerde zo'n vijftig man in de hoofdstad voor zijn vrijlating.

Ook bij de rechtszaak in Den Bosch waren supporters aanwezig, waaronder Eléonore Blanc van CryptoCanal. Blanc was zichtbaar aangeslagen door de veroordeling. 'Hij maakt gereedschap, als je hem vervolgt moet je dat ook doen bij de makers van wapens of zelfs hamers.'

Justitie citeerde uit chatberichten

Het was voor het eerst dat de twee partijen elkaar in het openbaar troffen. Omdat het een pro-formazitting betrof stond de schuldvraag niet direct ter discussie. Toch gingen zowel het OM als P.'s advocaten uitgebreid in op de zaak. Het OM citeerde uit chatberichten, afkomstig uit P.'s in beslag genomen telefoon, om de rechter te overtuigen dat hij op de hoogte was van het criminele gebruik van zijn software. P. zou met twee collega's de diefstal van 600 miljoen dollar hebben besproken in de periode dat hun platform gebruikt werd om die buit wit te wassen.

De officier maakte ook een punt van P.'s levensstijl. Van zijn salaris alleen 'zou hij zijn huurhuis en dure Porsche niet kunnen betalen', aldus officier Boerlage. Ook zijn gebrekkige medewerking aan het onderzoek werd vaak te berde gebracht. Zo weigert P. de toegangscode van zijn Macbook te delen en heeft hij tot op heden geen verklaring afgelegd.

Tornado Cash had 'compliance tool'

Die verklaring komt er volgens zijn advocaat, Keith Cheng, snel. P. wil dat schriftelijk doen en daarbij in detail ingaan op het dossier. Volgens Cheng beschikt zijn cliënt pas sinds enkele dagen daarover.

Cheng vestigde in zijn pleidooi de aandacht op het feit dat Tornado Cash beschikte over een tool waarmee in de Verenigde Staten gesanctioneerde partijen buitengesloten konden worden. Ook het autonome karakter van de software kwam ter sprake. Cheng verwees hierbij naar eerdere rechtszaken tegen cryptomixers die een andere technische opzet hadden. 'Een bitcoinmixer kan worden bestraft omdat er een persoon achter zit. Er zit geen mens achter Tornado Cash.'

Verdachte had ticket naar Moskou

Beide partijen kruisten ook nog de degens over mogelijk vluchtgevaar. Zo boekte P. twee weken voor zijn arrestatie tickets naar Moskou. Hij zou daar echter zijn kleine zusje hebben willen ophalen voor een uitstapje naar Disneyland Parijs, iets wat de verdediging probeerde aan te tonen door de gelijktijdig aangeschafte retourtickets en Disneylandkaartjes aan de rechtbank te overleggen. P.'s advocaat stipte ook aan dat hij bij verblijf in Rusland het risico zou lopen naar de Oekraïense frontlinies te worden gestuurd.

P. zei ook in Nederland te vrezen voor zijn veiligheid en die van zijn gezin 'omdat zijn naam de hele tijd in het nieuws is naast allerlei astronomische geldbedragen'. Hij bood tot slot nog een borgsom van 200.000 euro aan, maar ook dit overtuigde de rechter niet. P. blijft vastzitten in afwachting van zijn proces. De rechtbank behandelt de zaak opnieuw op 20 februari.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen