Mobiliteit11 jan '13 12:42

Topambtenaar wil monopolie NS breken

Auteur: Anne-Greet Haars

De monopolie-positie van de NS brengt de Nederlandse economie schade toe. Dat stelt Chris Buijink, hoogste ambtenaar van het Ministerie van Economische Zaken in zijn jaarlijkse nieuwjaarsartikel in economenblad ESB.

De NS kan beter aan de economie bijdragen als de NS de juiste prikkels krijgt om die betere prestatie te leveren, zegt Chris Buijink, secretaris-generaal van het Ministerie van Economische Zaken. "Dan krijgen we een betere kwaliteit voor minder middelen."

Concurrentie
Buijink legt uit: "We hebben de laatste jaren goede ervaringen gehad met de aanbesteding van regionaal busvervoer in sommige delen van het land. Wanneer je bijvoorbeeld in een grotere samenhangende regio in het land zou zeggen: wie doet hier het spoorvervoer, de NS of anderen, dan geef je de NS een prikkel om een zo goed mogelijke prestatie te leveren."

"In grotere regio's zou je met concurrentie rond het spoor nog betere resultaten kunnen boeken, als je kijkt naar de evaluatie die we de afgelopen jaren op dat punt op kleinere schaal hebben gedaan."

ProRail en NS
De Eerste Kamer heeft onlangs geadviseerd om te overwegen ProRail en de NS weer samen te voegen. Buijink vindt geen goed plan. "Als je de beheerder van de infrastructuur met de grootste vervoerder op het spoor samenvoegt, dan krijg je een nog grotere monopolist. Ik denk dat er slimmere manieren zijn om de samenwerking tussen ProRail en de NS te verbeteren."

Subsidies
Eén van de manieren is om de subsidie niet voornamelijk naar ProRail te sturen, maar naar de vervoerders zelf. "Nu gaat het geld voor de kosten van de rails van het ministerie naar ProRail en de NS en andere vervoerders rijden eroverheen. Wat je zou moeten hebben is dat die vervoerders de diensten die ze willen afnemen zelf aan ProRail betalen. Dat richt ProRail meer op de wensen en verlangens van de gebruikers."

Markt vs. overheid
In Buijink's artikel staat dat hij geen keuze wilt maken tussen de markt of overheid. "Je moet daar gewoon een slimme mix van hebben", zegt Buijink. "Wanneer we de publieke diensten die enorm belangrijk zijn voor de economie - zoals wonen, zorg, onderwijs en vervoer - met publieke middelen willen financieren, dan is het de verantwoordelijkheid van de politiek om helder te definiëren welke taken ze dan geleverd willen hebben en hoe ze daar verantwoording via meetbare prestaties over willen afgelegd hebben. Tegelijkertijd moeten we gebruiken maken van de mogelijkheden die marktprikkels bieden om het zo doelmatig mogelijk te maken.”

Gerelateerde artikelen