Media21 jul '22 19:47Aangepast op 16 sep '22 15:13

Commissariaat voor de Media stelt drie onderzoeken naar publieke omroep in

Auteur: Remy Kock

Onder meer naar aanleiding van BNR's mediapodcast Koster en Van Dijk heeft het Commissariaat voor de Media (CvdM) besloten om een drietal onderzoeken in te stellen. Daarin wordt gekeken naar de schending van journalistieke codes door bijvoorbeeld Ongehoord Nederland, maar ook naar de integriteit van de publieke omroep en (de schijn van) belangenverstrengeling aldaar.

(DIRK HOL)

Het Commissariaat spreekt onder meer van 'klokkenluidersissues', doelend op de manier waarop een hooggeplaatste medewerker van de NPO, die als klokkenluider (financiële) misstanden binnen de Publieke Omroep heeft gemeld bij het ministerie van OCW, in de kou is gezet door de secretaris-generaal van datzelfde ministerie, Marjan Hammersma. Dat werd vorige maand onthuld in BNR's mediapodcast Koster en Van Dijk. In die podcast wordt tevens aan het licht gebracht dat Hammersma een persoonlijke relatie onderhield met toenmalig NPO-bestuursvoorzitter Shula Rijxman.

Lees ook | Toezichthouder gaat belangenverstrengeling NPO onderzoeken

In de podcast van journalisten Ton F. van Dijk en Mark Koster komt naar voren dat die persoonlijke relatie dusdanig was dat Hammersma en Rijxman in augustus 2021 samen een hotel boekten in Dokkum. Hammersma stuurde vanaf haar privé-account een bericht aan Rijxman nadat de boeking was gemaakt.

De klokkenluider - wiens naam bekend is bij BNR - was nooit naar Hammersma gestapt als diegene van de persoonlijke relatie had geweten. 'Ik begrijp nu dat de secretaris-generaal een privérelatie onderhoudt met de toenmalig voorzitter van de raad van bestuur van de NPO, onder wiens verantwoordelijkheid de door mij waargenomen misstanden mogelijk deels plaats vonden. Had ik geweten van de privérelatie, dan had ik het gesprek nooit gevoerd.'

Borging

In het kader van de borging van processen die (de schijn van) belangenverstrengeling moeten voorkomen, start het Commissariaat start ook een breed onderzoek bij de NPO en landelijke publieke omroepen. Het gaat daarbij onder meer om de processen waar het persoonlijke- en werkrelaties betreft tussen bestuurders, leden van de raad van toezicht en/of (relevante) medewerkers van de NPO en de landelijke publieke omroep enerzijds en personen in relevante functies buiten de publieke omroep anderzijds.

Lees ook | Minister Dijkgraaf: 'Formeel geen klokkenluider over NPO'

Zorgwekkend

Het Commissariaat noemt de conclusie van NPO-ombudsman Margo Smit 'zorgwekkend': 'De onafhankelijkheid en betrouwbaarheid van de publieke omroep zijn een groot goed. De publieke omroep is van groot belang voor de vrije meningsvorming. Die is nodig voor een goed werkende democratie. Het rapport van de NPO Ombudsman is een belangrijk signaal dat er (met name door Ongehoord Nederland) mogelijk fundamentele normen waar het Commissariaat op basis van de Mediawet toezicht op houdt, niet worden nageleefd. Het Commissariaat staat ervoor dat burgers zich breed, met onafhankelijke en betrouwbare informatie, kunnen oriënteren en een eigen mening kunnen vormen.'

Lees ook | NPO legt omroep Ongehoord Nederland financiële sanctie op

Stepping stone

Hoewel het Commissariaat niet inhoudelijk reageert op de kwestie, gebruikt de toezichthouder het rapport van de Ombudsman wel als stepping stone voor vervolgonderzoeken. Zo heeft het CvdM een onderzoek ingesteld naar de betrouwbaarheid van journalistiek en opinievormend media-aanbod. 'Het Commissariaat start vanuit zijn rol als systeemtoezichthouder een breed, marktverkennend onderzoek naar de processen bij de landelijke publieke omroepen die de betrouwbaarheid van (met name journalistieke) producties moeten borgen', aldus het CvdM, die het onderzoek combineert met het eerder aangekondigde onderzoek naar redactionele onafhankelijkheid.'

Lees ook | NPO: onderzoek salarisvoorstel Jeroen Pauw en totstandkoming Op1

Ook wordt het onderzoek naar het financiële toezicht op de Wet normering topinkomens (WNT) en het Beloningskader Presentatoren in de Publieke Omroep (BPPO) heropend. Aanleiding voor dit onderzoek zijn signalen in de afgelopen periode. In het kader van het toezicht op de Gedragscode Integriteit Publieke Omroep 2021 gaat het Commissariaat onderzoeken hoe de NPO en de landelijke publieke omroepen de opzet, het bestaan en de werking van de bedrijfsprocessen borgen die gericht zijn op de naleving van de WNT en het BPPO. Ook het toezicht op de WNT en het BPPO door het Commissariaat is voorwerp van dit onderzoek.

Lees ook | 'Ongehoord Nederland bereikt met racisme-item grens'


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen