Media2 jun '22 15:54Aangepast op 2 jun '22 21:04

Topambtenaar zet klokkenluider NPO in de kou, Kamerleden willen uitleg

Auteur: BNR Webredactie

Een hooggeplaatste medewerker van de NPO, die als klokkenluider misstanden binnen de Publieke Omroep heeft gemeld bij het ministerie van OCW, is door een topambtenaar van datzelfde ministerie in de kou gezet. Dat onthult de BNR-podcast met Mark Koster en Ton F. van Dijk, die gesprekken met de klokkenluider hebben gevoerd. Kamerleden Harry van der Molen (CDA) en Zohair El-Yassini (VVD) willen uitleg.

Luister ook | NPO-klokkenluider valt in doofpot

De klokkenluider heeft in de zomer van 2020 vertrouwelijke gesprekken gevoerd met Marjan Hammersma. Zij is secretaris-generaal van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en daarmee de hoogste ambtenaar van het ministerie, dat verantwoordelijk is voor de verdeling van het budget voor de NPO. De klokkenluider wilde naar eigen zeggen 'misstanden' aankaarten over de salarisplafonds voor presentatoren, die op schimmige wijze omzeild werden.

Hammersma had ten tijde van het gesprek ook een persoonlijke relatie met Shula Rijxman, toenmalig bestuursvoorzitter van de NPO. De klokkenluider was niet op de hoogte van de relatie tussen beiden. Pikant detail, Rijxman is woensdagavond beëdigd als wethouder in Amsterdam, namens D66.

In een verklaring zegt de klokkenluider tegen BNR: 'In juli 2020 had ik een gesprek met Marjan Hammersma op haar werkkamer. Dit gesprek was gearrangeerd door Kamerleden El Yassini en Van der Molen. Mij was door hen absolute vertrouwelijkheid toegezegd: ik zou worden behandeld als een klokkenluider'. Tot op heden is er geen vervolg gekomen op het gesprek.

Shula Rijxman, de voormalig bestuursvoorzitter van de NPO.
Shula Rijxman, de voormalig bestuursvoorzitter van de NPO. (ANP / ANP)

Privérelatie

In dat gesprek heeft de klokkenluider, de naam is bekend bij de redactie, de topambtenaar verteld over de misstanden met exorbitante salarissen bij de publieke omroepen. 'Na afloop zei mevrouw Hammersma, dat zij het een en ander met minister Slob zou bespreken en er daarna bij mij op terug zou komen. Tot op heden heb ik niets meer vernomen. Ik begrijp nu dat de secretaris-generaal een privérelatie onderhoudt met de toenmalig voorzitter van de raad van bestuur van de NPO, onder wiens verantwoordelijkheid de door mij waargenomen misstanden mogelijk deels plaats vonden. Had ik geweten van de privérelatie, dan had ik het gesprek nooit gevoerd.'

Dat Hammersma en Rijxman goed bevriend zijn, is al langer bekend. Eerder onthulde Follow the Money dat er een hechte band bestond tussen de secretaris-generaal en de bestuursvoorzitter. In de podcast van journalisten Ton F. van Dijk en Mark Koster komt naar voren dat die vriendschap dusdanig is dat Hammersma en Rijxman in augustus 2021 samen een hotel boekten in Dokkum. Hammersma stuurde vanaf haar privé-account een bericht aan Rijxman nadat de boeking was gemaakt. Een kopie van de boeking is in handen van de redactie. ‘Ze kijken uit naar onze komst.. en ik kan niet wachten tot het zaterdag is! xx’, zo staat in het bericht van Hammersma aan Rijxman.

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Follow the Money stelde eerder al vragen over de relatie. Daarop antwoordde Hammersma dat de ‘werkrelatie’ tussen haar en Rijxman in 2016 was beëindigd, nadat ze was benoemd tot secretaris-generaal. Voor die tijd was Hammersma betrokken bij de NPO als directeur Media bij het ministerie. Maar uit informatie van de klokkenluider blijkt nu dat er in 2020 opnieuw is gesproken over de NPO en ook over de rol van haar goede vriendin.

Geen reactie

De kwestie verbaast Kamerleden Harry van der Molen en Zohair El-Yassini. Zij waren in 2020 mediawoordvoerders van hun betreffende fractie, en stonden aan de basis van het gesprek tussen de klokkenluider en Hammersma. De klokkenluider had zich gemeld bij de Kamerleden, die vervolgens toenmalige minister Arie Slob hebben geïnformeerd. Slob verwees de persoon vervolgens door naar Hammersma. De secretaris-generaal vertelde in het gesprek niet dat ze een innige band onderhield met de bekritiseerde Rijxman.

Marjan Hammersma reageerde niet op verzoeken om wederhoor, en laat vandaag via een woordvoerder weten 'geen commentaar te willen geven'.

Over Koster en Van Dijk

Koster en Van Dijk is de nieuwe mediapodcast van BNR, elke donderdag verschijnt een nieuwe editie online. Koster en Van Dijk wordt gepresenteerd door Wendy Beenakker. Ton F. van Dijk was ruim vijftien jaar bestuurder bij verschillende omroepen, daarvoor werkte hij als onderzoeksjournalist en hoofdredacteur. Mark Koster schrijft onder meer voor NRC en FTM, en publiceerde boeken over de familie De Mol, ondernemer-tv personality Peter Gillis en relatiebemiddelaar Pier Ebbinge.

Gerelateerde artikelen