11 mrt '18 15:19

‘Nieuwe Wet geheime diensten schiet tekort’

Auteur: Jolijn Mes

De geheime diensten krijgen door de Nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten meer vrijheid om op te sporen en dat is hard nodig voor onze veiligheid, zeggen de voorstanders. Ook de tegenstanders erkennen dat, maar die maken zich zorgen over het gemak waarmee ook onschuldige burgers afgetapt kunnen worden. En dan kunnen de gegevens ook nog eens met allerlei buitenlandse diensten gedeeld worden.

David Korteweg, digitale rechtenadvocaat bij Bits of Freedom en tegenstander van de nieuwe wet, wil ten eerste duidelijk maken dat ook zij het heel belangrijk vinden dat er een nieuwe wet komt. ‘Maar we vinden dat die wet, die er nu ligt, op een aantal cruciale punten echt tekort schiet.’

Sleepnet

Één van die punten is het zogenaamde beruchte ‘sleepnet’: de uitbreiding van de interceptiebevoegdheid. ‘Nu mag dat alleen gericht’, vertelt Korteweg. ‘Maar straks mag er op grote schaal en stelselmatig communicatie onderschept worden. Het element van de bijvangst van mensen die helemaal geen doelwit zijn van de diensten, zit in de aard van die bevoegdheid.’

Een ander problematisch punt volgens Korteweg is dat de data die binnengehaald wordt drie jaar bewaard mag worden en in de tussentijd ook uitgewisseld kan worden met buitenlandse diensten.

Lees ook: Mag de AIVD met je meekijken?

Verbetering

De nieuwe wet is volgens Korteweg niet alleen maar slecht: ‘Een verbetering is dat in de nieuwe wet ook voorafgaand toezicht in de wet komt te staan. Op basis van de huidige wet mogen de diensten hun bevoegdheden inzetten, zonder dat een onafhankelijke partij eerst checkt of dat wel mag. Bij de nieuwe wet komt er een toetsingscommissie die toezicht zal houden op de inzet van een aantal bevoegdheden, zoals afluisteren en de mogelijkheid om te hacken.’

Maar die toetsingscommissie heeft geen grip op álle bevoegdheden van de diensten en dat is volgens Korteweg ook weer een probleem: ‘De diensten hebben de bevoegdheid om via informanten informatie te vergaren. Daar speelt de toetsingscommissie helemaal geen rol en er is ook geen toestemming van de minister nodig. Die mogelijkheid wordt met de nieuwe wet enorm uitgebreid, want ze mogen straks ook direct toegang krijgen tot de databases die de informanten ter beschikking stellen. Dus dan kan er ook op grote schaal informatie vergaard worden, zonder dat de toetsingscommissie en de minister daar een rol bij spelen.’

21 maart kan, tegelijkertijd met de Gemeenteraadsverkiezingen, gestemd worden vóór of tegen de Nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten tijdens het raadgevend referendum.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen