Mobiliteit9 sep '14 15:05Aangepast op 9 sep '14 16:00

De waterstofroute is nog lang niet geplaveid

Auteur: Thijs Baas

Hij is schoon, duurzaam, stil en heeft een actieradius van 600 kilometer: de waterstofauto. Toch rijden er maar een handvol rond in Nederland. Hoe kan dat? En hoe lang moeten we nog wachten op de definitieve doorbraak, áls die ooit komt? In het BNR Mobility Debat van donderdag 4 september was dat de centrale vraag.

Wat uiteindelijk de meest efficiënte vorm van duurzame energie is? De toekomst zal het leren, vindt Eric Beers, voorzitter van het Platform Toekomstbestendige Mobiliteit (PTM), ligt. "De accu is nog lang niet rijp. We zitten met twee technieken die allebei nog aan het begin staan. We weten niet hoe het er uiteindelijk uit gaat zien. Batterijen hebben enorm potentieel, maar waterstof heeft het grote voordeel van snel tanken, het is lichter, en dat is beter toe te passen bij vrachtauto's bussen en personenauto's die grote afstanden rijden."

Als je de techniek van tank-to-wheel bekijkt, zitten waterstofauto en elektrische auto vlakbij elkaar, wat hem betreft. "Maar vooral de stap daarvóór bepaalt hoe het gemaakt wordt. We zijn bezig met toekomstontwikkelingen van de mobiliteit; we willen met zijn allen een CO2-armere omgeving creëren. Die doelstelling hebben we staan voor 2050, daar hebben we landelijke afspraken over gemaakt. We moeten in 2035 zover zijn dat we auto's leveren die CO2-neutraal zijn."

Slechts een beperkt aantal technieken komt dan in aanmerking, zegt Beers, maar het is nu nog te vroeg om definitieve knopen door te hakken. "Dat is waterstof, dat is elektrisch, of dat is biogas of biodiesel. Die ontwikkeling moet eerst nog plaatsvinden, want als je het nu vergelijkt, dan klopt dat qua tijdlijn niet. Zelf rij ik nu elektrisch én biogas, maar als je praat over de perspectieven, dan is ook waterstof maken met elektrolyse helemaal geen issue meer: dan praat je over zuiver groene waterstof."

Laadstations
Michiel Langezaal, medeoprichter en directeur van Fastned, produceert laadstations voor elektrische auto's. Hij voorziet geen florissante toekomst voor de waterstofauto. Zijn laadstations vinden nu al gretig aftrek, en dat geeft wat hem betreft meteen het verschil aan met de waterstoftechnologie, die nog niet echt van de grond is gekomen. "De autoproducenten produceren op dit moment al duizenden elektrische auto's per dag. De elektrische auto heeft op een gegeven moment de waterstofauto rechts ingehaald. Laten we vandaag elektrisch gaan rijden. Hij kost net zoveel als een waterstofauto ooit zal gaan kosten en hij ziet er veel beter uit. Het is een kansloze discussie."

Langezaal erkent dat het tanken op dit moment nog veel langer duurt, twintig minuten tegen vier minuten voor een waterstofauto. "Het grote verschil is dat de accu's goedkoper en beter worden en sneller opgeladen. We zien dat de auto over drie jaar twee keer zo snel kan opladen en over zes jaar nóg eens twee keer zo snel."

De waterstofauto is alleen rendabel te maken op fossiele brandstof, zegt Langezaal. "Als je groen gas gebruikt of methaan, dan is een waterstofauto zinvol, omdat je op een relatief efficiënte manier waterstof maken. Maar als je dat wilt doen uit duurzame bronnen als zon en wind, dan is het heel duur en heel inefficiënt. Waterstof is een heel mooi niche-product voor bijvoorbeeld opslag van bepaalde dingen die we over hebben. Maar voor een mainstream auto: forget it."

Mainstream
Laat die mainstream auto nou nét zijn wat Ad van Wijk, hoogleraar future energy systems aan de TU Delft, met de waterstofauto voor ogen heeft. "Voorheen was het nog een verbrandingsmotor, maar we hebben gezien dat waterstof nu op een andere manier gebruikt wordt, met een brandstofcel. Op dit moment is dat nog een dure techniek, maar dat is alleen omdat 'ie niet in massa wordt geproduceerd."

Op het moment dat er in massa geproduceerd zal worden, kost de brandstofcel nog maar 30 tot 50 dollar per kilowatt kost, zegt Van Wijk. "Bij 100.000 exemplaren heb je het over een motor die nog maar 3.000 tot 5.000 dollar kost, en dan zit je in de range van de huidige autoprijzen. De conventionele verbrandingsmotor wordt dan gewoon elektrisch. We zien nu dat het een motor is waarin de elektriciteit via een batterij wordt geleverd. Hartstikke goed voor afstanden tot 100 kilometer."

Waterstofroute
Van Wijk voorziet een range van voertuigen die allemaal elektrisch zijn, maar uiteindelijk zal waterstof als brandstof toch komen bovendrijven, is zijn overtuiging. "Je produceert elektriciteit met zo'n brandstofcel. Dat heeft wat langer geduurd omdat hij nog in ontwikkeling is. Het is nu nog duur, maar als je kijkt naar materiaalgebruik, dan wint hij het met gemak van alle soorten batterijen. Waterstof wordt de winnaar in het segment waar je heel veel kilometers maakt."

Hoe je het ook wendt of keert: het is wat Van Wijk betreft goed om te kijken naar de hele keten."Als ik mest heb, dan maak ik daar groen gas van. Dan heb ik een efficiëntere keten dan wanneer ik eerst dat groene gas in een centrale in elektriciteit ga omzetten en dán elektrisch ga rijden. Dan kan ik beter van het groene gas waterstof maken en daarop gaan rijden. Moeten we dan niets doen met mest? Je ziet dat je daar heel makkelijk efficiënt mee kunt werken en efficiënt elektriciteit kunt produceren voor je huis via de waterstofroute."

Gerelateerde artikelen