Oekraine14 apr '14 06:52Aangepast op 14 apr '14 11:10

Middelvinger en krachtige taal vanuit Rusland

Auteur: Thijs Baas

Oekraïne moet stoppen met de oorlog tegen haar eigen burgers en het Westen moeten stoppen met de aanhoudende provocatie van Rusland: krachtige taal van de Russen tijdens een extra vergadering van de VN-veiligheidsraad. Militair kan de NAVO niets ondernemen, meent buitenlandcommentator Bernard Hammelburg. "We staan erbij en we kijken ernaar."

In Donetsk is vlak na het verstrijken van het ultimatum geen militaire beweging te zien, behalve de huidige demonstraties, meldt Oekraïne-correspondent Stef Heinink. Het ultimatum van de regering in Kiev maande pro-Russische demonstranten om voor acht uur overheidsgebouwen te verlaten die zij bezet hebben in zeven oost-Oekraiense steden.

Mistig
De demonstranten lijken zich niets aan te trekken van het verlopen van het ultimatum. "Op honderd meter van het overheidsgebouw is het een gewone, mistige maandagochtend. Europa wordt neergezet als agenten van de VS." Oud-president Janoekovitsj lijkt intussen een interessante rol te spelen. "Hij maakt deel uit van de internationale propagandaoorlog. Hij is nog steeds legitiem president van Oekraïne, vindt hij, en dus moeten politie en leger bij hem verantwooording afleggen. Militairen moeten eventuele orders van de huidige Oekraïense regering niet opvolgen."

Er zal weinig meer geluisterd worden naar de regering in Kiev, verwacht Heinink. "Ik geloof persoonlijk dat de regering het recht heeft om politie en militairen in te zetten om de positie te beschermen. Vandaag komen de EU-ministers bijeen en die zullen praten over wat er op korte termijn kan worden gedaan en er zal worden nagedacht over de langetermijnconsequenties voor onze relatie met Rusland. Willen we voortgaan met de economische verstrengeling die we hebben opgebouwd?"

Sancties kunnen wel degelijk een afschrikwekkende werking hebben, zegt Pieter Feith, topdiplomaat en expert op het gebied van crisismanagement. "De hele propagandaoorlog is absurd en ongeloofwaardig. Hij doet me denken aan de Sovjet-tijd. De bijeenkomst van de Veiligheidsraad was wel nuttig om duidelijk te maken hoe geïsoleerd Rusland staat. De meeste beschouwen de opstelling van Oekraïne gerechtvaardigd. Europa en de VS moeten hetzelfde scenario volgen. Het is belangrijk dat we toch in gesprek blijven met Moskou."

Geen laars
"Er is geen laars gezet op NAVO-grondgebied", zegt Hammelburg, "dus kunnen we ook niet het artikel 5 inroepen - een aanval op één is een aanval op allen". De gesprekken hebben dan ook helemaal niets concreets opgeleverd. "Uiteindelijk werd het een soort scheldpartij. De enige die hier een eind aan kunnen maken zijn jullie westerlingen, zei de Russische vertegenwoordiger. Het inzetten van  kunnen geen artikel 5-actie inzetten, want er is geen NAVO-grondgebied aangevallen."

Dat de vergadering niets heeft opgeleverd is vervelend voor het Westen, maar allerminst zorgelijk voor Poetin. "Het maakt allemaal niets uit, hij heeft zijn plan getrokken. We hebben geen middelen om een inname van Oost-Oekraïne te voorkomen. Het is een opmars van Poetin die achter elkaar is doorgegaan. Er komen ongetwijfeld nog hardere acties, maar ook die heeft Poetin ingecalculeerd." Poetin heeft zijn vizier allang gericht op Azië. "Daar zitten klanten als China, die zich niets aantrekken van politieke omstandigheden en graag meer zaken met hem doen."

Relatief rustig
Volgens Heinink, aanwezig in de oostelijke stad Donetsk, verliep de afgelopen nacht relatief rustig. "Het aantal demonstranten is daar redelijk beperkt, al zijn er honderden mensen ín het gebouw. Mensen zijn beslist van plan daar te blijven. De leuzen die op de plakkaten te lezen zijn, zijn anti-Navo, in de trant van 'Poetin kom ons beschermen'. Het is heel pro-Russisch en heel anti-Westers. Er is op dit moment weinig te merken van militaire voorbereidingen."

"De mensen buiten vermoeden dat er niets gaat gebeuren, want er is wel eerder een ultimatum zonder slag of stoot verstreken. Gisteren was er een oude Sovjet-feestdag. Het zegt iets over de nostalgie die heerst onder demonstranten. Een politiemissie zou als een rode lap op een stier werken. De sfeer is uitgesproken anti-Westers, ze zullen woedend reageren als er West-Europese agenten komen. Het wordt sterk geassocieerd met militairen op Oekraïens grondgebied, dat zal absoluut niet worden geaccepteerd."


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen