Oekraine25 aug '14 07:03Aangepast op 25 aug '14 08:40

'Donetsk verdacht stil na parade vol haat en vergelding'

Auteur: Thijs Baas

Met de parade van krijgsgevangen zetten Oekraïense separatisten de sympathie van Rusland én de publieke opinie op het spel. Dat zegt advocaat David Hein, onder meer gespecialiseerd in oorlogsrecht, tegen BNR. "Het zijn overduidelijke schendingen van oorlogsregels, waardoor het moeilijk wordt om openlijk hun kant te blijven kiezen."

Inwoners van Donetsk vrezen wraakaanvallen van het Oekraïense leger, nadat pro-Russische separatisten gisteren 50 Oekraïense krijgsgevangen door Donetsk hadden laten paraderen. De separatisten kunnen voor hun actie vervolgd worden door het Internationaal Strafhof.

Maar op korte termijn is de kans op vervolging behoorlijk klein, denkt Hein. "Het Strafhof behandelt eigenlijk alleen zaken uit landen die daadwerkelijk partij zijn bij het Strafhof. Wel heeft Oekraïne gezegd dat het wellicht een deel van de oorlog voor te leggen aan het ICC voorlegt."

Dubieus groepje
Dat neemt niet weg dat de rebellen zich met de 'krijgsgevangenenparade' scharen onder 'een relatief dubieus groepje', meldt Hein. "In de Vietmanoorlog heeft Noord-Vietnam het ook gedaan en recenter lieten Saddam Hoessein en zijn trawanten Amerikaanse piloten het één en ander zeggen op de Amerikaanse televisie. Dit is volgens de Geneefse conventies en de bijbehorende protocolllen verboden; het zijn oorlogsmisdaden."

Dat leidde tot nu toe overigens niet tot vervolgingen of voorgeleiding voor het Strafhof, beaamt Hein. "Wel heb ik begrepen dat Amerikaanse soldaten járen later nog civiele procedures begonnen zijn voor wat hen was overkomen tijdens de eerste Golfoorlog. Ze claimden grote bedragen, maar of ze die ook gekregen hebben is niet helemaal duidelijk, omdat de Amerikanen tegen de tijd dat de zaken behandeld werden de baas waren in Irak. Er zijn dus wel procedures gestart, maar er is niemand strafrechtelijk voor vervolgd."

Verdacht stil
Een reactie van het Oekraïense leger op de parade is er nog niet geweest, evenmin als een Russische reactie, meldt correspondent Stefan Huijboom, vanuit Donetsk. Het is zelfs verdacht stil, zegt hij. Het blijft bij speculaties en de inwoners van Donetsk lijkt het niet erg bezig te houden. Alleen zondagmiddag was er even angst dat het plein waar de parade werd gehouden doelwit zou zijn, maar daar blijft het vooralsnog bij.
 

Vergelding
Toch was de sfeer allerminst vredelievend tijdens de parade, constateerde Huijboom, die de parade aan zich voorbij zag trekken. "Ik heb zelf nog nooit zoveel haat en vergelding gezien. De woordvoerder van de Volksrepubliek Donetsk kondigde de menigte aan als de mensen die daarheen zijn gestuurd om de eigen burgers uit te moorden en zodra hij klaar was met praten bestormden mensen de straat waarop de parade werd gehouden."

De orde werd gehandhaafd door pakweg tien separatisten, zegt Huijboom. "Die moesten de menigte in toom te houden, maar dat leek ook geen groot succes. Het is een schending van de Geneefse conventie en het is een oorlogsmisdrijf om krijgsgevangenen op zo'n manier tentoon te stellen. Zeker gelet op de spanningen die er al zijn en de gesprekken die deze week volgen tussen Porosjenko en Poetin verwacht ik niet dat dit heel veel resultaat zal opleveren."

Gerelateerde artikelen