Media23 mei '22 00:00Aangepast op 23 mei '22 20:14

Zo werkt een juicekanaal: nepfilmpje voldoende voor valse beschuldiging cokegebruik

Auteurs: Eric van den Berg en Talitha Muusse

Hoe makkelijk is het om onwaarheden te verspreiden via een juicekanaal? Ontzettend makkelijk, zo blijkt uit onderzoek van BNR. Een wazige video was voor Yvonne Coldeweijer voldoende om BNR-presentatrice Talitha Muusse ten overstaan van een kleine half miljoen Instagramvolgers te beschuldigen van cokegebruik. Wat Coldeweijer niet wist, is dat BNR dit filmpje in samenwerking met Muusse produceerde en naar het juicekanaal opstuurde.

uitspraak rechtbank Amsterdam:: Hoewel juicekanalen zichzelf presenteren als simpele ‘roddelpraat’, bleek vorige maand dat de Amsterdamse rechtbank Yvonne Coldeweijer wel degelijk als journalist beschouwt. Ongefundeerde beschuldigingen die door Coldeweijer niet als roddel, maar als feit werden gepresenteerd, moest ze van de rechter rectificeren. Voor BNR reden om te onderzoeken hoe juicekanalen sinds die uitspraak omgaan met ‘informatie’ die ze wordt aangeboden.

In het filmpje is te zien dat Muusse op de WC van restaurant Dauphine wat in een tas rommelt. BNR zond de video in vanuit een anoniem Instagramaccount en presenteerde het als bewijs van drugsgebruik door Muusse.

Muusse gebruikte in werkelijkheid nooit drugs. Ze wil met de actie laten zien hoe makkelijk onschuldige mensen slachtoffer kunnen worden van roddeljournalistiek die losjes omgaat met de feiten.

(Tekst loopt door onder de video)

Coldeweijer reageerde binnen tien minuten op BNR's Instagrambericht. ‘OMG! Savage, deze video.’ Een dag nadat ze het filmpje had ontvangen zette Coldeweijer het online achter een betaalmuur op haar Telegramkanaal. Het leverde haar een kleine 100 extra abonnees op.

Het experiment van BNR toont aan hoe weinig ervoor nodig is om iemand zwart te maken via een juicekanaal. Coldeweijer nam een uit de lucht gegrepen achtergrondverhaal zonder enige verificatie als feit over. Zo zou Muusse zich opgefokt hebben gedragen op een afscheidsfeest van een BNR-collega en met poeder om haar neus zijn gesignaleerd.

Ze vulde dit zelfs aan met verzonnen details. Zo zou de ‘spion’ op de WC-bril zijn gaan staan om het filmpje te schieten. In werkelijkheid was de BNR-redacteur die de video maakte een bovengemiddeld lange bezoeker van de dames-wc.

Factcheckproces

Op het filmpje was noch drugsgebruik, noch het gezicht van Muusse te zien. Het factcheckproces van Coldeweijer bestond uit het zoeken van een foto waarop Muusse te zien was in dezelfde outfit en een Instagramberichtje aan Muusse zelf. 'Ik heb een filmpje ontvangen waarop je iets snuift, kun je bevestigen dat dit om cocaïne gaat?'

Muusse’s ontkenningen werden door Coldeweijer in haar berichtgeving later als bewijs van haar schuld gepresenteerd. ‘Ik vind het erg raar dat je me na die laatste zin hebt geblokkeerd’, zegt Coldeweijer. ‘Je snapt dat ik dit ga brengen, want nu maak je jezelf wel heel erg verdacht.’

Coldeweijer plaatste kort na deze wederhoor een teaser over de video met een link naar betaalsite Petje Af op haar Instagramaccount. 'Ik heb een hele sneaky video ontvangen!' De identiteit van de vermeende ‘snuivende BN’er’ onthulde ze achter de betaalmuur. Het aantal volgers van haar betaalde kanaal steeg daarop prompt met bijna 100 leden, die maandelijks elk 10 euro betalen voor het privilege dit soort filmpjes te mogen zien.

Coldeweijer houdt in haar presentatie van de video wel een kleine slag om de arm en benoemt Muusse’s ontkenning. ‘Het zou natuurlijk kunnen dat dit is opgezet’, zegt Coldeweijer smalend. ‘Maar ik denk dat het niet lang zal zijn totdat je omgeving wel zal zien dat jij dat bent! En het is ontzettend lullig, Talitha. Don’t do drugs man.’

