Mobiliteit10 okt '22 07:00Aangepast op 19 okt '22 10:43

Helft van de volle treinen nu al korter dan normaal

Auteur: Ruben Eg

Terwijl het spoorboekje verder uitgekleed dreigt te worden, begint het spoor te bezwijken onder het aantal reizigers in te korte treinen. NS besloot in september de dienstregeling af te schalen, om zo onder meer langere treinen te kunnen laten rijden. Maar op veel drukke trajecten werden juist kortere treinen ingezet. Bij ruim de helft van de klachten over volle treinen waren de treinen korter dan normaal, zo blijkt uit een analyse van BNR van alle 1824 meldingen uit september op de website Volletreinen.nl van reizigersorganisatie Rover.

(ANP/ Hollandse Hoogte/ Sabine Joosten)

'Echt niet te doen. Ramen besloegen. Mensen tegen elkaar aan. Zelfs leunen tegen treinreizen tijdens het rijden. Echt boos.’ Op 26 september beklaagt een reiziger zich in de intercity van 8.30 uur van Almere naar Amsterdam Zuid over de situatie op Volletreinen.nl, het klachtenloket van Rover over drukte in de trein.

De reiziger bevindt zich op dat moment in een trein van het type ICM. Dat zijn intercity's die in de treinwereld te boek staan als koplopers; wagons met veel beenruimte, maar met één reizigerscompartiment. De ingezette trein heeft die dag 191 zitplaatsen, waarvan 126 in de tweedeklascoupés.

In de voorgaande zes weken is dat in dezelfde trein op hetzelfde traject en tijdstip met 522 bijna het driedubbele aantal zitplaatsen, zo is terug te zien op de datawebsite Treinposities.nl. Wel blijkt uit deze gegevens dat een week later, op 3 oktober, de situatie met drie aan elkaar gekoppelde ICM's met 828 zitplaatsen weer te zijn verbeterd.

24.106 minder zitplaatsen

De bewuste rit blijkt alleen geen incident, zo blijkt uit een analyse van de ongekende piek van 1824 meldingen over volle treinen die van 5 september tot en met 4 oktober op Volletreinen.nl binnenkwamen. Naast treinen die door drukte na de zomervakantie traditioneel voller zijn dan normaal, regent het met 953 in de helft van de gevallen klachten over intercity's en sprinters die korter zijn dan men gewend is.

Vergeleken met de treinen in de zes weken voor de meldingen op dezelfde dag en tijd hebben deze 953 treinen 24.106 zitplaatsen minder dan normaal. Dat is een gemiddelde van 25 minder zitplaatsen per trein.

Lees ook | Mogelijk nog minder treinen: 'NS staat momenteel in crisismodus'

De klachten over de te korte treinen nadat NS in september de dienstregeling besloot uit te kleden door personeelstekort en ziekteverzuim, zijn ook te horen in de sprinters. ‘Geen spitstrein meer en door de bizarre drukte, ook nog eens in een heel korte trein, is de trein steeds vertraagd waardoor internationale aansluiting niet kan worden gehaald. Dit is inmiddels een wekelijks terugkerend fenomeen', beklaagt een reiziger zich afgelopen dinsdag na het instappen om 7.50 uur op Capelle Schollevaar in de sprinter naar Rotterdam Centraal.

Deze trein met 104 zitplaatsen kent er normaal gesproken 408. Zo'n beeld is afgelopen woensdag ook te zien in een sprinter van Haarlem Spaarnwoude naar Amsterdam met 202 zitplaatsen. Normaal waren dit er normaal 544. Op 3 oktober rijdt een intercity in de avondspits van Amersfoort naar Den Haag Centraal met 126 zitplaatsen. Normaal konden 452 reizigers in deze trein een zitplaats krijgen.

Opvallend is dat met 518 meldingen bijna één op de drie klachten over volle treinen gaat over de inzet van te korte treinen van het type ICM. De andere 30 procent van de klachten gaat over te korte dubbeldekkers van het type VIRM. Hierbij is de klacht dat er slechts één trein of twee treinen zijn ingezet, in plaats van de maximale drie achter elkaar.

Hanzelijn

Naast de traditionele drukte door het einde van de zomervakantie, worden veel van de klachten in september versterkt door de problemen op de Hanzelijn. Daar belandde begin september een hoogspanningskabel van netbeheerder Tennet op een bovenleiding bij het spoor tussen Dronten en Lelystad, om vervolgens de systemen van ProRail met een opdonder aan stroom te vernielen.

