Ondernemen23 nov '17 06:31Aangepast op 23 nov '17 12:35

Meer startups worden scale-ups

Auteurs: Jolijn Mes en Thijs Baas

Hoewel steeds meer startups de stap naar scale-up weten te maken, zijn er nog flinke inspanningen nodig om landen als China, Israël en Amerika bij te benen, zegt Prins Constantijn van Oranje, special envoy van StartupDelta.

Om in het spoor te blijven van steden als Stockholm, Londen, Parijs en Berlijn moet Nederland écht vaart maken, meent Constantijn, om over Azië nog maar te zwijgen. Wat nodig is om geloofwaardigheid op te bouwen, is klandizie. 'In de eerste fase, als je nog geen klant en nog geen markt hebt, is het voor een investeerder niet interessant. Dat is een fase waarin de overheid een rol heeft en waar family, friends en fools inspringen. Dan is er een belangrijke rol voor de overheid om als potentiële lancerende klant de eerste contracten te verstrekken.'

Goed hightech-personeel is niet altijd even makkelijk te vinden, zegt Constantijn, maar ook het benodigde kapitaal ligt niet voor het oprapen. Vooral de versnippering is een probleem, waardoor het veel tijd kost om het los te weken bij kapitaalverstrekkers. 'Er wordt ook wel eens geklaagd dat er niet meer op langere termijn geïnvesteerd wordt, zodat een bedrijf zich echt kan richten op bouwen en niet de hele tijd bezig hoeft te zijn met fondsenwerven.'

Startups

Er is een flinke stijging te zien van het aantal startups dat zich ontwikkelt tot een snelgroeiend miljoenenbedrijf (een scale-up). Volgens onderzoekers van de Erasmus Universiteit Rotterdam ging het vorig jaar om 331 startups die doorgroeiden tot een snelgroeiende onderneming, tegen 98 in 2014. 'We zien vooral dat die snelgroeiende bedrijven al heel snel te kampen krijgen met een tekort aan gekwalificeerd personeel, dus we moeten zélf talent opleiden, maar ook ruimte bieden aan bedrijven om talent uit het buitenland aan te trekken.'

Volgens het rapport zijn er nu meer dan 3200 van dat soort bedrijven in Nederland, een toename van meer dan vijf procent in vergelijking met vorig jaar. De snelgroeiende bedrijven hebben in de afgelopen drie jaar bijna 39.000 banen gecreëerd, zegt Justin Jansen, hoogleraar Corporate Entrepreneurship aan de Rotterdam School of Management en academisch directeur bij ECE. 'We zien in twee jaar tijd meer dan 200 procent groei van bedrijven die korter dan vijf jaar bestaan en doorgroeien tot een scale-up. Dat is explosief, zou ik willen zeggen.'

Geld beschikbaar

De scale-ups danken hun succes voor een groot deel aan hun vermogen om goed in te spelen op nieuwe technologieën en die ook toepasbaar te maken voor klant-oplossingen. Met name met de komst van de StartupDelta is de aandacht voor en het beleid gericht op startups verbeterd, meent Jansen. 'Je ziet dat die startups weten door te groeien. Dat komt niet alleen door het beleid, maar ook doordat er veel meer geld beschikbaar is gekomen en investeerders die in een vroeg stadium investeren in die startups en daarmee weten ze te groeien.'

Afhankelijk

Een scale-up is een onderneming met minstens tien werknemers die gedurende drie jaar minstens twintig procent per jaar groeit. Tegelijkertijd groeien steeds meer gevestigde bedrijven niet of nauwelijks en een derde krimpt zelfs. De groep stabiele of zelfs krimpende bedrijven omvat nu al bijna 85 procent van het Nederlandse MKB en dat aandeel neemt alleen maar toe, zegt Jansen. De groei van de Nederlandse economie wordt daarmee steeds afhankelijker van een relatief kleine groep bedrijven die zich aanpassen aan de veranderende omgeving.

Ondermijning van gevestigde bedrijven

Bovendien, zegt Jansen: juist die relatief jonge en kleinere snelgroeiende bedrijven ondermijnen vaak de groei bij gevestigde bedrijven ondermijnen met nieuwe technologieën en verdienmodellen, zegt Jansen. 'Ze komen vaak met hele innovatieve oplossingen en groeien daarmee heel snel. Ze brengen ook wel disruptieve veranderingen aan in bepaalde sectoren en daarmee verminderen ze inderdaad de groei van de 'achterblijvers' - al weten we dat niet helemaal precies.'

Gerelateerde artikelen