‘Ze kunnen je zo beschadigen’

Muusse is zelf anders over juicekanalen gaan denken door de publicatie van haar gefingeerde ‘snuifvideo’. ‘Ik zie ook wel eens verhalen van Yvonne voorbij komen over BN’ers en dan denk je toch: waar rook is is vuur. Maar nu weet ik: er is vaak alleen maar rook.’

Juicekanalen zoals die van Coldeweijer hebben een enorm bereik en hun verhalen grote impact. Het onderzoek van BNR geeft een inkijkje in het werkproces van Coldeweijer. ‘Dit kan iedereen overkomen’, zegt Muusse. ‘Iemand hoeft maar een filmpje van je rug te schieten en ze kunnen je zo beschadigen.’

Coldeweijer maakt snel naam

Voormalig Telekids-presentator Yvonne Coldeweijer maakte in korte tijd een naam voor zichzelf in het medialandschap met diverse scoops over BN’ers, traditioneel het domein van de roddeljournalistiek. Zo wist ze correct te voorspellen met welke vlucht Andre Hazes Jr. terugkeerde uit Spanje na een vermeend verblijf in een afkickkliniek. Ook deelde ze beelden van Lil' Kleine die zijn toenmalige vriendin Jamie Vaes mishandelde.

Bedreiging voor de entertainmentjournalistiek

Coldeweijer beheert een Youtubekanaal (170.000 volgers), Instagram-account (466.000 volgers) en een betaald Telegramkanaal (3.100 volgers). Alleen al het Telegramkanaal levert Coldeweijer naar schatting bijna 4 ton per jaar op.

Daarnaast verkoopt ze via haar sociale media diverse producten waaronder kleding en sieraden. Haar succes vormt een bedreiging voor de traditionele entertainmentjournalistiek, bladen als Story, Prive en Weekend.

Coldeweijer heeft al de nodige navolging gevonden. Naast haar ‘Life of Yvonne’ telt Nederland nog een handvol andere juicekanalen, waaronder Roddelpraat (Jan Roos en Dennis Schouten), FawryNotSawry (Farja Farvardin) en Reality.FBI (anoniem beheerd).

Vooral op haar betaalde Telegramkanaal uit Coldeweijer soms heftige beschuldigingen richting BN’ers, bijvoorbeeld van mishandeling of seksueel misbruik van minderjarigen. Coldeweijer moest al enkele malen toegeven in haar verslaggeving ernaast te zitten.

Zo dwong de rechter haar beweringen dat zangeres Samantha Steenwijk was afgevallen met hulp van ‘illegale dieetpillen’ te rectificeren. Een statement dat columnist en presentator Marcel van Roosmalen zijn moeder niet meer zou opzoeken in het verzorgingstehuis, corrigeerde ze eerder uit eigen beweging.

‘Spionnenleger’ helpt Coldeweijer aan informatie

Waar Coldeweijer haar informatie vandaan haalt is onduidelijk. Ze is voorzichtig met haar bronnen. KLM stelde in februari een intern onderzoek in nadat meermaals informatie over vluchten van BN’ers was uitgelekt via het kanaal, maar het is onbekend of dit iets heeft opgeleverd.

Zelf spreekt Coldeweijer van een ‘spionnenleger’ dat haar continu van ‘juice’ voorziet. Dat Coldeweijer betaalt voor informatie is niet uitgesloten, maar verzoeken van BNR om geld voor de ‘snuifvideo’ van Talitha Muusse schoof ze lachend terzijde.

Reactie Yvonne Coldeweijer

BNR vroeg Yvonne Coldeweijer om een reactie . Zij stelt dat ze op haar Telegramkanaal duidelijk gesteld heeft dat de video van Muusse 'mogelijk nep' zou kunnen zijn. Ook vindt Coldeweijer dat ze niet aan dezelfde standaarden van waarheidsvinding gehouden kan worden als traditionele nieuwsmedia. ‘Lieve schat, ik ben niet BNR, ik ben niet NRC, ik ben niet een of andere onderzoeksjournalist. Ik ben een gewoon een juicekanaal. Als ik een video ontvang van iemand die zit te snuiven, dan post ik het gewoon! Het is gewoon juice. That's it'.

Luister maandagochtend naar de Ochtendspits op BNR

Bas van Werven en Iwan Verrips praten maandagochtend uitgebreid door over dit nieuwsverhaal, in de Ochtendspits op BNR. Dat doen ze onder anderen met Talitha Muusse en Eric van den Berg (onderzoeksredactie BNR). Luister live vanaf 06.00, via www.BNR.nl/live.

Gerelateerde artikelen