Gehoopt werd dat een week geleden het normale treinverkeer op het traject zou zijn hersteld. Dat is echter nog niet het geval. ‘Te korte treinen en een te lage frequentie nu de lijn tussen Dronten en Zwolle eruit ligt. De gangpaden staan volledig vol', schrijft een reiziger afgelopen dinsdag aan het meldpunt van Rover. ‘Er zouden vanaf gisteren langere treinen ingezet worden tussen Zwolle en Amersfoort/Utrecht. Daar is nog niks van te merken. Zo te zien moeten er zelfs mensen achterblijven op station Amersfoort centraal.’

‘Er zijn langere treinen beloofd door NS. Gisteren om 6.50 uur, wanneer het altijd rustig is, wel een lange trein. Nu 7.50 uur, als het altijd heel druk is, gewoon ouderwets kort treintje en lekker proppen', vult een reiziger uit Zwolle diezelfde dag aan.

Lees ook | NS vreest concurrentie als staatssecretaris de spoormarkt openbreekt

Rover erkent dat veel problemen samenhangen met de storing op de Hanzelijn in de Flevopolder. ‘Maar de door NS-beloofde langere treinen lijken vooralsnog uit te blijven', constateert een woordvoerder. Zij stelt op basis van de daling in zitplaatsen op trajecten dat 'niet alles op alles’ wordt gezet: ‘Slim is dat niet. Niet alleen omdat je reizigers een slecht product geeft én je de nodige coronarisico's niet probeert te beperken, maar ook omdat als corona weer oplaait en er weer een mondkapjesplicht of thuiswerkadvies komt, dit ook behoorlijk schadelijk is voor de bedrijfsvoering.’

Bij de klachten uit september blijkt wel dat het op diverse trajecten ook drukker dan normaal is, vermoedelijk veroorzaakt door de problemen op de Hanzelijn. Want bij 526 van het totaal aantal van 1824 klachten op Vollletreinen.nl blijken bij 526 treinen de treinen juist langer dan normaal in de voorgaande zes weken. In totaal gaat het om 13.844 extra zitplekken, een gemiddelde van 94 per trein. Bij 342 ritten was de trein net zo lang als normaal.

Logistieke puzzel

NS erkent in een reactie aan BNR dat de treinen ‘soms korter zijn’ dan de vervoerder ‘zou wensen'. Een woordvoerder benadrukt dat NS simpelweg niet alle treinen kan laten rijden door het tekort aan personeel. Om de werkdruk te verlagen en de veiligheid te vergroten is met het personeel afgesproken minstens twee conducteurs op een lange trein te plaatsen.

Lees ook | Waarom we toch weer allemaal in de file staan

Daarnaast stelt NS door het tekort aan onderhoudsmedewerkers en schoonmakers de logistieke puzzel met alle duizenden treinen per dag niet altijd te kunnen leggen: ‘Door het personeelstekort moet de dienstregeling continu aangepast worden. We zijn dus de hele tijd bezig met het aanpassen van bestaande plannen. Dat gaat een paar weken of soms zelfs een dag of dagen van tevoren. Dan is het zogenoemde materieelplan niet meer te wijzigen. Natuurlijk zou je een incidentele trein hier en daar best kunnen verlengen, maar de werkdruk bij onze planners is door al die aanpassingen al zo hoog, dat dit niet lukt. Zomaar ter plekke bedenken dat een trein langer moet worden gaat niet.’

Donderdag bleek dat topman Bert Groenewegen van NS vreest dat zijn bedrijf de dienstregeling nog verder moet afschalen als er niet op tijd extra personeel gevonden wordt. Tegen personeel verklaarde Groenewegen dat de komende weken 'cruciaal' worden om in ieder geval het huidige spoorboekje in tact te houden. Staatssecretaris Vivianne Heijnen (Infrastructuur) eiste daarop dat NS 'zo snel mogelijk' zijn zaken op orde krijgt, maar erkende dat de personeelsproblemen 'niet van vandaag op morgen' zijn opgelost.

NS zegt in december gebruik te maken van een mogelijkheid om structurele aanpassingen te doen aan de dienstregeling: 'Dan kunnen de lengtes van de treinen beter aansluiten op het verwacht aantal reizigers. De dienstregeling wordt meer voorspelbaar en betrouwbaar, zoals we het graag willen. Voor reizigers en onze collega’s.'

Lees ook | NS moet uitleggen waarom trein ramvol zit


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen