Politiek4 apr '13 16:44

RvS en ombudsman bang voor rechtsongelijkheid door decentralisatie

Auteur: Harmen Simon Teunis

Piet Hein Donner, vicepresident van de Raad van State, is bang dat de kabinetsplannen voor decentralisatie van sociale voorzieningen leidt tot rechtsongelijkheid. Nationale ombudsman Alex Brenninkmeijer deelt die bezorgdheid.

Volgens Donner is het door de plannen mogelijk dat personen die naast elkaar wonen - de een aan de ene kant van de gemeentegrens en de ander aan de andere kant - te maken krijgen met verschillende rechten en plichten in het kader van sociale voorzieningen. Het kan, zegt hij, niet de bedoeling zijn dat mensen verhuizen om voor voorzieningen in aanmerking te komen. "Dat blijft een vraag die nog bij het Rijk ligt. Omdat de nationale overheid wel verantwoordelijk is voor het systeem als geheel", zegt Donner.

Nationale ombudsman Alex Brenninkmeijer is ook bezorgd over het feit dat mensen verschillende rechten en plichten hebben, afhankelijk van de postcode. Het is natuurlijk niet voor het eerst dat er ophef ontstaat. Brenninkmeijer noemt de onrust die ontstond door verschillen in de prijs van een paspoort per gemeente als voorbeeld. Ook in de Tweede Kamer werden toen vragen gesteld. "Maar waar we nu mee te maken hebben, is dat ongeveer 14 miljard euro aan voorzieningen richting gemeenten gaan. En gemeenten krijgen ook de opdracht om dat ieder voor zich in te vullen. En dan krijg je grote verschillen."

Politiek onderschat de problemen
De ombudsman denkt wel dat het kabinet rekening heeft gehouden met het ontstaan van de rechtsongelijkheid. "Dat hoort er nu eenmaal bij", zegt hij. Maar volgens hem onderschat de politiek hoeveel problemen er daadwerkelijk ontstaan. "Mensen begrijpen het niet en het is ook nooit goed uitgelegd. Het belangrijkste punt is dat minister Plasterk zegt dat gemeenten groter moeten worden dan 100.000. Dat is alleen al een heel belangrijke beslissing als het om die decentralisatie gaat. Het gebeurt heel overhaast in een heel hoog tempo. Je kunt voorspellen dat het heel veel onrust gaat opleveren."

Maar Brenninkmeijer waarschuwt dat hij er niet per se iets aan kan veranderen. "Het is natuurlijk zo dat als de politiek beslist om het zo in te richten, ik dat als ombudsman niet kan tegenhouden. Dan is het eerder de Raad van State, zoals die dat vandaag heeft gedaan."

Kabinet moet reageren
De Raad van State waarschuwt nu dus voor deze ongelijkheid, en het is volgens Brenninkmeijer wenselijk dat het kabinet reageert op het jaarverslag. Maar er moet ook een reactie komen op zijn eigen jaarverslag, zegt hij. "Daarin heb ik gewezen op een enorme lawine aan wetgeving waarmee dit project gepaard zal gaan. Dat zegt de Raad van State ook."

En dat komt volgens Brenninkmeijer vooral omdat de wetten er gewoon nog niet zijn. "Bij het tot stand komen van de wetten, kunnen de Tweede Kamerleden ook nog nadenken en zeggen of dit de bedoeling is. Ze kunnen bovendien vragen wat de randvoorwaarden zijn om op deze manier te decentraliseren."


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen