Politiek4 mrt '14 14:17Aangepast op 4 mrt '14 16:47

'Gemeenten tonen te weinig initiatief bij overhevelen jeugdzorg'

Auteur: Eva Oude Elferink

Het snel overhevelen van de jeugdzorg naar gemeenten gaat niet volgens plan. Tien maanden voor de deadline zijn er nog nauwelijks afspraken gemaakt. Dat concludeert de Transitiecommissie Stelselherziening Jeugdzorg onder leiding van Leonard Geluk.

Vandaag presenteert Geluk zijn evaluatie. Daarin staat onder meer dat gemeenten nog geen goed beeld hebben van het budget dat zij in 2015 hebben voor jeugdzorg. Ook stelt de commissie vast dat gemeenten niet of nauwelijks afspraken hebben gemaakt met zorgaanbieders.

Daarmee staat de zorg voor zo'n honderdduizenden kinderen op de tocht, aldus de commissie. Aan hen de taak om voor 1 januari alsnog de zaken op orde te krijgen. Anders is het aan het Rijk om in te grijpen.

Wal en schip
"Het kan niet zo zijn dat een jongen die nu in de psychiatrie zit omdat hij een eetstoornis heeft, straks geen zorg meer krijgt omdat zijn gemeenten nog geen afspraak met de aanbieder van die zorg heeft gemaakt", zegt Leonard Geluk. "Jongeren mogen niet tussen wal en schip vallen vanwege deze nieuwe wet."

Daarom is het rapport van de commissie ook vrij scherp, legt Geluk uit. "Als gemeente had je op dit moment al stappen moeten zetten richting zorgaanbieders om helder te krijgen welke zorg wordt ingekocht. De einddeadline blijft staan. Dus als je drie deadlines niet haalt, haal je de einddeadline ook niet."

Deadlines
Het probleem zit volgens de voorzitter vooral bij de wat kleinere gemeenten die nog niet zoveel ervaring hebben met samenwerkende regio's. In het rapport roept de commissie hen op zich nu te richten op het 'minimaal noodzakelijke'.

"Dan heb je het over de inkoop van zorg, helder hebben wie wel en niet recht heeft op zorg, aansluiting zoeken bij het Meldpunt Kindermishandeling, maar ook aansluiting aan justitiële kant bij Jeugdbescherming/jeugdreclassering. Zorg nou dat, dat op orde is. Al het andere kan later", zegt Geluk

Hierin is ook een taak weggelegd voor het Rijk, stelt de commissie. Geluk: "Ondersteun gemeenten op dat minimumpakket en grijp in op het moment dat dat niet hard genoeg gaat. We moeten voorkomen dat er ook maar een gemeente in Nederland is die het op 1 januari nog niet op orde heeft. Dat betekent alle hens aan dek."

Terecht
Geluk heeft terecht de vinger op een aantal zere plekken gelegd, reageert Eric Dannenberg, wethouder in de gemeente Zwolle en portefeuillehouder Jeugdzorg voor de Vereniging Nederlandse Gemeenten. "Er wordt ontzettend hard gewerkt, maar er moet ook nog ontzettend veel gebeuren."

Danneberg wijst er wel op dat gemeenten al veel voorbereidend werk hebben verricht voordat de wet rond de Jeugdzorg werd aangenomen in de Eerste Kamer. Dat gebeurde op 18 februari van dit jaar.

"In redelijkheid kan van Colleges en gemeenteraden niet worden verwacht dat ze verplichtingen aangaan met zorgaanbieders als de wettelijke grondslag daarvoor nog niet bestaat. Of als je het budget nog niet helemaal scherp hebt van wat er in jouw regio precies besteed mag worden."

De dupe
Volgens Danneberg wordt er alles aan gedaan om te voorkomen dat kinderen de dupe worden van deze overheveling van taken. "Daarvoor zijn er ook gelukkig afspraken met de wetgever over het overgangsregime, dat wil zeggen dat kinderen die in zorg zitten, dat ook blijven houden."

Daarnaast hebben de gemeenten afspraken gemaakt rond de inkoop van geestelijke gezondheidszorg voor jeugd, de meest 'kwetsbare groep', aldus de wethouder. "Er komt ook een transitie-autoriteit, dus er zijn stevige waarborgen ingebouwd."

De gemeenten krijgen een complex en onoverzichtelijk veld in handen, zegt Dannenberg. "Als ik denk aan al die nieuwsberichten van de afgelopen jaren. Zoveel klachten als er waren over een versnipperd en verkokerd veld, ouders die soms heel lang moeten zoeken voordat ze het goede loket hebben gevonden."

Juist dat moeten gemeenten eenvoudiger maken, stelt de wethouder. "Er wordt enorm hard gewerkt om dat te realiseren."


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen